Specialisten in muzikaal cabaret, zo kun je ze inmiddels rustig omschrijven. Het duo Yentl en de Boer bezit het talent om kleine observaties en worstelingen uit het dagelijks leven te verwerken in liedjes, die prachtig tweestemmig worden gezongen en vaak ook nog grappig zijn. ‘Liedjes als scènes’, noemen ze het zelf. In eerder werk bogen ze zich bijvoorbeeld over voordringende mensen op drukke treinstations (Zitten in de trein), of de inrichting van een woonkamer die minder origineel is dan de bewoner denkt (Zo origineel). Het vrolijke lied Ik zei dat ik ging bevat een geestige lijst van leugentjes om bestwil in de sociale interactie, zoals die over een feestje waar je toezegt heen te gaan maar eigenlijk geen zin in hebt: ‘Ik zei dat ik ging / Maar ik ga niet’. Of op kraamvisite bij je beste vriendin: ‘Ik zei ‘wat is-ie knap!’ / maar dat vond ik niet’.
Ook in hun nieuwe voorstelling Modderkruipers komen weer ‘kleine, menselijke’ onderwerpen voorbij, zo vertellen Yentl Schieman (36) en Christine de Boer (39) in hun kantoortje in de Indische Buurt in Amsterdam, de plek waar ze hun nieuwe theatershow hebben geschreven. Hier werd een lied bedacht over ‘de laatste bitterbal’. Yentl Schieman: ‘Dat is een lied geworden over het afscheid nemen van vlees eten. We beschrijven een wereld waarin al het vlees op is, behalve één bitterbal, omdat niemand die durft te nemen. En wie is dan diegene die hem tóch pakt?' Ook nieuw is het ‘Dranklied’ . Schieman: ‘Dat gaat over hoe vreemd mensen soms over alcohol kunnen doen. Dat je gaat lunchen en al zin hebt in een wijntje, maar eerst bij de ander wilt aftasten of je daarvoor zult kiezen. Die ongemakkelijke menselijke dingen snijden we graag aan.’
Over de auteur
Joris Henquet is theaterrecensent van de Volkskrant. Hij schrijft over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Toch ligt er een groter, serieuzer thema ten grondslag aan Modderkruipers. Yentl en de Boer begonnen met schrijven aan de voorstelling in het begin van 2022, toen de oorlog in Oekraïne net was uitgebroken. Christine de Boer: ‘In december 2019 zijn we allebei voor het eerst moeder geworden. De toekomst is nu belangrijker dan toen het alleen nog maar over mijzelf ging. Hoe staat de wereld ervoor als mijn kind straks 30 is? We wilden iets zeggen over dat thema, iets van belang maken. Maar het moest ook grappig worden, het moet ook weer niet een taaie avond opleveren.’
De vrouwen kwamen uit op het thema van de modderkruiper. De Boer legt uit: ‘Het gevoel dat je jezelf in deze tijden vaak wilt verstoppen. Modderkruipers zijn vissen die in de modder gaan zitten als er gevaar is. Daar kunnen ze héél lang overleven. En als het water weer rustig is, komen ze weer naar boven. Het raakt voor mij aan het gevoel dat je enerzijds denkt: ik moet iemand zijn die op de barricaden gaat staan, die geen vlees meer eet, geen vliegvakanties meer maakt. Maar tegelijk wil je ook gewoon op de bank zitten, met je dekentje, en een serie kijken. Volgens mij is dat voor veel mensen lastig. Je doet maar net wat je uitkomt.’
Yentl en de Boer stonden te popelen om weer met nieuw materiaal de theaters in te gaan. In 2017 maakten ze hun laatste, geheel nieuwe voorstelling, Magie. Tijdens de coronajaren toerden ze door het land met De Kampvuursessies, een theaterconcert waarin een mix van oud en nieuw werk te horen was. In 2020 wonnen ze de Annie M.G. Schmidtprijs met Het is begonnen, een vervolg op de cabaretklassieker Het is over van Annie M.G. Schmidt (tekst) en Harry Bannink (muziek) uit 1965. Het was de tweede keer dat ze de prijs voor beste theaterlied kregen. In 2015 wonnen zij al met hun lied Ik heb een man gekend. Die winst leidde toen tot de landelijke doorbraak van het duo, dat tijdens hun opleiding aan de Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie had ontdekt dat zij samen uitstekend liedjes konden schrijven.
In debuutvoorstelling De snoepwinkel is gesloten waren Yentl en de Boer nog zoekende naar hun vorm van cabaret maken, vertellen ze. Ze kwamen uit op een mix van liedjes en sketches. In Modderkruipers is er voornamelijk muziek, en delen Yentl en de Boer het podium met twee muzikanten: pianist Charly Zastrau en gitarist David Gram. Yentl Schieman over die ontwikkeling: ‘Ik heb het gevoel dat onze liedjes steeds belangrijker zijn geworden, omdat ons dat makkelijker afgaat. Daar voelen we goed bij of het klopt of niet.’ Christine de Boer: ‘Toch is Modderkruipers wel een echte cabaretvoorstelling. Ik denk dat er evenveel wordt gelachen als in eerdere voorstellingen, alleen zit er meer muziek onder de scènes. Ook spelen we geen personages meer, zoals we in het begin deden, maar maken we grappen als Yentl en Christine.’
Modderkruipers werd geregisseerd door collega-theatermaker Stephanie Louwrier, die bekendstaat om haar intense, grillige performances. Volgens Yentl en De Boer hielp Louwrier om een ‘strakke, stoere, vrouwelijke’ voorstelling te maken. De Boer: ‘Wij kunnen van onszelf een beetje uitstralen van ‘Sorry dat we bestaan’ en ‘We doen lekker raar’. Stephanie heeft ons geholpen om meer te gaan staan voor wat we willen zeggen.’
Yentl Schieman: ‘Dat stoere en vrouwelijke hoor je terug in de muziek: het is soms meer een popsound, met elektronische instrumenten en een beat eronder. Daardoor klinken sommige liedjes vrij groots, het is een schepje erbovenop voor ons. Ook zit het in de vormgeving van Modderkruipers: het decor is grauw, net zoals modder, er is niet veel leven. Christine en ik zijn dan de kleurrijken in het geheel.’
Yentl en de Boer - Modderkruipers, première 18/4 in Rijswijkse Schouwburg, tournee t/m 24/6.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden