In de strijd tegen het voetbalgeweld trekt een van de hooligangroepen van Feyenoord steeds vaker de aandacht met intimiderende acties: de Rotterdam Jongeren Kern. Hun fanatisme is ook in Europa berucht. Donderdagavond speelt Feyenoord (zonder eigen fans) in Rome de kraker tegen AS Roma.
Op 26 mei 2022 verschijnt op het Instagramkanaal Hooligans.cz Official, waar voetbalhooligans uit heel Europa trots verslag doen van hun vechtpartijen en andere verrichtingen, een foto van een groep Feyenoord-aanhangers met spandoeken. De foto is gemaakt in Tirana, waar Feyenoord de dag ervoor de Conference League-finale heeft gespeeld tegen AS Roma. Op de spandoeken staan grove teksten. Eentje bevat een doodsbedreiging aan het adres van de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb. Op een ander spandoek wordt een dochter van Aboutaleb uitgemaakt voor kechba: hoer.
Ook Paul van Dorst moet het ontgelden. Hij bestiert een sportschool in Rotterdam-Zuid en is voorzitter van de Roze Kameraden, een supportersvereniging voor lhbti’ers met een liefde voor Feyenoord. ‘Hitler onze vorst. Vergas Paul van Dorst’, luidt de boodschap die met de ruim 55 duizend volgers van het Instagramkanaal worden gedeeld. ‘Roze Kameraden spreading HIV sinds 2021’, staat ernaast in rood-zwarte spuitbusverf te lezen.
Hoewel de mannen op de foto allemaal hun gezicht verbergen, lijkt het niet lastig te raden wie de afzender is van de dreigementen en beledigingen. Naast de spandoeken prijkt namelijk een vlag met de letters R.J.K. Dat is een afkorting voor ‘Rotterdam Jongeren Kern’, één van de ten minste drie hooligangroepen die Feyenoord rijk is.
Het is niet voor het eerst, en ook niet voor het laatst, dat die drie letters opduiken bij intimiderende acties. Zo worden ze driekwart jaar eerder op de sportschool van Paul van Dorst gekalkt, in dezelfde nacht dat er brand wordt gesticht bij het pand.
Over de auteur
Robert van de Griend is algemeen verslaggever bij de Volkskrant en schrijft onder meer over armoede, polarisatie en seksueel misbruik. Eerder was hij chef van het katern Zaterdag en adjunct-hoofdredacteur van Vrij Nederland. In 2007 en 2011 won hij de journalistieke prijs de Tegel.
In september 2021 belanden de letters samen met een homofobe verwensing op het kantoor van COC Rotterdam. Diezelfde maand ontvangt de inmiddels vertrokken Feyenoord-directeur Mark Koevermans de R.J.K.-tag op zijn voordeur. Bij hem worden ook de ruiten ingegooid.
Leefbaar Rotterdam-wethouder Robert Simons moet er eveneens aan geloven. Na zich meermaals fel te hebben uitgesproken tegen de ‘terreur’ van de Rotterdam Jongeren Kern, wordt in juni 2022 groot ‘R.J.K’ op de gevel van zijn huis gespoten, vergezeld van het woord ‘kankerhomo.’
Goede kans dat de lijst met voorbeelden nog langer zou zijn geweest, als de Rotterdamse politie niet anderhalf jaar geleden een rechercheteam in het leven had geroepen dat zich exclusief bezighoudt met voetbalgerelateerde misdrijven. Dat team verrichtte al tientallen aanhoudingen onder Feyenoord-aanhangers, onder meer voor het thuis opzoeken van pleitbezorgers van een nieuw Feyenoord-stadion en voor het vervaardigen van een muurschildering waarbij voormalig Feyenoord-speler en nu Ajaxied Steven Berghuis werd afgebeeld als een Jood in een concentratiekamp.
De rechercheurs ontdekten ook wie er verantwoordelijk is voor een aantal vergrijpen die worden gelinkt aan de Rotterdam Jongeren Kern. Vorig jaar werd al een 22-jarige Rotterdammer veroordeeld voor het onderkalken van het COC-gebouw. Afgelopen dinsdag moesten negen mannen tussen de 23 en 36 jaar voor de politierechter in Dordrecht verschijnen vanwege de spandoeken in Tirana. Aan zes van hen werd een taakstraf van honderd uur opgelegd. Een andere verdachte kreeg een iets kortere taakstraf en drie dagen cel. Alle zeven veroordeelden mogen zich daarnaast drie jaar lang niet in de omgeving van het Feyenoord-stadion vertonen.
Binnenkort vindt ook de rechtszaak plaats tegen de Rijswijker Maximiliaan V. (30), die door het OM wordt gezien als de initiator van de spandoekenactie, de brandstichting bij de sportschool van Paul van Dorst en de bekladdingen bij wethouder Simons. V. zit al drie maanden in voorarrest sinds hij eind januari van zijn bed werd gelicht.
Het voorlopige succes van het Rotterdamse rechercheteam kan worden opgevat als een hoopgevend signaal in de landelijke strijd tegen voetbalgeweld. Tegelijkertijd bevestigt de intensieve politie-inzet dat in Nederlandse groepen hooligans actief zijn die zich door weinig laten weerhouden, laat staan dat ze geremd worden door strengere maatregelen in stadions, waar sinds het aanstekerincident tijdens Feyenoord-Ajax weer massaal om wordt geroepen. Sterker, zeggen deskundigen: als je niet oppast, zal nog harder optreden rond voetbalwedstrijden de hooliganproblematiek alleen maar vergroten.
De Rotterdam Jongeren Kern mag dan vooral de laatste jaren de aandacht op zich gevestigd weten, de groep bestaat al veel langer. In zijn boek Hooligans, fans en fanatisme (2008) beschrijft socioloog Ramón Spaaij hoe de R.J.K. eind vorige eeuw opkwam na de beruchte confrontatie tussen de toenmalige harde kernen van Feyenoord (S.C.F.) en Ajax (F-Side) in Beverwijk, waarbij Ajax-aanhanger Carlo Picornie werd doodgestoken.
Een stuk of veertig jonge Rotterdammers, van wie een deel tot een jeugdbende behoorde, besloot na die geweldsexplosie in de voetsporen van S.C.F. te treden en te laten zien dat zij nog ‘gekker’ waren.
Onder de naam Rotterdam Jongeren Kern gingen ze het gevecht aan met supporters van andere clubs en spoten ze hun R.J.K.-tag op stadions door Nederland, zo memoreert voormalig R.J.K.-lid Yoeri Kievits in zijn biografie Rotterdam Hooligan (2013). ‘Ook verschillende teksten gerelateerd aan nare ziektes en seksuele voorkeuren worden op de muren gespoten’, schrijft Kievits. ‘Dat is gewoon humor.’
Hoe ‘gek’ de jonge hooligans in hun begintijd waren bleek onder meer in januari 2000, toen achttien van hen werden opgepakt na een potje ‘potenrammen’ in het Kralingse Bos. Negen jaar later werden dertien R.J.K.-leden aangehouden bij de strandrellen in Hoek van Holland.
De huidige lichting van de Rotterdam Jongeren Kern, waarvan het aantal leden naar schatting in de tientallen ligt, is nog steeds betrokken bij rellen. Zo speelden R.J.K.’ers volgens de politie een rol bij de ernstige ongeregeldheden na Sturm Graz-Feyenoord, afgelopen oktober. Bij de avondklokrellen op de Rotterdamse Coolsingel in november 2021 poseerde een groep jongeren met een R.J.K.-vlag voor een brandende politiewagen.
Maar bovenal lijken de R.J.K.-leden het tegenwoordig gemunt te hebben op iedereen die hun leefwereld dreigt aan te tasten: Feyenoorders die over een vertrek uit De Kuip durven te beginnen (Koevermans), lokale bestuurders die een einde willen maken aan supportersgeweld (Aboutaleb, Simons) en Rotterdammers die zich inzetten voor homoacceptatie in het stadion (Van Dorst, COC).
Dat laatste hoeft niet te verbazen, gezien de breder gedeelde afkeer onder voetbalsupporters van lhbti’ers. Recentelijk nog werd PSV’er Xavi Simons door aanhangers van FC Spakenburg voor homo uitgescholden en belaagden PSV-fans op hun beurt het COC-gebouw in Eindhoven. Bij de Rotterdam Jongeren Kern speelt vooral de angst voor hun reputatie mee, zegt Henk Ferwerda van Bureau Beke, die als criminoloog al jaren onderzoek doet naar hooliganisme. ‘Ze koesteren hun imago van stoere mannen. Daar passen homo’s in hun beleving niet bij.’
Dat R.J.K. zich hoofdzakelijk buiten De Kuip laat gelden, en zich ook niet meer tot wedstrijden van Feyenoord beperkt, sluit volgens Ferwerda aan bij twee ontwikkelingen die zich de afgelopen jaren in het hooliganisme hebben voltrokken. Zo zou de toename aan stadionverboden, toegangscontroles, cameratoezicht, stewards en andere veiligheidsmaatregelen ertoe hebben geleid dat steeds meer hooligans hun agressie elders zijn gaan botvieren.
Onderzoek van Bureau Beke wijst bijvoorbeeld uit dat aanhangers van diverse clubs uit de Nederlandse voetbalcompetitie geregeld met elkaar afspreken in bossen om daar met elkaar op de vuist te gaan.
Een tweede tendens, zegt Ferwerda, is dat veel hooligans hun werkveld hebben uitgebreid of zelfs verlegd naar het intimideren van – in hun ogen – falende bestuursleden en trainers van hun eigen club. ‘Dat is niet uniek voor Feyenoord. Bij Ajax en NAC hebben ze hetzelfde meegemaakt.’
De radicale acties van de Rotterdam Jongeren Kern zijn volgens de criminoloog ook inherent aan de positie van de R.J.K.’ers ten opzichte van oudere groepen Feyenoord-hooligans, zoals FIIIR (Feyenoord derde generatie Rotterdam). ‘De R.J.K. is een soort kweekvijver. Van daaruit kun je doorstromen naar FIIIR. Maar om te kunnen opklimmen in de pikorde, moet je wel laten zien wat je waard bent. En als je niet meedoet aan het geweld, kun je klappen krijgen van de andere R.J.K.-leden of word je kaltgestellt.’
Zelf houden de R.J.K.’er zich liever op de vlakte over de motieven voor hun acties. ‘Ik weet niet waarom ik dat heb gedaan’, zei de 22-jarige Rotterdammer Robin van S., toen hij zich tegenover de rechter moest verantwoorden voor het bekladden van het COC-kantoor. ‘Ik heb niks tegen zulk soort mensen.’ De Rotterdam Jongen Kern zei hij wel te kennen, maar: ‘Ik heb daar niets mee te maken. Ze waren toen veel in het nieuws, ik denk dat ik het daarom heb gebruikt.’ Source: Volkskrant