‘Dit is een wake-upcall', zei Van den Berg. ‘Te lang hebben wij onze aanwezigheid bij IJmuiden als vanzelfsprekend gezien. We hadden beter de dialoog met omwonenden aan moeten gaan. Ik beloof dat dit beter zal worden.’
De topman werd door D66-Kamerlid Kiki Hagen naar de Kamer geroepen om te reageren op het onlangs verschenen rapport van gezondheidsinstituut RIVM. Uit dat rapport blijkt dat in twee jaar tijd de neerslag van kankerverwekkende stofverbindingen (PAK’s) en ziekmakende metalen nauwelijks is verminderd, terwijl maatregelen wel aangekondigd waren.
Vorige week verscheen ook een rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid, met de conclusie dat de overheid omwonenden stelselmatig te weinig beschermt tegen de gezondheidsrisico’s door vervuilende bedrijven. De Kamer wilde daarom Van den Berg in een hoorzitting aan de tand voelen.
Tot woede van verschillende Kamerleden wilde Tata in eerste instantie niet de ceo maar de gezondheidsdirecteur naar de Kamer te sturen. Kamerlid Hagen dreigde toen om Van den Berg dan maar een dwingende oproep te sturen, waarna hij de uitnodiging toch accepteerde. ‘Ik ben altijd bereid om de dialoog aan te gaan en een feitelijke discussie te voeren. Er is een misverstand ontstaan’, zei hij woensdag aan het begin van de bijeenkomst.
De zorgen van het RIVM over de gezondheid voor omwonenden en personeelsleden wordt breed gedeeld in de Kamer. Door de neerslag van schadelijke stoffen en metalen lopen met name kinderen gezondheidsgevaar. Doordat zij vaker hun vingers in de mond stoppen, krijgen ze stoffen binnen die boven de gezondheidslimiet liggen.
Tata zegt die zorgen te delen. Het heeft daarom in Wijk aan Zee kraantjes bij speeltuinen aan laten leggen en maakt elke dag de speeltoestellen schoon. Van den Berg baalt van de situatie: ‘Daar moeten we natuurlijk vanaf, ik zou kunnen zeggen dat we hier ons lesje wel hebben geleerd.’
Hij wees erop dat het bedrijf de laatste jaren al grote milieuwinst heeft geboekt. De uitstoot van schadelijke PAK’s is met de helft verminderd. Ook gaat het bedrijf in 2030 over op waterstof om zo de CO2-uitstoot te verminderen. Dat het RIVM toch nog veel schadelijke stoffen in de omgeving ziet komen, heeft volgens de topman te maken met een te grote focus van de fabriek op de uitstoot, en niet op de neerslag van die stoffen. De PAK’s en metalen lijken namelijk niet uit de schoorstenen te komen, maar van opwaaiend stof op het terrein waar kolen worden opgeslagen.
‘Toen in 2018 de kritiek losbarstte, hebben we te veel gekeken naar technische oplossingen. Te lang keken we alleen naar de uitstoot van onze fabrieken en niet naar de gezondheid, dat moet en wordt beter.’ Om de neerslag van de schadelijke stoffen te voorkomen, wil het bedrijf voor de zomer van 2024 een 18 meter hoog windscherm plaatsen, waardoor metaaldeeltjes en PAK’s minder in de omgeving terechtkomen.
Op de vraag van PVV-Kamerlid Barry Madlener of dat niet veel eerder had gekund, zei de topman toegevend, terwijl hij zijn schouders ophaalt: ‘Ja, dat had ook eerder gekund.’
Ondanks Van den Bergs schuldbewuste houding ziet Tata vooralsnog niets in compensatie voor de geleden gezondheidsschade in de regio. In de omgeving van de staalfabrieken komt longkanker bijvoorbeeld 50 procent vaker voor dan in de rest van Nederland. Ook kampen de inwoners vaker met hart- en vaatziekten.
Volgens Van den Berg moet eerst beter onderzocht worden of die gezondheidsschade ook daadwerkelijk direct verband houdt met de uitstoot van de staalfabrikant. ‘Waarom plaatst het bedrijf wel kraantjes bij speeltuinen, als het bedrijf niet wil erkennen dat de ziektebeelden verband houden met het bedrijf’, wilde Kamerlid Hagen weten. Zonder in te gaan op de schadevergoeding antwoordde de topman: ‘Wij willen de gezondheid van jongere kinderen verbeteren en de risico’s verminderen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden