Charissa Koster en Eva Toorenent bepleiten dat we in Europa het gebruik van AI aan banden moeten leggen. Volgens hen zijn programma’s als Midjourney en ChatGPT grove schendingen van het auteursrecht. Omdat deze algoritmes nieuwe kunst creeëren uit bestaande kunst, zou dit het bestaansrecht van ‘vleselijke’ artiesten verminderen.
Het doet me denken aan de discussie in de jaren negentig over de gevaren van onbetaalde verspreiding van mp3's via Napster en Kazaa. De muziekindustrie beweerde destijds op hoge poten dat het op deze manier niet meer mogelijk zou zijn om een boterham te verdienen met muziek.
Over de auteur
Kai van Amsterdam is Data Scientist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Toch zijn de Madonna’s en Beyonce’s van deze tijd nog steeds enorme grootverdieners. Blijkbaar heeft het nieuwe model waarbij muziek voor een microcent per stream wordt aangeboden, niet kunnen voorkomen dat er een nieuwe artiestengroep aan graaiers is opgestaan. Helaas.
Koster en Toorenent hebben blijkbaar veel verstand van de juridische kant van de zaak, maar wellicht beperkte kennis van de werking van Artificial Intelligence en Machine Learning. Een AI-systeem kan ons ongelooflijk veel leren over de menselijke psyche. Neem nu Midjourney: dit algoritme genereert plaatjes vanuit een tekst die door de gebruiker is ingevoerd. Daarvoor heeft het alle publiekelijk beschikbare plaatjes van het internet geschraapt en gegoten in een netwerk van afbeeldingen.
De opgeslagen plaatjes worden aangevuld met tekstbeschrijvingen (ook op het internet heeft elk plaatje een naam). De plaatjes waarbij de tekstlabels enigszins overeen komen met het zinnetje dat jij als gebruiker hebt ingevoerd, worden bij elkaar gezocht. Al deze plaatjes worden heel groezelig en gruizig gemaakt en in één grote plaatjes/pixel-soep gegooid.
Nu komt het magische gedeelte. Het AI-model probeert nu door trial & error vanuit de pixelsoep weer de originele (in de soep gegooide) plaatjes te hergenereren. Dit lukt natuurlijk niet helemaal, aangezien de plaatjes door elkaar gehusseld zijn en door dit ‘happy little accident’ ontstaat een geheel nieuwe afbeelding. Er is als het ware kunst herrezen vanuit oude ideeën, waar op onnavolgbare wijze toch een nieuwe draai aan is gegeven.
Terug naar het auteursrecht. Is het niet zo dat wij mensen allemaal een netwerk van plaatjes in ons hoofd hebben? En dat iedere artiest op een bepaalde manier voortbouwt op dit eigen netwerk van bekende werken? Kunnen we het vergroezelen en vergruizelen van honderden plaatjes tot een onherkenbare brei scharen onder inbreuk van auteursrecht? Ik vraag me af of dit stand houdt in een rechtszaak.
Daar komt nog bij: in plaats van de schuld te leggen bij AI is het misschien raadzaam om ook naar ons eigen gedrag te kijken. We vinden het allemaal al jaren heel normaal om onze data op straat te gooien via Facebook, Twitter en Instagram. Is het dan niet een beetje hypocriet om nu te klagen dat iemand (of eigenlijk: iets) ook daadwerkelijk iets gaat doen met die data? Elk stukje informatie dat we openbaren kan in principe inspiratie zijn voor iemand die dit tot zich neemt.
Liever kijk ik naar de positieve kant van deze nieuwe technologie.
Waar het visualiseren van gedachten eerder alleen weggelegd was voor mensen met talent voor schilderen of tekenen, wordt het nu voor de hele wereld mogelijk om een eigen gedachtenwereld vorm te geven. En waar de individuele schilder of fotograaf zich wellicht onthand voelt, vergroot AI de rol van alle andere mensen in het geheel, namelijk als scheppend en creatief wezen.
Ikzelf ben Data Scientist van beroep en schrijf dus veel computerprogramma’s. Ook ik houd er rekening mee dat een deel van mijn werkzaamheden op termijn overgenomen gaat worden door kleine stukjes intelligentie. Dat is niet per se erg, dat geeft mij alleen maar extra tijd voor ontwikkeling van die ene eigenschap die ons mensen nog steeds onderscheidt van de apparaten: creativiteit.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden