In 2019 zetten ze samen dictator Omar Hassan al-Bashir af, in 2021 pleegden ze samen een coup en sindsdien deelden ze de macht. Tot de generaals Abdel Fattah al-Burhan en Mohamed Hamdan ‘Hemeti’ Dagalo ruzie kregen, die ruzie escaleerde en uitmondde in het geweld en de chaos van dit weekeinde. Daarbij zouden tientallen soldaten zijn omgekomen en minstens 56 burgerdoden zijn gevallen. Wie zijn de twee leiders die elkaar bevechten, en wat willen ze?
Abdel Fattah al-Burhan is een carrièremilitair. Voor 2019 leidde hij een redelijk onopvallend bestaan in het Soedanese leger, waarin hij geleidelijk omhoogklom. Hij werd regionaal commandant in de provincie Darfur ten tijde van de bloedige geweldscampagne die de Soedanese autoritaire president Omar Al-Bashir daar tussen 2003 en 2008 voerde tegen opstandelingen. In die campagne vielen 300 duizend doden en sloegen miljoenen mensen op de vlucht. Al-Bashir is daarvoor aangeklaagd door het Internationaal Strafhof.
In het voor Soedan cruciale jaar 2019 had Burhan het geschopt tot inspecteur-generaal van de strijdkrachten. Dat jaar kwam het volk massaal in opstand tegen Bashir. Burhan en generaal Mohamed Hamdan ‘Hemeti’ Dagalo kozen de kant van de demonstranten, waarop Bashir aftrad. Diens voormalige minister van Defensie volgde hem op, maar trad af na een nieuwe golf van protesten.
Burhan werd daarna voorzitter van een ‘Soevereiniteitsraad’ van militairen en burgers, die Soedan tijdelijk zou besturen. Hij beloofde Soedan naar de democratie te zullen leiden. Toen dat moment dichterbij kwam, pleegde hij een militaire coup – opnieuw met hulp van Hemeti. Sinds die coup, op 25 oktober 2021, was Burhan de facto leider van Soedan, met Hamdan als zijn adjunct.
Generaal Mohamed ‘Hemeti’ Hamdan Dagalo is het jonkie van de twee. Ook hij klom op in Darfur. Daar leidde hij de beruchte ‘jajaweed’-milities die verantwoordelijk worden geacht aan de ergste bloedbaden tegen opstandelingen in Darfur.
Dictator Bashir hield van de brute manier waarop Hamdan de opstand in de provincie had neergeslagen. Als beloning richtte de president in 2013 de RSF op en zo kreeg Hemeti zijn eigen, zwaar bewapende militie. Bashir overlaadde hem met wapens, geld en macht – ‘Hemeti’ geldt als een van de rijkste mannen van Soedan.
Zijn RSF groeide uit tot een huurlingenleger van 100 duizend man, dat zelfs troepen uitleende aan de Verenigde Arabische Emiraten en aan Saoedi-Arabië. Het RSF ging bovendien in zee met de beruchte Russische Wagner-groep, die zich liet betalen met een omvangrijke goud-concessie in Soedan.
Om zijn imago, en dat van de RSF, op te poetsen schakelde Hamdan volgens The Washington Post pr-firma’s uit Canada en het Verenigd Koninkrijk in. Hij presenteert zichzelf nu als een ‘man van het volk’ en beschermer van minderheden en hij deelde voedsel uit in arme gebieden om dat te bewijzen.
Hamdan koos steeds de kant van legerleider Burhan, maar de afgelopen maanden kregen de twee steeds meer ruzie. Volgens Cameron Hudson van het internationale onderzoeksbureau CSIS vecht Hamdan nu ‘om te overleven’.
Hamdan geeft zijn tegenstrever de schuld van het geweld: ‘Het spijt ons dat we tegen onze landgenoten vechten, maar deze crimineel (Burhan, red.) is degene die ons daartoe heeft gedwongen.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden