Teenage Kicks, een van de allerbeste liedjes uit de popgeschiedenis, bestaat 45 jaar. The Undertones, vijf tieners uit Derry, Noord-Ierland, namen het in 1978 op. Alles aan de nog geen tweeënhalve minuut is perfect. De twee klappen op de snaredrum waarmee de drummer opent, de twee gitaren die na één seconde losbarsten en dan de zang. Een sopraan die soulvol en intens meteen ter zake komt: ‘Teenage dreams so hard to beat’.
Punk was een paar jaar eerder vooral agressief geweest. The Undertones klonken niet boos en nihilistisch, eerder uitgelaten en optimistisch. En ze brachten hoop: ‘I wanna hold her, wanna hold her tight / Get teenage kicks right through the night’.
Over de auteur
Gijsbert Kamer is sinds 1992 muziekjournalist. Hij schrijft voor de Volkskrant recensies, interviews en beschouwingen over pop en jazz.
Waar kwam dit vandaan? Dit was muziek die eigenlijk helemaal niet in de tijd paste: de winter van 1978-79 wordt in de Britse geschiedenis ook wel aangeduid als de ‘Winter of Discontent’. De kiem voor de donkere doemmuziek van Joy Division en The Cure werd toen gelegd. Het was geen lolletje om jong te zijn in het Groot-Brittannië van 1978, maar punk had wel duidelijk gemaakt dat iedereen met een beetje lef zelf een bandje kon beginnen en een plaat uitbrengen. Overal in Londen, Manchester en Leeds doken kleine labeltjes op. De Do It Yourself-cultuur raakte in full swing.Maar erg vrolijk of hoopvol klonk de post-punk uit het Verenigd Koninkrijk niet. Tot ineens de openingsmaten van Teenage Kicks uit de radio schalden. Het nummer werd in september 1978 voor het eerst gedraaid door John Peel, naar wie iedereen in Groot-Brittannië luisterde die interesse had in nieuwe, vernieuwende, niet per se hitgevoelige muziek.Later zou Peel bekennen dat hij tranen in zijn ogen kreeg toen hij het nummer voor het eerst hoorde. Hij draaide het op BBC Radio One zelfs twee keer achter elkaar, een unicum. In de auto even buiten Londen hoorde ook de Amerikaanse platenbaas Seymour Stein het liedje. Hij was de man achter het Sire-label; hij had twee jaar eerder de Ramones en Talking Heads in New York getekend, en zou vier jaar later Madonna binnenhalen.
Stein, die twee weken geleden op 80-jarige leeftijd is overleden, had een goed oor voor nieuwe muziek. In zijn autobiografie Siren Song (2018) herinnert hij zich dat hij Teenage Kicks hoorde (‘an obvious classic’) en het bijna in zijn broek deed van enthousiasme. The Undertones zouden niet veel later bij Sire tekenen en brachten hun debuutalbum The Undertones uit in mei 1979, twee weken na het aantreden van Margaret Thatcher als premier van het Verenigd Koninkrijk.
Teenage Kicks stond er zoals gebruikelijk in die tijd niet op, die hadden de fans immers al op single. Wél minstens een dozijn andere opbeurende gitaarpopsongs: Family Entertainment, Jump Boys en Here Comes the Summer. Opwindend en tijdloos, ook na 45 jaar, zo bleek vorige maand toen V de band twee optredens in Schotland zag geven. Op de zanger na is de bezetting van de band nog hetzelfde als in 1978. John O’Neill (die de meeste liedjes schreef) en zijn drie jaar jongere broer Damian op gitaar, Michael Bradley op bas en Billy Doherty op drums, allemaal zestigers nu.
Zanger Feargal Sharkey verliet de band in 1983 en keerde in 1999 niet terug toen The Undertones positief reageerden op een verzoek van de gemeente Derry om weer eenmalig in de stad op te treden. Zijn plaats werd ingenomen door Paul McLoone, wiens hoge, felle stem die van Sharkey knap benaderde.
Het eenmalige optreden beviel, The Undertones spelen nu al bijna 25 jaar in deze bezetting en het is volgens de broers O’Neill leuker dan ooit. In het najaar doen ze een tour ter ere van 45 jaar Teenage Kicks, nu halen ze nog even wat door corona uitgestelde shows in, onder meer in Nederland.
Voorafgaand aan hun concert in de O2 Academy in Glasgow spreekt V met de broers. John: ‘Best gek, we maakten toen in vijf jaar vier albums, een reeks singles en ineens was het klaar. Maar Undertones-platen hadden een groeiende impact. Teenage Kicks voorop. Het nummer is met de jaren steeds populairder geworden.’
Damian: ‘Teenage Kicks is onze herkenningstune geworden. Toen we met Paul in Derry bij elkaar kwamen en ons oude werk doornamen, dachten we allemaal: jeetje, wat is dit eigenlijk goed. Met Paul namen we sinds 1999 ook een paar platen op, en hij vraagt ook steeds of we niet eens wat nieuws moeten maken. Nee, het is genoeg zo. We hebben het geprobeerd, maar ik denk niet dat mensen op nog meer nieuwe Undertones-liedjes zitten te wachten. Die komen voor Teenage Kicks, maar ook voor Wednesday Week, When Saturday Comes en My Perfect Cousin.
John: ‘Eigenlijk is Teenage Kicks pas echt een klassieker geworden toen Britpopbands als Blur en Ash het in de jaren negentig als inspiratie noemden en het op veel compilatie-cd’s terechtkwam. Wat ook hielp, was dat John Peel het in die tijd vaak noemde als zijn favoriete nummer aller tijden, en zei dat hij het op zijn begrafenis wilde horen.’ Toen Peel in 2004 overleed, 64 jaar oud, werd Teenage Kicks inderdaad gedraaid. Op zijn grafsteen werd de openingszin ‘Teenage dreams so hard to beat’ gebeiteld.
Het nummer staat sindsdien voor een tijdperk in de rock, vergelijkbaar met My Generation van The Who in 1965, Nirvana’s Smells Like Teen Spirit in 1991 en Take Me Out van Franz Ferdinand in 2004, liedjes die niet los te zien zijn van de periode waarin ze verschenen.
The Undertones kwamen allemaal uit dezelfde katholieke wijk van Derry. De jongens groeiden op in het Noord-Ierland van de jaren zeventig, de hoogtijdagen van de Troubles: het gewelddadige conflict tussen de katholieke minderheid en de protestantse meerderheid in Noord-Ierland, dat officieel pas eindigde met het Goedevrijdagakkoord van 1998. ‘We waren eraan gewend geraakt om op straat aangehouden en gefouilleerd te worden door Britse soldaten, en er waren altijd spanningen. Toen we muziek gingen maken wilden we eerder ontsnappen aan verzet of rebellie dan eraan bijdragen. Het was geen keuze, het kwam gewoon niet in me op om over de Troubles te schrijven.’
Damian: ‘Ik begreep de woede van punk wel, maar muziek was voor mij meer een vlucht dan een middel om op te staan tegen de dagelijkse ellende.’
John: ‘Ik luisterde ook niet zo veel naar Britse punk. Het kwartje viel toen het eerste album van de Ramones hier in 1976 in Derry te koop was. Basale rock-’n-roll met teksten die niet politiek beladen waren. Geen oproepen tot rellen of anarchie. Narigheid hadden we in Derry genoeg. Ik schreef ook liever over onze verlangens naar een normaal leven. Meisjes ontmoeten, je verheugen op een voetbalwedstrijd.’
Teenage Kicks was muzikaal geënt op het punkgevoel van de Ramones, maar ook op de riffs van The Rolling Stones (John: ‘Ik was geobsedeerd door hun versie van Route 66, het woord ‘kicks’ haalde ik daaruit’), en het Amerikaanse MC5, dat met Teenage Lust een andere favoriet leverde. John: ‘Ik koppelde twee woorden aan elkaar en vond Teenage Kicks wel goed klinken.’
Even later mochten The Undertones voor het Good Vibrations-label in Belfast een single maken.
Damian: ‘Ons eerste doel hadden we bereikt. John, jij wilde al stoppen toch?’
John: ‘Ja, een single uitbrengen leek me het hoogst haalbare. Toen werden de bakens verzet naar op de radio gedraaid worden, optreden in Top of the Pops en een lp uitbrengen.’
En zo hielden The Undertones het toch nog vijf jaar vol, tot zanger Feargal Sharkey in 1983 de band verliet. John: ‘We hadden er ook toen al voor kunnen kiezen een andere zanger te vragen, want dat was wat hij deed in de band; hij schreef geen liedjes, geen teksten en hield veel minder van elementaire rock-’n-roll dan wij. Maar ook wij vonden het mooi geweest zo. Ik had het gehad met touren en was vooral thuis in Derry gelukkig.’
Sharkey had als solo-artiest aanvankelijk zijn gewenste succes met A Good Heart, dat ook in Nederland in 1986 twee weken op één stond, maar stopte in 1991 definitief met optreden.
Damian en John richtten al snel de band That Petrol Emotion op, die tien jaar lang door de pers veelgeprezen albums uitbracht, die weinig verkochten. Zowel John als Damian bleven daarna muziek maken, maar meer als hobby dan met de ambitie er de wereld mee te veroveren.
John: ‘Ik had een baantje bij een callcenter toen in 1999 dat verzoek van de gemeente kwam om The Undertones voor een concert weer bij elkaar te roepen. Ik ging toen onze oude platen weer eens draaien en was verbaasd hoe goed de liedjes waren.’
De mooie melodielijnen, het knappe gitaarspel, de handclaps, de koortjes. Damian: ‘We luisterden er ineens met andere oren naar en leken vergeten hoe goed ze waren. We vonden het meteen geweldig om die oude liedjes weer te spelen. Teenage Kicks was een fantastisch popnummer, maar niet ons enige.’
John: ‘We hadden er destijds meer uit kunnen halen als we meer hadden getourd en ik niet zo’n last van heimwee had gehad. Ik bleef het liefst in Derry, nog steeds trouwens. En dat is niet zo Source: Volkskrant