In dit blog lees je het laatste nieuws over de formaties na de Provinciale Statenverkiezingen. Meer weten over de verkiezingen en de politieke gevolgen? Lees hier al onze artikelen.
De verkenners in Overijssel denken dat een coalitie tussen het bonte gezelschap BBB, VVD, GroenLinks, PvdA en SGP in staat is inhoudelijke verschillen te overbruggen. Het CDA, de tweede partij in Overijssel, wordt opvallend genoeg gepasseerd. Ondanks de opportunistische toenadering van de christendemocraten richting BBB in aanloop naar de verkiezingen door het eigen landelijke stikstofbeleid af te zwakken.
Met het advies dat verkenners Wout Wagenmans en Jolanda Waaijer woensdagavond uitbrachten in het provinciehuis in Zwolle, is ook in de twaalfde en laatste provincie de beoogde coalitie bekend. De komende tijd moet blijken of de twaalf provinciale fracties van de BBB, die in alle gevallen de leiding hebben, tot een akkoord komen.
De VVD, nota bene de architect van het door de BBB verfoeide landelijke stikstofbeleid, is met een aanwezigheid aan tien van de twaalf formatietafels in de provincie de belangrijkste danspartner voor de partij van Caroline van der Plas. Gevolgd door de PvdA, die 9 keer aanschuift, waarvan vijf keer in combinatie met GroenLinks.
Pieter Hotse Smit
De provincies onderhandelen druk over de nieuwe colleges, met de BBB overal aan tafel. Hoe stelt de partij zich op en wat betekent dit voor het stikstofbeleid? Regiocorrespondent Jurre van den Berg maakt de balans op. ‘In het provinciehuis in Drenthe werd al bijna een motie aangenomen om het stikstofbeleid helemaal op pauze te zetten.’
Niels Waarlo
In Limburg gaan twee informateurs proberen een nieuwe coalitie te vormen. Het gaat om burgemeester Petra Dassen-Housen (CDA) van Kerkrade en Jan Schrijen (VVD), beide voorgesteld door de BoerBurgerBeweging. Dat bleek vrijdag in een debat van de Provinciale Staten in de provincie.
Schrijen was al verkenner van de formatie in Limburg. In die hoedanigheid stelde hij een coalitie voor van BBB, CDA, VVD, PvdA en SP, die samen 26 van de 47 zetels hebben. Maandag voeren de informateurs de eerste gesprekken met de beoogde coalitiepartijen.
Met name de PVV, met zes zetels de tweede partij, is ongelukkig met de gang van zaken omdat de partij buiten de boot dreigt te vallen. Samenwerking met de PVV ligt gevoelig bij het CDA, omdat de PVV tot tweemaal toe een bestuurscrisis veroorzaakte waar het CDA onder leed. Ook bij de BBB lijkt de PVV niet goed te liggen.
De PVV had een motie ingediend dat 2030 niet langer het jaartal moet zijn waarop stikstof gehalveerd moet zijn, maar 2035. Die werd weggestemd, ook door BBB en CDA. Zij waren tegen omdat ze menen dat de informateurs de handen vrij moeten hebben.
Niels Waarlo
Verkenner Sacha Ausems adviseert de Provinciale Staten van Noord-Brabant om te onderhandelen over een coalitie van de BoerBurgerBeweging, VVD, GroenLinks en de PvdA, mogelijk aangevuld met Lokaal Brabant. Zo’n coalitie zou kunnen rekenen op een meerderheid van 29 of zelfs 31 zetels, en komt volgens de burgemeester van Waalwijk tegemoet aan de wens van veel fracties om een middencoalitie te formeren.
BBB (11) en VVD (9) brengen veruit de meeste zetels met zich mee naar de onderhandelingstafel. GroenLinks (5) en de PvdA (4) lieten in de verkennende gesprekken weten dat ze niet zonder elkaar in een college zouden stappen, en mogen daarom samen aanschuiven. Lokaal Brabant (2) zou het college nog kunnen verbreden.
Ausems noemde ook nog een alternatieve combinatie, van BBB, VVD, SP, Lokaal Brabant en een vijfde partij. Opvallend is dat ze het CDA niet noemde. Die partij haalde net als de SP vier zetels, en staat programmatisch dichter bij de BBB. Maar in de gesprekken hoorde Ausems dat met de BBB in het provinciebestuur de stem van de boeren ‘voldoende vertegenwoordigd’ is. Daarnaast suggereerde ze dat andere partijen het CDA zien als een partij die makkelijk van standpunt wisselt en dus onbetrouwbaar is.
GroenLinks en de BBB verschillen van mening op het gebied van natuur en stikstof, erkent Ausems. Ze noemt het daarom ‘van belang dat je een vorm vindt waar je beiden gelukkig in bent en blijft’. Volgens Ausems willen alle partijen de vergunningverlening in Brabant weer op gang brengen, de natuur beschermen en werken aan de landbouwtransitie. Over het doel zijn ze het dus eens, over de route nog niet. Maar, zegt Ausems, ‘aan beide kanten zijn mensen bereid om harde lijnen los te laten. Het doel hebben we niet aan deadlines gehangen.’
Maarten Albers
Het kabinet meende een crisis te hebben bezworen door het initiatief in het stikstofdossier aan de nieuwe provinciebesturen te laten. Zij zouden de stikstofaanpak ‘versnellen’, zo klonk het. In Assen werd woensdag duidelijk dat die hoop ijdel lijkt.
Jurre van den Berg
Ard van der Tuuk, informateur in de provincie Groningen, adviseert om in die provincie een formatiegesprekken te voeren met de BBB (12 zetels), PvdA (5), Groninger Belang (3) en ChristenUnie (3). Van der Tuuk, burgemeester van de gemeente Westerkwartier, doet die aanbeveling na twee rondes verkennende gesprekken met alle partijen. Op 12 april biedt hij zijn volledige advies aan aan de Provinciale Staten.
Opvallend aan het advies van Van der Tuuk is dat het de eerste keer is dat een verkenner een coalitie voorstelt zonder VVD en CDA. In de negen andere provincies waar een advies ligt, neemt in ieder geval een van beide, en vaak allebei plaats aan de onderhandelingstafel. In Groningen zijn VVD en CDA met elk twee zetels relatief klein.
Als de partijen het advies van Van der Tuuk opvolgen zou Groningen bovendien de vierde provincie zijn waar de PvdA zonder GroenLinks de onderhandelingen ingaat. Landelijk werken de partijen juist veel samen, en wilden ze niet los van elkaar formatiegesprekken voeren.
Maarten Albers
Lees ook: BBB staat in de provincies open voor iedereen, maar toch vooral voor VVD en CDA (en niet voor D66)
In Drenthe is een coalitie van de BoerBurgerBeweging (BBB), VVD, CDA en PvdA het meest kansrijk om een nieuw College van Gedeputeerde Staten te formeren. Dat schrijft verkenner Astrid Nienhuis vandaag in haar advies aan de Provinciale Staten. Ze schrijft: ‘Tussen deze partijen onderling bestaan veel programmatische overeenkomsten, geen onoverbrugbare verschillen en er zijn geen breekpunten benoemd.’
In Drenthe behaalde de BBB bijna eenderde van de stemmen, en bezit de partij 17 van de 43 zetels. Met VVD (4) en CDA (3) zou er al een meerderheid zijn. Maar het huidige provinciebestuur heeft vijf gedeputeerden. BBB wil er daarvan twee leveren. Als VVD en CDA er elk een krijgen, is er dus nog een bestuurderspost leeg. Om die reden, en om een brede coalitie te vormen, mag de PvdA (4) als tweede partij ook aan de onderhandelingstafel plaatsnemen.
Nienhuis adviseert de partijen om te gaan onderhandelen over een coalitieakkoord op hoofdlijnen, in lijn met een wens van de BBB. Dat zou dan na twee jaar geëvalueerd moeten worden. Van VVD en PvdA verwacht Nienhuis dat ze een nieuwe kandidaat-bestuurder voordragen en hun huidige gedeputeerde dus geen tweede termijn krijgt.
BBB-fractievoorzitter Gert-Jan Schuinder kan zich goed vinden in het advies. ‘Een goede uitkomst om verdere gesprekken te voeren’, stelt hij vast tegen RTV Drenthe. ‘Heel mooi dat de partijen hun go hebben gegeven.’
Schuinder zette de formatie vorige week op scherp met zijn aankondiging dat de partij de planvorming in de provincie rondom stikstof voorlopig ‘on hold’ wil zetten. Van zijn onderhandelingspartners verwacht hij dat zij hem daarin steunen. Terwijl Den Haag wacht op de plannen uit de provincies, trapt Drenthe dus vermoedelijk op de rem.
Maarten Albers
Nu het stof rond de uitslagen van de Provinciale Statenverkiezingen en de grote winst van de BoerBurgerBeweging (BBB) is gaan liggen, worden de gevolgen langzaam duidelijk. Het stikstofdossier splijt de coalitie en het stikstofbeleid staat op de helling.
BBB is nu aan zet in de provincies. De redactie van de Volkskrant zal de vorming van provinciale besturen op de voet volgen, maar we zijn ook benieuwd naar wat u opvalt, en wat u wilt lezen, zowel over de BBB-zege als de gevolgen hiervan. U helpt ons de verslaggeving te verbeteren door onderstaande vragenlijst in te vullen:
Wat wilt u lezen over de stikstofimpasse?
Verkenner Jan Schrijen adviseert de Provinciale Staten in Limburg om een coalitie te vormen van de BBB, VVD, CDA, PvdA en SP. Die combinatie heeft een meerderheid van 26 uit 47 zetels en is volgens hem het ‘meest kansrijk’. BBB zou twee gedeputeerden krijgen, de overige partijen elk een.
Schrijen heeft ook een variant met BBB, VVD, CDA en PVV overwoge Source: Volkskrant