Tata Steel en 120 medewerkers eisen dat de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD) onmiddellijk stopt met cameratoezicht op de Kooks- en Gasfabriek 2, omdat de privacy van het personeel onvoldoende zou zijn gewaarborgd. In een kort geding voor de rechtbank in Haarlem noemden de advocaten van de Omgevingsdienst de pilot met cameratoezicht vrijdag gerechtvaardigd om te registreren of mogelijk schadelijke stoffen worden uitgestoten.
Eerder deze maand constateerde de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) dat de overheid omwonenden bij Tata Steel in IJmuiden stelselmatig te weinig beschermt tegen de gezondheidsrisico’s. Tevens blijkt uit een rapport van gezondheidsinstituut RIVM dat de neerslag van kankerverwekkende stoffen (PAK’s) bij Tata Steel de laatste jaren nauwelijks is verminderd. Topman Hans van den Berg werd woensdag ontboden in de Tweede Kamer, maar Tata Steel denkt vooralsnog niet aan compensatie voor geleden schade in de regio.
Over de auteur
Robèrt Misset is economieverslaggever voor de Volkskrant en schrijft met name over retail en horeca. Hij was eerder ruim dertig jaar sportverslaggever.
De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied trok het boetekleed aan na het vernietigende rapport van OVV en kondigde een verscherpt toezicht bij Tata aan. En juist het cameratoezicht sorteerde onmiddellijk effect. Sinds de installatie op 22 februari werden negen meldingen gedaan van zwarte rookwolken die kunnen duiden op de uitstoot van schadelijke stoffen. Vier daarvan zijn verdacht en worden door de OD onderzocht.
In de Kooksfabriek 2 worden kolen op hoge temperatuur gestookt tot het zogeheten cokesgas vrijkomt, waarvan cokes (kooks) kan worden gemaakt die nodig is voor de staalproductie. Als de cokes – vooral aan de randen van de ovens – onvoldoende verhit is, komen giftige stoffen vrij. Tata Steel is al verplicht om te melden wanneer ‘rauwe’ of ‘ongare’ cokes voor milieuoverlast heeft gezorgd.
De Omgevingsdienst heeft Tata al drie keer een dwangsom opgelegd van 100 duizend euro vanwege schadelijke, zwarte wolken vanwege rauwe cokes. Tata Steel zegt niet tegen cameratoezicht te zijn, maar stelt dat de camera van de OD ‘de werknemers het gevoel geeft dat ze 24 per uur dag worden geobserveerd’. En dus betogen vier advocaten en twee medewerkers vrijdag in Haarlem dat deze vorm van cameratoezicht niet rechtmatig is.
Tata-manager Elmer van Ewijk zegt vrijdag ‘geschrokken’ te zijn toen hij zijn eigen medewerkers in de Kooksfabriek ‘onmiddellijk herkende’ op de camerabeelden. Advocaten en specialisten van Tata verzamelen zich voor voorzieningenrechter Schotman om te demonstreren wat de camera op 450 meter afstand van de toren van de Kooksfabriek kan registreren.
Schotman: ‘Op zo’n afstand zie je toch alleen een stipje en geen herkenbare gezichten?’ Tata stelt dat de afstand van de camera tot de fabriek kleiner is en dat de OD gebruikmaakt van geavanceerde cameratechnieken. ‘Zo kunnen persoonsgegevens worden geregistreerd, de juridische grondslag ontbreekt’, aldus de advocaten van Tata. ‘Dit is een flagrante schending van de privacy.’
De twee advocaten van de Omgevingsdienst betogen dat een zwarte balk wordt gebruikt om mogelijke identificatie van personen te voorkomen. Bovendien wil de OD helemaal geen medewerkers in beeld brengen. ‘Het primaire doel is na te gaan of er giftige stoffen vrijkomen.’
De Omgevingsdienst constateert weliswaar dat de situatie bij Tata is verbeterd, maar dat nog altijd ‘tientallen meldingen per jaar’ binnenkomen over de uitstoot van mogelijk schadelijke stoffen. Rechter Schotman: ‘En u wilt dat teruggebracht zien tot nul?’ De advocaat van de OD knikt instemmend.
De Omgevingsdienst verwijst vrijdag in de Haarlemse rechtbank naar het grotere belang. Tata Steel levert ook zelf beelden aan bij de mogelijke productie van ‘rauwe cokes’. Maar de OD noemt het onwenselijk als een toezichthouder afhankelijk wordt van meldingen door de overtreder zelf. En dus is eigen cameratoezicht wenselijk. ‘Ook om te checken of het meldsysteem van Tata op orde is.’
De advocaten van Tata schamperen dat de OD nu zijn spierballen toont, omdat die eerder tekortschoot in het toezicht. Mario Bakker, directeur toezicht en handhaving bij de Omgevingsdienst, zegt na afloop van de zitting dat het rendement van het cameratoezicht eerst nog moet worden onderzocht.
Toch bereidt de Onderzoeksdienst zich al voor op de zwaarste sanctie. De vergunning voor de Kooksfabriek 1 en 2 kan worden ingetrokken als Tata overtredingen blijft maken. In die zin kan de camera van de OD de komende periode een essentiële rol vervullen, aldus Bakker.
De rechtbank doet woensdag uitspraak.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden