Theo Maassen onderbrak een paar weken geleden zijn voorstelling in Antwerpen toen hij na een schunnige grap een kinderlach hoorde. ‘Hallo, hoe oud ben jij?’ vroeg de cabaretier. ‘Drie? Ik weet niet hoe duur een babysitter in België is...’ Toen het gelach in de zaal verstomde, vroeg hij de moeder vriendelijk om te vertrekken. ‘Ik ga echt niet spelen met een klein kindje in de zaal, het spijt me.’ Moet je kinderen behoeden voor grove en seksueel getinte grappen?
‘Er is geen wetenschappelijk bewijs voor dat grove grappen in voorstellingen en op televisie schadelijk zijn voor de ontwikkeling van kinderen omdat ze bijvoorbeeld te hard aankomen’, zegt Jeffrey Goldstein, die aan de Universiteit van Utrecht onderzoek doet naar de psychologie van humor. Het is volgens Goldstein een ander verhaal als de grap tegen het kind zélf gericht is, dan valt het in de categorie pesten.
‘Humor is complex. Jonge kinderen zullen weinig begrijpen van wat een cabaretier zegt’, aldus Goldstein. Ligt daar niet ook een risico? ‘Het kan zijn dat ze onwenselijke woorden oppikken die ze niet echt begrijpen’, zegt Goldstein. In de praktijk kan dat wellicht leiden tot vreemde scheldpartijen in de speeltuin waarvan het kind de impact niet snapt.
‘Volwassenen begrijpen dat Theo Maassen kwesties in het absurde trekt en ontdoet van iedere nuance, met als doel om ons een spiegel voor te houden’, zegt pedagoog Herald Hofmeijer, verbonden aan de Hogeschool van Amsterdam. ‘Een 3-jarige ziet dat niet. Die lacht als iemand in de modder valt.’
In de bioscoop gelden Kijkwijzeradviezen die bepalen welke film geschikt is voor welke leeftijd. In het theater is dat vaak niet het geval. Volgens Hofmeijer is dat ook niet nodig. ‘Dit was één incident. Het is niet zo dat hele kinderfeestjes naar Maassen gaan. De meeste mensen lijken de sociale code te begrijpen dat zo’n avond niet voor kinderen is bedoeld.’
‘Je kind beschermen tegen grove grappen is totaal zinloos omdat het niet kán’, meent de pedagoog. ‘Ze horen het toch wel op het schoolplein of zien het op TikTok.’ Bij wat oudere kinderen is monitoren en samen bespreken nuttiger.
Sowieso verschilt het per gezin, cultuur en generatie wat we als ‘te heftig’ ervaren. ‘De meeste ouders zullen het shockerend vinden om beelden van vermoorde dieren aan hun kinderen te tonen, maar in veel culturen zien kinderen dagelijks hoe een geit wordt geslacht. In het ene gezin is het normaal om te zeggen ‘wat een kutweer’, in het andere niet. En vroeger keken jonge kinderen naar Purno de Purno.’
Volgens Hofmeijer zouden ouders eerder moeten nadenken over het nut van humor in de opvoeding in plaats van de potentiële schade. ‘Het kan zo’n krachtig middel zijn.’ Als voorbeeld noemt hij de leraar die met een grapje een onderuitgezakte leerling corrigeert zonder dat de jongen in kwestie gezichtsverlies lijdt. ‘Je stuurt een kind bij zonder negatief de confrontatie aan te gaan.’
‘Humor is belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen’, benadrukt Jeffrey Goldstein. ‘Wil je samen kunnen lachen om een grap, dan moet je op een dieper niveau begrijpen waar de ander het over heeft: is het letterlijk bedoeld of niet?’ Dat vergt veel van iemands communicatievaardigheden.’
En er zijn nog meer voordelen: ‘Grapjes maken met je kinderen geeft je een goed beeld van waar ze mee bezig zijn en hoe ze denken.’ Uit onderzoek blijkt bovendien dat mensen zich met elkaar verbonden voelen als ze samen kunnen lachen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden