‘Kevin McCarthy tuinierend betrapt bij Marjorie Taylor Greene’, kopte The New Yorker in maart. De Republikeinse voorzitter van het Huis van Afgevaardigden zou zijn gespot bij de woning van het extreem-rechtse Congreslid Greene. McCarthy zou haar gazon maaien – bladeren, twijgen en ander tuinafval gooide hij in een vuilniszak. Als hij een plekje miste, dan werd hij daar streng op aangesproken.
Gelukkig voor McCarthy was dit stuk satire. Voor zover bekend heeft hij de tuin van Greene nooit aangedaan. Maar de grap bevat een kern van waarheid.
Sinds zijn aantreden als speaker in het Huis van Afgevaardigden gaat het in Washington onafgebroken over McCarthy’s leiderschap, en zijn onderdanigheid aan radicaal-rechts. Hij heeft veel moeten opgeven om de functie te bemachtigen. Pas na vijftien stemrondes kreeg hij zijn eigen partijleden zover om hem in januari de steun geven die hij nodig had. Hij is nu honderd dagen voorzitter. Hoe is het hem vergaan?
‘We horen veel beloftes’, zegt politicoloog Matthew Green, ‘maar we zien weinig actie’. Green leidt de faculteit politicologie van de Catholic University in Washington D.C. Bij zijn aantreden had McCarthy grootse plannen: hij wilde bezuinigingen afdwingen, het Amerikaanse schuldenplafond bevriezen, de migratie aan de grens met Mexico inperken met verstrekkende nieuwe wetgeving. ‘Maar niets van dit alles is tot nu toe gebeurd.’
In zijn eerste honderd dagen heeft McCarthy, met steun van een aantal Democraten, een succesvolle commissie in het leven geroepen die de dreiging van China onderzoekt. Ook zijn er een paar symbolische wetsvoorstellen aangenomen. Maar plannen voor de grote landelijke thema’s zijn er nauwelijks.
‘Vergelijk dat met Newt Gingrich’, zegt Green, verwijzend naar de Republikeinse speaker (1995-1999) die in zijn eerste honderd dagen tien wetten door het Huis wist te loodsen onder het presidentschap van Bill Clinton. ‘Kiezers weten zo waar je voor staat’, zegt Green. McCarthy kan zijn kiezers nog bar weinig tonen.
Zijn uitgangspositie is moeilijker dan die van zijn Republikeinse voorgangers. Voor een meerderheid heeft McCarthy 218 zetels nodig, zijn partij heeft er 222. Bijna alle Republikeinen moeten dus akkoord zijn met een wetsvoorstel. De krapte van zijn meerderheid en de beloften die hij heeft moeten doen aan de radicaal-rechtse fractie van zijn partij voor hij de hamer mocht opnemen, beperken zijn bewegingsvrijheid. Zo moest hij ermee instemmen dat hij gemakkelijk afgezet zou kunnen worden. Eén verkeerde beweging en het vertrouwen in hem kan worden opgezegd. Daardoor lijkt hij nu verlamd.
‘De verwachtingen van McCarthy waren al laag’, zegt politicoloog Sarah Binder, verbonden aan het Brookings Institute, ‘en toch stelt hij tot nu toe teleur.’ Kevin McCarthy staat erom bekend iedereen te vriend te willen houden. Hij zal niet snel risico’s nemen die zijn positie in gevaar brengen.
Een van zijn voorgangers, John Boehner (2011-2015), voelde ook het gehijg van uiterst rechts in zijn nek. Hij sloot wel deals met Democraten en werd als paria weggezet door de rechts-conservatieven in de zogenoemde Freedom Caucus. De spanningen liepen zo hoog op dat Boehner in 2015 ontslag nam – anders zouden ze hem afzetten. ‘Ondanks dat de Republikeinen nu een meerderheid hebben in het Huis, gedragen ze zich in de praktijk als een minderheidspartij’, zegt Matthew Green. ‘Ze nemen nauwelijks initiatief.’
Achter gesloten deuren wordt er onder het voorzitterschap van McCarthy flink geruzied tussen de verschillende fracties in de partij. Neem het thema migratie. Al maanden roepen de Republikeinen dat ze iets aan ‘onbeheersbare migratie’ willen doen. Daar blijven ze de Biden-regering op aanvallen. Dit is hét moment om met een wetsvoorstel te komen.
Maar het enige plan waarover gesproken wordt is een radicaal voorstel van de Republikein Chip Roy, die in de radicale Freedom Caucus zit: hij pleit ervoor om asielzoekers aan de grens vast te blijven houden en de staat de macht te geven de grens voor iedereen te sluiten. Gematigde Republikeinen vinden dit te ver gaan, en die laten steeds luider van zich horen. Het resultaat is een patstelling, die McCarthy als voorzitter kan doorbreken. Maar dat doet hij niet.
‘Hij lijkt zelf geen politieke visie te hebben die hij wil verwezenlijken’, zegt Sarah Binder. Kevin McCarthy reisde vorige maand naar het grensgebied af, liet zijn gezicht zien. Maar wat zijn eigen positie precies is, blijft onduidelijk. Ook op het vlak van bezuinigingen krijgt McCarthy zijn partij niet op een lijn — terwijl de deadline voor de nieuwe overheidsbegroting rap nadert. Green: ‘Hij kijkt toe hoe vertegenwoordigers plannen indienen die hun populariteit vergroot bij Fox News-kijkers, maar volstrekt onhaalbaar zijn. Daar zet hij niets tegenover.’
Wat niet helpt is de tijd en energie die Donald Trump nog altijd van de Republikeinen afsnoept – en ook McCarthy ontkomt daar niet aan. Zijn partij blijft afgeleid door de strafrechtelijke problemen van de ex-president en huidige kandidaat. Nu leiden de Republikeinen in het Huis een onderzoek naar ‘het inzetten van de federale overheid als wapen’, een soort heksenjacht tegen een heksenjacht die nooit een heksenjacht was. Allemaal energie die Congresleden kunnen steken in het verwezenlijken van beleid.
Dit is de Republikeinse Partij van nu: ‘Als een auto die stuurloos van een heuvel afrolt’, zegt politicoloog Green. ‘Op een gegeven moment moet iemand achter het stuur gaan zitten, het gaspedaal indrukken en terug omhoog rijden.’ In zijn eerste honderd dagen heeft Kevin McCarthy bewezen dat hij, vermoedelijk, die persoon niet gaat zijn.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden