Vooropgesteld: de Tweede Kamer is geen doorsnee werkomgeving. Het gebouw rond de Haagse vergaderzalen wordt bevolkt door doorgaans zeer ambitieuze, gedreven mensen, mensen met een missie, die bovendien voortdurend met elkaar in conflict verkeren in de permanente strijd om de macht.
Van één werkgever is bovendien geen sprake. Wel van twintig fracties die allemaal hun eigen personeel inhuren, met grote verschillen in de werksfeer die ze nastreven. Het ene Kamerlid is veeleisender dan het andere. Veel fractiemedewerkers zijn jong, vaak net klaar met hun opleiding en bezig met hun eerste schreden op de arbeidsmarkt. Dat maakt ze kwetsbaar in de gezagsverhoudingen. De arbeidsrelatie is bovendien nogal onzeker: elke verkiezingsnederlaag leidt tot een slachting onder het fractiepersoneel.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Daarboven is er de ambtelijke Kamerorganisatie die voorziet in het ondersteunend personeel zoals de portiers, de Kamerbodes, de griffiers en de stenografen. Daar is de onzekerheid minder groot, maar uit de affaire rond het aftreden van voormalig voorzitter Khadija Arib weten we wel dat zeker de ambtelijke top in toenemende mate lijdt onder groeiende politieke bemoeienis met hun werk.
Het is misschien niet vreemd dat mensen juist op zo’n plek, in die snelkookpan van emoties, de grenzen van elkaars tolerantie vaker dan gemiddeld verkennen. Tegelijkertijd is het juist op die plek onbestaanbaar, aangezien het parlement bij uitstek een voorbeeldfunctie heeft. Hoe kan de Kamer met gezag spreken over grensoverschrijdend gedrag bij de omroepen, op de departementen, bij bedrijven of in de sport- en cultuursector als mensen zich in de eigen wandelgangen niet veilig voelen?
Alle reden voor schrik dus bij voorzitter Vera Bergkamp en alle fractievoorzitters nu uit onderzoek van de Universiteit Utrecht blijkt dat een fors deel van de Kamerbewoners zich niet veilig genoeg voelt. Over het geheel scoort de Kamer vrij hoog op sociale veiligheid, maar een belangrijke minderheid deelt die conclusie niet: 24 procent klaagt over kleinerende opmerkingen, 16 procent over discriminatie, 10 procent over pestgedrag, 6 procent over gescheld en geschreeuw en ruim 2 procent over ongewenste seksuele aandacht.
Nog meer reden voor schrik: de belangrijkste oorzaak blijken de leidinggevenden zelf, zowel de ambtenaren als de Kamerleden. Kamerleden vormen samen 9 procent van de politieke gemeenschap, maar worden ook in 26 procent van de gevallen aangewezen als de bron van grensoverschrijdend gedrag. Ambtelijk leidinggevenden maken zo’n 4 procent van de Kamerbewoners uit, maar worden eveneens in 26 procent van de gevallen aangewezen als de veroorzakers.
Die ambtelijke topambtenaren verdienen sowieso aandacht, want zij voelen zichzelf ook minder veilig dan gemiddeld. Zij ervaren onveiligheid ‘zowel in relatie tot elkaar als in relatie tot de politieke organisatie’. Dat is een directe link met de affaire van het najaar, toen zowel Arib als vrijwel de hele ambtelijke top aftrad omwille van de werksfeer.
Die zaak wordt nog onderzocht, maar als hun opvolgers nog aarzelden over de noodzaak om het anders te doen, jegens elkaar én jegens hun ondergeschikten, is het doorslaggevende bewijs nu wel geleverd.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden