De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken, Dmytro Koeleba, heeft in Irak zijn ambtgenoot Fuad Hussein ontmoet. Koeleba ziet Irak als ‘een land dat bruggen kan bouwen’, maar ging niet in op Husseins aanbod om te bemiddelen tussen Rusland en Oekraïne. De Iraakse minister riep op tot een staakt-het-vuren, een oproep die hij in februari ook deed toen de Russische buitenlandminister Sergej Lavrov in Irak was.
Koeleba herhaalde in Bagdad het Oekraïense standpunt over vredesonderhandelingen: die zijn voor Kyiv onbespreekbaar zolang het Russische leger in Oekraïne actief is en Rusland delen van Oekraïne bezet. ‘Rusland is in de aanval. Dat is de grootste horde op weg naar vrede’, zei Koeleba. Rusland zegt alleen te willen onderhandelen als Oekraïne de provincies Donetsk, Cherson, Loehansk en Zaporizja en de Krim aan Rusland afstaat.
Irak heeft belang bij een goede verstandhouding met Rusland en spreekt zich daarom maar zelden uit over de Russische invasie van Oekraïne. Rusland investeert in de Iraakse olieindustrie en is na Turkije de grootste graanleverancier aan Irak. De huidige Iraakse regering heeft bovendien nauwe banden met Iran, dat Rusland onder meer drones verkoopt. Toch kan Irak volgens Hussein ‘in dienst staan van vrede’, omdat het land ervaring heeft met het voeren van vredesonderhandelingen. ‘Irak streeft er altijd naar onderdeel te zijn van de oplossing. Oorlogen eindigen met onderhandelingen en dialoog,’ zei Hussein.
Daan de Vries
De inspectie van schepen die Oekraïens graan vervoeren is vandaag stilgelegd, meldt Oekraïne. Daardoor komt de graandeal tussen Rusland en Oekraïne in gevaar. Door de graandeal, die in juli 2022 werd gesloten, kon de graanhandel over de Zwarte Zee weer worden hervat. Die handel is van belang voor de internationale voedselveiligheid. Door de Russische invasie van Oekraïne was de handel in Oekraïens graan grotendeels stil komen te liggen.
Onderdeel van de graandeal is dat schepen met Oekraïens graan in Istanbul worden gecontroleerd. Vorige week lag die inspectie al eens stil door onenigheid tussen Russische en Oekraïense inspecteurs.
Oekraïne zegt dat de inspectie sinds vandaag wederom is stilgelegd. Volgens Oekraïne houdt Rusland zich niet aan de afspraken rond de inspecties, waardoor inmiddels tientallen schepen in de Bosporus wachten op toestemming om verder te varen.
Ook de verlenging van de graandeal staat op losse schroeven. De deal wordt op 18 mei automatisch verlengd, tenzij een van de partijen bezwaar maakt. Rusland heeft eisen gesteld aan de verlenging van de deal. Het land stelt dat de handel in Russisch graan en andere landbouwproducten wordt belemmerd door westerse sancties. Hoewel landbouwproducten niet direct onder de sancties vallen, stelt Rusland dat sancties op transport, verzekering en het betalingsverkeer toch barrières vormen. Volgens Oekraïne verkeert de deal door het dwarsliggen van Rusland in ‘kritieke toestand’.
Daan de Vries
De Amerikaanse ambassadeur in Moskou, Lynne Tracy, heeft journalist Evan Gershkovich bezocht in zijn cel. Het was de eerste keer dat de ambassade toegang kreeg tot Gershkovich sinds hij ruim twee weken geleden werd gearresteerd. ‘Hij voelt zich goed, hij houdt vol. Wij roepen nogmaals op tot de onmiddellijke vrijlating van Evan’, zei Tracy na haar bezoek aan de journalist.
Gershkovich werd op 29 maart gearresteerd in Jekaterinenburg. Volgens de Russische veiligheidsdienst FSB is de Wall Street Journal-correspondent schuldig aan spionage. Zowel Gershkovich’ krant als de Amerikaanse autoriteiten ontkennen alle beschuldigingen en hebben herhaaldelijk opgeroepen tot zijn vrijlating. Gershkovich zit in afwachting van zijn proces in de Moskouse Lefortovo-gevangenis. Zaterdag sprak de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken zijn zorgen uit over het feit dat er geen contact was toegestaan tussen Gershkovich en de Amerikaanse ambassade.
Daan de Vries
Polen, Hongarije en Slowakije willen graan en andere voedingswaren uit Oekraïne volledig weren. Met name de lage Oekraïense graanprijs ondermijnt namelijk de concurrentiepositie van boeren elders. De Europese Commissie keurt de handelsbeperking af, omdat Brussel daarover beslist.
Zeker voor Polen is de ban op Oekraïense producten een opmerkelijke stap: sinds de Russische invasie in februari vorig jaar stelde het land zich op als een zeer solidair buurland. Hoewel de handelsblokkade, die eind juni in moet gaan, ook suiker, groente, fruit en vlees betreft, is vooral graan de ‘boosdoener’.
Lees hier het volledige nieuwsbericht door redacteur Dylan van Bekkum
De veroordeelde Vladimir Kara-Moerza blijft geloven dat er een moment komt waarop de verantwoordelijken voor de oorlog in Oekraïne ‘als criminelen zullen worden erkend’. Dat zei de voormalige journalist in zijn laatste toespraak voordat hij vanochtend werd veroordeeld. ‘Ik weet dat er een dag zal komen dat de duisternis over ons land zal verdwijnen’, aldus Kara-Moerza. ‘Deze dag zal net zo onvermijdelijk komen als de lente volgt op zelfs de koudste winter.’
Dat Kara-Moerza’s woorden de buitenwereld hebben bereikt, is te danken aan de Amerikaanse krant The Washington Post, die zijn toespraak in vertaling gepubliceerd heeft. Kara-Moerza is niet verbaasd dat hij vandaag tot een gevangenisstraf van 25 jaar veroordeeld werd. ‘Ik wist het een jaar geleden toen ik in de achteruitkijkspiegel mensen in zwarte uniformen en zwarte maskers achter mijn auto aan zag rennen’, zegt hij. ‘Dit is de prijs om vandaag de dag in Rusland vrijuit te spreken.’
Spijt van zijn oppositiewerk tegen president Vladimir Poetin heeft Kara-Moerza niet. ‘Ik onderschrijf elk woord dat ik heb gesproken en elk woord waarvan ik door deze rechtbank ben beschuldigd’, aldus Kara-Moerza. ‘Ik verwijt mezelf maar één ding: dat het me in de loop van mijn politieke carrière niet is gelukt om genoeg van mijn landgenoten en genoeg politici in de democratische landen te overtuigen van het gevaar dat het huidige regime in het Kremlin vormt voor Rusland en de wereld.’
Pepijn de Lange
Het Verenigd Koninkrijk heeft de Russische ambassadeur in Londen ontboden vanwege de veroordeling van Kremlin-criticus Vladimir Kara-Moerza, die behalve een Russisch ook een Brits paspoort heeft. De Britse minister van Buitenlandse Zaken, James Cleverly, noemt Ruslands omgang met mensenrechten ‘alarmerend’. Hij belooft dat de regering ‘er bij Rusland op blijft aandringen om zich te houden aan zijn internationale verplichtingen’.
Kara-Moerza, die geldt als een van de invloedrijkste oppositievoerders tegen president Vladimir Poetin, werd eerder vandaag veroordeeld tot een gevangenisstraf van 25 jaar. Een rechtbank in Moskou achtte hem schuldig aan onder meer hoogverraad, maar volgens de Britse regering is de veroordeling ‘politiek gemotiveerd’. In 2015 en 2017 werd Kara-Moerza vergiftigd, vermoedelijk door de Russische veiligheidsdienst.
Ook Volker Türk, de Hoge Commissaris voor de Mensenrechten bij de VN, heeft Rusland opgeroepen om Kara-Moerza vrij te laten. ‘Niemand mag van zijn vrijheid worden beroofd voor het uitoefenen van zijn mensenrechten’, aldus Türk in een verklaring. Het vonnis is volgens Türk ‘een nieuwe klap voor de rechtsstaat en de burgerlijke ruimte’ in Rusland.
Pepijn de Lange
Nu veel ervaren militairen zijn uitgeschakeld, kraakt het in het Oekraïense leger. Zonder veel training bevinden nieuwe rekruten zich soms opeens in de loopgraven. ‘Sommige jongens staan rechtop op het slagveld hun wapen te herladen.’
Lees hier de reportage van oud-Rusland-correspondent Tom Vennink
Na Moldavië krijgen ook Slowakije en Polen weer elektriciteit die in Oekraïne is opgewekt. Dat heeft de Oekraïense energiemaatschappij Ukrenergo bekendgemaakt. Oekraïne schortte de leveringen in het najaar op, nadat het energienetwerk door Russische aanvallen zwaar was beschadigd. Oekraïne hervat nu zijn leveringen aan de Europese Unie, sinds de oorlog de belangrijkste exportmarkt van Oekraïne voor energie.
Dat Oekraïne nu alweer in staat is om energie te exporteren, is opmerkelijk. Door de Russische aanvallen raakte afgelopen halfjaar bijna de helft van het Oekraïense energienetwerk beschadigd en viel de stroom regelmatig en gedurende langere perioden uit in het hele land. Mede dankzij financiële en materiële donaties uit het Westen blijkt het Oekraïne gelukt om het energienetwerk in Source: Volkskrant