De 13-jarige communistische modeljongen Pavlik Morozov verklikte medio 1930 zijn vader aan Stalin; het 13-jarige meisje Masja Moskaljova geloofde dat haar vader en niet Poetin gelijk had.
Decennialang kregen kinderen in de Sovjet-Unie op school het verhaal te horen van de perfecte pionier Pavlik Morozov. Deze 13-jarige jongen uit de Oeral gaf, althans volgens het Sovjet-onderwijs, zijn eigen vader aan, omdat die de bolsjewistische revolutie verraadde door koelakken (door Stalin vervolgde boeren) te helpen. Tijdens zijn berechting riep papa naar Pavlik: ‘Ik ben het, je vader.’ Pavlik zei tegen de rechters: ‘Ik sta hier niet als zijn zoon, maar als pionier’ (communistische jeugdactivist). Wees als Pavlik, leerden kinderen, het belang van de staat gaat altijd boven dat van je ouders, broers, zussen, buren, vrienden, leraren.
‘Pavlikisme’ werd in de Gorbatjsov-tijd bijgezet als een bron van angst en wantrouwen tussen intimi. Sinds Poetin zijn speciale militaire operatie in Oekraïne begon, is het terug in alles behalve naam. Net als een kleine eeuw terug manen autoriteiten inwoners intimi te verklikken die de staat afvallen. Voordeel voor die autoriteiten is dat nog zo veel mensen in het huidige Rusland met het verhaal van Pavlik zijn opgegroeid.
De schooljuffrouw uit de kleine provinciestad Jefremov die het meisje Masja Moskaljova (2009) bij de autoriteiten aangaf, handelde in Pavliks geest. Ze had haar klas verzocht tekeningen te maken voor de Russische soldaten in Oekraïne. Toen Masja een geel-blauwe tekening maakte van een Oekraïense moeder en dochter die een afwerend gebaar maken naar Russische raketten, koos deze docent er niet voor dit kind tegen de autoriteiten in bescherming te nemen: ze verklikte het meisje bij de schoolleiding. Die ging op zoek naar de bron van de verkeerde denkbeelden van het kind en vond die in haar 54-jarige vader, Aleksej Moskaljov. Dat die zijn dochter in zijn eentje bleek op te voeden, was voor justitie een extra rechtvaardiging voor een strafrechtelijk onderzoek.
In de voormalige Sovjet-wereld wemelt het van de vrouwen die door hun man werden verlaten en hun kinderen zonder enige steun alleen opvoeden. De omgekeerde situatie is zo zeldzaam dat die voor velen op voorhand verdacht is. De vader die tegen de oorlog in Oekraïne was én zijn dochter alleen opvoedde, werd aangeklaagd, tijdens een vluchtpoging gearresteerd en veroordeeld tot twee jaar strafkamp. Zijn dochter werd in maart in een weeshuis geplaatst.
Op 29 maart zette zijn advocaat een brief online die zijn dochter hem in het weeshuis had geschreven. Die brief is niet alleen ontroerend, maar ook van historische waarde, omdat Masja Moskaljova zich daarin de tegenpool betoont van Pavlik Morozov: ‘Ik hou heel veel van je, papa, en weet dat je nergens schuld aan hebt, ik zal je altijd steunen en geloven dat alles wat je doet goed is. (…) Ik ben trots. Ja, pap, ik kan zeggen dat ik trots ben op mijn vader – een trotse, slimme, knappe, koppige man die veel van zijn dochter houdt.’
Niemand weet of deze overtuigingen stand zullen houden. De brief bleek een doorn in het oog van Poetins kinderrechtencommissaris Maria Lvova-Belova, die door het Internationaal Strafhof is aangeklaagd wegens deportatie van kinderen uit Oekraïne. De commissaris liet de moeder opsporen die het gezin had verlaten toen Masja 2 was. Op 6 april liet ze foto’s in omloop brengen waarop Masja is herenigd met de moeder die, uiteraard, Poetin wel steunt.
Als de hersenspoeling slaagt, wordt Masja voor het Russische regime wat Elián González werd voor het Cubaanse. Dit 6-jarige jongetje was in 1999 met zijn moeder op de vlucht, toen zij voor de kust van Florida verdronk. Het Cubaanse regime liet de vader opsporen en zijn zoon terugvorderen. Tegenwoordig is Elián een 29-jarige Cubaanse modelburger. Van Masja hebben we hoe dan ook haar brief, als herinnering aan hoe ze dacht voor het gezag ingreep.
Source: Volkskrant