N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
In de grote vergaderzaal van de Tweede Kamer, vorige week dinsdagmiddag, vragen Kamerleden debatten aan over schokkende berichten uit het nieuws. Over racisme, criminaliteit, de zorg. Zoals bijna elke week, en bijna altijd in de hoop dat ze door zulke debatten zelf ook in het nieuws komen.
In een klein zaaltje van de Eerste Kamer, ook op dinsdagmiddag, zitten vijf leden van de Eerste Kamer en vijf van de Tweede Kamer bij elkaar. Aan de muur hangen panelen van de Graven van Holland, de stichters van het Binnenhof, en camera’s voor de livestream. Pieter Omtzigt, in zijn eentje Kamerlid, is er ook en als je hem hoort praten: hier gaat het over de democratie.
Ze hebben het over de maatregelen die een kabinet kan nemen om snel iets voor elkaar te krijgen, zoals de ‘Ministeriële Regeling’ of de ‘Algemene Maatregel van Bestuur’. In een crisis, of als het om iets kleins gaat: een aanvulling op een wet. Of iets waarvan ministers hopen dat het klein blijft. Zo werd in 2015 door Rutte II, van VVD en PvdA, het verbod op circusdieren ingevoerd. Mark Rutte wilde dat graag, PvdA-leider Diederik Samsom vond het prima. Toen een Kamerlid van de PvdA toch met bezwaren kwam, werd het verbod geregeld in een Algemene Maatregel van Bestuur. De Tweede en de Eerste Kamer hadden er niets meer over te zeggen.
Het komt ook voor dat in een wet staat dat de Kamerleden zich er wél over moeten uitspreken, en daar gaat het deze middag over. Net als bij een nieuwe wet komt de Raad van State dan met een advies. Maar bij zo’n regeling komt dat pas als de Kamerleden al hebben gestemd. Zíj hebben er dus niets meer aan. Omtzigt vindt dat de adviezen eerder moeten komen. De meeste Eerste Kamerleden knikken.
Maar niet de Tweede Kamerleden Joost Sneller (D66), Ulysse Ellian (VVD) en Kees van der Staaij (SGP). Zij beginnen over het risico dat je ermee loopt: zo’n maatregel kan een soort ‘miniwetje’ worden die ministers dan vast vaker gaan gebruiken. Het duurt langer als er gewacht moet worden op de Raad van State, maar het lijkt daardoor wel veel zorgvuldiger. En toch gaat het nog steeds sneller dan een echte wet. Ellian slaat Omtzigt op zijn schouder: „Daar wil jíj het kabinet toch niet mee laten wegkomen?”
Omtzigt vertelt over wetten die zijn aangenomen, maar waarvan Rutte IV de amendementen van de Tweede Kamer niet wil uitvoeren. Daar laten zij met z’n allen het kabinet mee wegkomen. „Ik heb voor de grap bij Financiën nagevraagd hoeveel wetten maar gedeeltelijk in werking zijn getreden en kreeg per ommegaande een lijst van tíen wetten.”
Van twee Eerste Kamerleden hoor ik na afloop dat hun collega’s in de Tweede Kamer „argwanender” zijn dan zij, en meer nadenken over macht. Ze vinden dat ze veel hebben geleerd. Maar wie verder nog? Via de livestream kijken 28 mensen.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC