N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Iedere week schrijft wetenschapper Rosanne Hertzberger over de raakvlakken tussen wetenschap en het dagelijks leven.
Iedere week schrijft wetenschapper Rosanne Hertzberger over de raakvlakken tussen wetenschap en het dagelijks leven.
Ze is initiatiefnemer en bestuursvoorzitter van Stichting Crispatus, waar een vrouwenonderzoekscollectief een vaginaal probioticum ontwikkelt. Sinds 2017 doet ze onderzoek naar het metabolisme van vaginale melkzuurbacteriën in het Systems Biology Lab aan de VU Amsterdam.
Eerder was ze als postdoctoraal onderzoeker werkzaam bij de afdeling moleculaire microbiologie van Washington University (St. Louis, Missouri, USA) en deed ze in samenwerking met Nestle Research Center promotie-onderzoek bij SILS, UvA & NIZO Food Research. Ze publiceerde twee boeken: ‘Het Grote Niets – waarom we te veel vertrouwen hebben in de wetenschap’ (2019) en ‘Ode aan de E-nummers -Waarom e-nummers, kant-en-klaar-maaltijden en conserveermiddelen ons leven beter maken‘ (2017).
Meer over Rosanne Hertzberger is te lezen op haar site.
Meer artikelen van Rosanne Hertzberger
Ik weet achteraf waarom het experiment niet het antwoord gaf waar we naar op zoek waren. Het voorliggende vraagstuk had zo veel geleken op een probleem dat ik tegenkwam tijdens mijn promotie-onderzoek. Het experiment had destijds duidelijke doch verrassende antwoorden gegeven, en het mooiste stukje wetenschap uit mijn proefschrift opgeleverd.
Tien jaar later mislukt dezelfde aanpak jammerlijk. Ik vergat hoeveel geluk ik destijds had gehad. Hoe toevallig het eigenlijk allemaal was geweest.
Ik denk dat veel mislukkingen en blunders in de wereld te verklaren vallen aan de hand van dat soort persoonlijke déjà vu-ervaringen. Je komt een situatie tegen die je bekend voor komt en je herinnert je goed hoe je dat destijds oploste. Dat is waarom de grootste wetenschappelijke geniën en Nobelprijswinnaars, mensen als Linus Pauling en Lynn Margulis, later in hun carrière soms absurde theorieën gaan uitventen. Hun oorspronkelijke baanbrekende, paradigma-veranderende ontdekking was namelijk ook ooit een absurd idee geweest en collega’s hadden het destijds ook verworpen en uitgelachen. Het komt me allemaal vreselijk bekend voor. Ik zal uiteindelijk wel gelijk krijgen dus. Niet afwijken. Koers houden.
Ik vermoed dat dit dezelfde reden is waarom Thierry Baudet radicaliseerde. Wanneer jouw conservatieve ideologie in de reguliere kringen van media en politiek steeds zo resoluut wordt verworpen, raak je gewend aan dat permanente koor van boe-roepers. En dat koor klinkt misschien wel precies hetzelfde als je dit keer niet over het belang van de natiestaat oreert maar over de dreiging van een geheime wereldheerschappij van reptielen. Gewoon koers houden, en het boze establishment louter als aanmoediging zien dat je op de goede weg bent.
Déjà vu. Ik vermoed dat dat de reden is dat onze minister-president altijd maar doorgaat, na elke affaire en elke crisis. Vroeg in zijn politieke carrière stuitte hij ook al op zulk soort problemen. Een onverwachte overwinning op Rita Verdonk voor het VVD-leiderschap, waarna een partijsplitsing dreigde en de VVD niet eens de grootste oppositiepartij werd. Het was een uiterst grimmige tijd waarin de gesprekken bij de koffie-automaat stilvielen als Rutte aan kwam lopen. Maar hij hield vol, vertrok niet en werd uiteindelijk de langst zittende premier van Nederland. Denk je dat hij, wanneer voor zijn kabinet weer eens alles tegen zit en er een uiterst grimmige negatieve tijd aanbreekt, de handdoek in de ring gooit? Koers houden.
U weet dat dit allemaal psychologie van de koude grond is. Niets irritanter dan zijlijnroepers die de machthebbers op de sofa leggen. Al die theorieën gaan op tot ze niet meer opgaan en dan is er wel weer een andere theorie die gedrag en besluitvorming kan verklaren.
En toch, deze week bij het debat over het stikstoffonds keer ik weer terug bij datzelfde déjà vu-effect. Het fonds is het equivalent van een schuld van 1.300 euro per Nederlander. Pieter Omtzigt gaf afgelopen woensdag een mooie opsomming van wat er mis mee is. Het is niet doelmatig, of rechtmatig. Het is niet eens duidelijk op welke termijn het een probleem moet oplossen, welk probleem dat precies is, of wat de oplossing is. Kort gezegd: het is de op twee na grootste uitgave van dit kabinet en we hebben geen idee waar het naar toe gaat. Of in Omtzigts woorden: „Dit is geen proeftuin.”
Waarom beslist een kabinet van slimme, kundige mensen dan wel dat dit een goed idee is? Zou het kunnen zijn omdat het eerder werkte? Omdat er coronasteun was van bijna 80 miljard euro, een klimaatfonds van 35 miljard euro, een groeifonds van 20 miljard euro, bovenop InvestNL van 2,5 miljard euro, en dat dat allemaal probleemloos door de Kamers was gekomen? Allemaal lange termijn, ‘apolitiek’ geld over kabinetsperiodes heen, voor de goede, belangrijke dingen. Bovendien viel het comfortabel buiten de Rijksbegroting en buiten de controle van de Tweede Kamer. Eens weggegeven is altijd weggegeven.
Na de meivakantie zal blijken of er nog voldoende vertrouwen is om dit keer opnieuw zo’n smak geld zonder controle en toezicht uit te geven. Maar Den Haag stikt in de déjà vu’s, in steeds dezelfde reflexen, dezelfde riedeltjes, dezelfde kritiek, dezelfde oplossingen. Het is echt tijd voor nieuw gereedschap.
Rosanne Hertzberger is microbioloog.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC