Het mag dan 2023 zijn, maar zorgverleners grijpen nog veelvuldig naar de faxmachine of geven een patiënt noodgedwongen een dvd of cd-rom met gegevens mee. Vaak kunnen ze niet anders, omdat ziekenhuizen en zorginstellingen verschillende software gebruiken, wat het digitaal uitwisselen van gegevens bemoeilijkt.
De faxmachines zijn niet alleen achterhaald, ze leveren ook problemen op. Zo worden er volgens minister Kuipers van Volksgezondheid onnodige fouten gemaakt in bijvoorbeeld het voorschrijven van medicatie, doordat er verschillende communicatiemethoden worden gebruikt. Bovendien zijn er veiligheidsproblemen: faxen worden veelal onversleuteld via een internetverbinding verstuurd en zijn dus niet goed beveiligd.
De moeilijkheden werden ook tijdens de coronacrisis pijnlijk duidelijk. Toen vanwege de druk op de zorg patiënten naar andere ziekenhuizen moesten worden gebracht, vormde de onderlinge gegevensuitwisseling door alle verschillende systemen een enorme extra last.
De minister kwam daarom vorig jaar met een wetsvoorstel om digitale gegevensuitwisseling in de zorg te verplichten. Die wet is dinsdag unaniem aangenomen door de Eerste Kamer en gaat later dit jaar in. Uiteindelijk wil Kuipers dat de kans op ‘vermijdbare fouten’ afneemt en dat zorgverleners minder werklast krijgen.
Meer digitale communicatie tussen zorgverleners is hard nodig, ziet ook Iris Verberk, internist en bestuurslid van de Federatie Medisch Specialisten. ‘Als je een recept faxt waarin staat dat een patiënt moet stoppen met een bepaald medicijn, komt dat niet vanzelfsprekend goed over. Het kan zijn dat de patiënt het gewoon weer meekrijgt.’
De wettelijke verplichting is een belangrijke stap, maar er moet nog veel gebeuren om de situatie echt te verbeteren, zegt Verberk. ‘De wet schept alleen een kader, het is de vraag wat we daarmee doen. Als je de fax bijvoorbeeld vervangt door de e-mail, dan is dat misschien wel veiliger, maar verbetert er nog niets qua werkdruk. We moeten informatie nog steeds overnemen in onze eigen systemen.’
Verberk hoopt daarom dat de nieuwe wet een opmaat is naar een landelijk systeem waarin informatie beter beschikbaar is. ‘Je wilt als zorgverlener snel bij bijvoorbeeld medicatiegegevens kunnen, dat is ook voor de patiënt van belang.’
Zo’n systeem zou enigszins vergelijkbaar zijn met het elektronisch patiëntendossier (epd) dat in 2011 sneuvelde in de Eerste Kamer, onder meer vanwege de angst voor privacyschending. Dat het kabinet alsnog met een landelijk informatiestelsel wil komen, ligt dan ook gevoelig. Om voldoende steun te krijgen, zullen stevige privacywaarborgen nodig zijn. In de wet die nu is aangenomen, wordt zoiets nog niet geregeld; patiënten moeten nog altijd toestemming geven voor het delen van hun gegevens.
Het afschaffen van de fax, dvd en cd-rom in de zorg is dus nog maar de eerste horde. ‘En ook dat is pas echt geregeld over een jaar of acht’, denkt internist Verberk. ‘Maar we komen zo wel dichter bij een systeem dat voor artsen en patiënten echt een verschil gaat maken.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden