Of het nou thuis was, met zijn vader over diens diensttijd in Nederlands-Indië, aan de deur met Jehova’s getuigen of op de universiteit met de docenten over de lesstof; Albert Vasse stelde graag zaken ter discussie.
Met een IQ van 150 was hij uitzonderlijk hoogbegaafd en kon hij snel de juiste analyse maken. Het maakte hem uitermate geschikt als voorzitter van de Belangenvereniging Slachtoffers Vuurwerkramp Enschede (BSVE), zegt zijn zus Henriët. ‘Hij stelde overheden de juiste vragen, zodat hij slachtoffers de juiste antwoorden kon geven.’
De Volkskrant profileert regelmatig bekende en onbekende, kleurrijke Nederlanders die onlangs zijn overleden. Wilt u iemand aanmelden? postuum@volkskrant.nl
Zelf liep Vasse die 13de mei met zijn toenmalige vriendin in Roombeek toen een enorme knal klonk, alsof een vliegtuig neerstortte. Het bleek om opgeslagen vuurwerk te gaan dat was ontploft in het depot van S.E. Fireworks. Bij de vuurwerkramp in Enschede vielen 23 doden, 950 gewonden en 200 woningen werden verwoest, onder wie die van zijn vriendin.
De excentrieke Vasse groeide op in Gramsbergen, maar voor het dorpsleven had hij geen talent. Zijn verhuizing naar Enschede voelde als een opluchting, al volgde hij ook hier al snel zijn eigen weg. Hij stopte zijn studie, besloot een maatschappelijke carrière te laten voor wat het was en ging zich richten op zijn grote passie: schaken.
Via via kwam hij in contact met Ben Bulsink, die een revolutionaire digitale schaakklok had ontwikkeld en iemand zocht om die te vermarkten. Bulsink kon Vasse bij de eerste ontmoeting maar moeilijk peilen. ‘Hij leefde van een uitkering en woonde in een rommelig huis, waar overal stapels papieren lagen en aan de muur een vreemd, anarchistisch kunstwerk hing.’ Maar waar Bulsink op hoopte, gebeurde: Vasse bracht beweging in de zaak. Lang verhaal kort: het werd een groot succes, ook financieel.
Schaken was zijn leven. Hij stond aan de wieg van schaakvereniging Max Euwe, speelde veel (inter)nationale toernooien en was een van de arbiters tijdens de WK-match in 2004 tussen Vladimir Kramnik en Péter Lékó.
Haar broer, inmiddels verhuisd naar de Achterhoek, stond uitermate nuchter in het leven, zegt Henriët: strijdend voor de dingen die je kon veranderen en die je belangrijk vond, luchtig reagerend op al het overige – zelfs als het de dood betrof. Kenmerkend waren zijn laatst uitgesproken woorden op film, net voor zijn dood op 6 maart: ‘Alles komt goed, doei.’
Zijn eigenzinnigheid had ook schaduwkanten. Verjaardagen kon hij soms zomaar jarenlang vergeten. En toen zakenpartner Bulsink vertelde dat hij vader ging worden, reageerde hij met de opmerking: ‘Daar zit je dan 18 jaar aan vast.’ Bulsink: ‘Het liet hem volledig koud wat anderen van hem vonden. Daar ging Albert niet voor. Hij ging voor wat hij moest doen.’
Zo was dat ook bij de nasleep van de vuurwerkramp in Enschede. Mede door inzet van de BSVE kwamen er schadevergoedingen voor slachtoffers en werd de wijk Roombeek opnieuw opgebouwd, al vond hij het ronduit onbevredigend dat nooit duidelijk is geworden waar het eerste vlammetje vandaan kwam en dat burgemeester Mans, ondanks 23 doden, altijd op zijn plek was blijven zitten.
Op zolder, achter schotten, staan nog dozen vol met documenten over de vuurwerkramp. Zijn vrouw Eleonora: ‘Die mochten absoluut niet weg. Hij wilde er nog een keer iets mee doen.’ Bij hun laatste verhuizing, terug naar Enschede, vond hij in zijn tuin in Roombeek een groot stuk beton, waar ijzer uit stak. Het was destijds losgekomen bij de enorme knal.
Vasse leed al een tijdje aan buikvlieskanker, maar een hartinfarct werd hem fataal. Hij stierf 64 jaar oud, net zo veel velden als er staan op een schaakbord en dezelfde leeftijd als schaaklegende Bobby Fischer. ‘Hij had bijna de 65 gehaald’, zegt zijn vrouw, ‘maar ik vermoed dat hij 64 een veel mooier getal vond.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden