De afgelopen tijd schrok Sifan Hassan soms ‘s nachts wakker. Steeds door die ene vraag: waarom, in vredesnaam, een marathon lopen? Toch is het zondag zover. De olympisch kampioene op 5.000 en 10.000 meter maakt haar marathondebuut in Londen. Ze is bang, nerveus, maar vooral ook nieuwsgierig hoe het zal zijn. ‘Ik wil leren.’
De langste olympische afstand heeft een bijna onweerstaanbare aantrekkingskracht op de atleten die op de 400-meterbaan de 5.000 en 10.000 meter beheersen. Bijna alle kampioenen wagen zich eraan, al was het maar omdat het lopen van de grote stadsmarathons lucratiever is dan de baantoernooien.
Over de auteur
Erik van Lakerveld schrijft sinds 2016 over olympische sporten als schaatsen, atletiek en roeien.
Zelfs voor de grootsten is het geen eenvoudige overstap. Neem Tirunesh Dibaba, tweemaal olympisch kampioene op de 10.000 meter (2008 en 2012) en eenmaal op de 5.000 meter (2008). Op de 5.000 meter was ze 12 jaar lang wereldrecordhoudster. Maar op de marathon bleef de Ethiopische steken op één zege, in 2017 in Chicago. De olympische marathon liep ze nooit en in de buurt van het wereldrecord kwam ze met 2.17.56 niet.
Mocht Hassan (30) erin slagen zondag een toptijd te lopen, dan zou dat uniek zijn. Zij beheerst immers niet alleen de 5.000 en 10.000 meter, maar behaalde op de Zomerspelen van Tokio ook brons op de 1.500 meter. En zelfs de 800 meter is haar niet vreemd. In 2016 betwistte ze die afstand op de Olympische Spelen van Rio. Niemand bezit zo’n reikwijdte.
Kamiel Maase weet hoe de marathon en de lange baanafstanden zich tot elkaar verhouden. Hij nam op de Spelen deel aan de 10.000 meter en de marathon en is nog altijd in het bezit van de nationale records op de 5.000 en 10.000 meter. Zijn nationale marathonrecord verloor hij pas in 2017 aan Abdi Nageeye. Het belangrijkste verschil tussen de 10.000 meter en de marathon? ‘Simpel gezegd: het is vier keer zo lang’, grapt hij.
De basis heeft Hassan mee, legt Maase uit. Niemand behaalt op de 400-meterbaan goede resultaten op de langere afstanden zonder uitstekende looptechniek. Hassan heeft de lichtvoetigheid, de efficiënte stijl die op de marathon onmisbaar is. De kwestie is alleen hoever ze ermee komt.
‘Het energievraagstuk is het belangrijkste’, zegt Maase, die sinds 2009 bij NOCNSF innovatie- en prestatiemanager is. Voor iemand die van de atletiekbaan af komt is de eerste helft van de marathon vaak een makkie. Het tempo ligt veel lager dan op een 5.000 of 10.000 meter. ‘Je kunt als baanatleet vaak veel harder.’ Maar wie te snel start, rent zichzelf voorbij.
Het lichaam verbruikt bijna ongemerkt veel energie en wanneer de bodem is bereikt, verschilt per persoon. Veel lopers krijgen het lastig rond de 35 kilometer. ‘Bij anderen ligt dat punt misschien op 45 kilometer en zij komen dat dus op de marathon nooit tegen.’ Daarom is het van tevoren zo lastig in te schatten wat Hassan, met 1.05.15 houder van het Europees record op de halve marathon, zou kunnen op de volle 42,195 kilometer.
Complicerende factor is de ramadan. Als belijdend moslima vastte Hassan de afgelopen weken. ‘Voor de Spelen van Tokio heb ik dat ook gedaan’, zegt ze vanuit Londen. Haar haren zijn vrijdag, de dag van het Suikerfeest, weggestoken onder een hoofddoek.
In de aanloop naar de Spelen was het een kwestie van vroeger opstaan en eerder op de dag trainen om het gebrek aan eten en drinken overdag op te vangen. Met de duurlopen die voor de marathon noodzakelijk zijn viel dat haar zwaarder dan toen. ‘Het was heel lastig.’
Daarbij is de 30-jarige atlete bovendien sowieso niet gewend om tijdens het hardlopen te drinken. Dat is tot de halve marathon geen groot probleem, maar in de 2 uur en 14 minuten nodig voor een wereldrecord kan een loper niet zonder extra koolhydraten en vocht. Volgens Maase is het noodzakelijk om na een kilometer of 28 een energiedrankje te nemen. ‘Hopelijk heeft ze dat toch geoefend.’
Tegelijkertijd weet hij uit ervaring hoe sommige lopers spotten met de marathonwetten. Tijdens trainingskampen in Kenia zag hij hoe sommigen van zijn Afrikaanse collega’s na een lange duurloop nauwelijks aten. ‘Zij namen anderhalf kopje thee en gingen naar huis. Het is verbazend om te zien hoe sommige atleten trainen en wat ze dan presteren.’
Volgens Maase is het hoe dan ook verstandig om trainingen aan te passen voor de marathon. Niet alleen meer duurwerk is vereist, maar ook het lopen op asfalt. Die ondergrond is harder dan het kunststof van de atletiekbaan of de onverharde wegen van Ethiopië, waar Hassan op trainingskamp was. ‘Je kunt niet in één keer een marathon op asfalt lopen. Dat moet je echt trainen en tegelijkertijd zorgen dat je daarbij niet geblesseerd raakt. ’
Blessures zijn volgens Maase voor de marathonlopers het grootste gevaar. De lengte van de trainingen, het asfalt, het vraagt net iets meer van de gewrichten dan een voorbereiding op de 10.000 meter. ‘Hard trainen is makkelijk. Niet geblesseerd raken, dat is moeilijk.’
Of Hassan zich voldoende op haar marathondebuut heeft kunnen voorbereiden? Ze ontwijkt de vraag tijdens de persconferentie van vrijdagmorgen een beetje. ‘We zullen zien of ik het goed heb gedaan.’
Ze dekt zich in. Ze heeft haar trainingsschema niet helemaal omgegooid. De marathon is een uitstapje. In augustus wil ze op de WK in Boedapest meedoen aan de 5.000 en 10.000 meter. ‘Ik ben voor die 5 en 10 kilometer waarschijnlijk beter in vorm dan voor de marathon’, zegt ze. ‘Ik weet niet of ik zal finishen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden