Volgens de BBC kwamen drie medewerkers van het VN-Wereldvoedselprogramma om bij een vuurgevecht tussen de strijdende partijen op een vliegveld in Kabkabiya, in het westen van het land. Twee andere stafleden raakten ernstig gewond. Ook werden voertuigen van het VN-agentschap geplunderd.
Het zaterdag opgelaaide geweld in Soedan volgt op weken van oplopende spanningen tussen het leger, geleid door generaal Abdel Farrah al-Burhan, en de Rapid Support Forces (RSF), geleid door generaal Mohamed Hamdan Dagalo, ook wel bekend als Hemeti. Volgens The New York Times hebben de Verenigde Naties en buitenlandse diplomaten de afgelopen dagen druk geprobeerd een geweldsuitbarsting tussen de twee groepen te voorkomen.
Het leger en de paramilitairen namen achttien maanden geleden de macht over in Soedan en hadden toegezegd deze maand plaats te maken voor een burgerregering. Sinds hun coup zijn Al-Burhan en Hemeti verwikkeld geraakt in een machtsstrijd die steeds venijniger is geworden.
De spanningen tussen het leger en de RSF liepen vanaf donderdag hard op. Het leger bestempelde enkele troepenbewegingen van de RSF in de stad Merowe, in het noorden van Soedan, als ‘ongecoördineerd en illegaal’. Ooggetuigen die persbureau Reuters sprak, meldden dat daar zaterdagochtend veel geweervuur klonk.
In de loop van de ochtend claimde de RSF de controle te hebben overgenomen over het vliegveld van Khartoem, dat werd gesloten. Beelden op Twitter, geplaatst door een BBC-journalist, leken dat te bevestigen:
Khartoum is cut off the world. RSF soldiers on the runway in Khartoum #Sudan pic.twitter.com/zwmu8mJgWW
In de middag gaf generaal Al-Burhan een interview aan televisiestation Al Jazeera, waarin hij zei dat het leger het vliegveld weer had heroverd. Al-Burhan zei dat zijn troepen ook het presidentieel paleis en het hoofdkwartier van het leger onder controle hadden – plekken waarvan de RSF eerder had geclaimd ze ook te hebben veroverd.
In hoofdstad Khartoem klonk de hele middag geweervuur, zeiden diverse ooggetuigen tegen internationale media. Een journalist van Reuters meldde dat er pantserwagens door de straten rijden en ook zware wapens te horen waren. Ook uit andere steden in Soedan kwamen berichten van gevechten.
Volgens het leger probeert de RSF in Khartoem strategische plekken in te nemen. Het zegt inmiddels luchtaanvallen te hebben uitgevoerd op meerdere kampen van de paramilitairen in de hoofdstad.
Wie de gevechten zaterdag is begonnen, blijft vooralsnog onduidelijk. De RSF zegt dat het onder vuur is komen te liggen in het zuiden van de hoofdstad en spreekt van een ‘brute aanval’. Televisiezender Al Jazeera sprak ook met Hemeti. Die beschuldigde zijn rivaal Al-Burhan ervan ‘een coup’ te willen plegen. Hij zou een plan uitvoeren in opdracht van aanhangers van de in 2019 afgezette autocratische president Omar Al- Bashir.
Volgens de Soedanese artsenvereniging zijn bij het geweld inmiddels 56 mensen omgekomen. Er zouden 595 gewonden zijn gevallen.
Luchtvaartmaatschappij KLM mijdt het luchtruim van Soedan vanwege de geweldsexplosie. Een woordvoerster van KLM bevestigde zaterdag berichtgeving hierover door de NOS.
De KLM vliegt zelf niet op de hoofdstad Khartoem, maar vliegt normaal gesproken wel over het land naar landen zoals Kenia en Tanzania. Nu wordt om Soedan heen gevlogen.
Saoedi-Arabië maakte zaterdag melding van een ‘ongeluk’ met een Saoedisch vliegtuig op het vliegveld in Khartoem. Het zou zijn beschoten.
De Nederlandse ambassadeur in Soedan, Irma van Dueren, zou zaterdagochtend naar Khartoem vliegen. Maar dat kon niet doorgaan omdat het vliegveld dicht is als gevolg van de hevige gevechten. ‘Al vroeg in de ochtend hoorden we geluiden dat er onrust was. Ik probeerde toch te gaan, maar op een gegeven moment hoorde ik dat de luchthaven gesloten was. Ik kon niet afreizen, helaas’, vertelde de ambassadeur zaterdagavond in het Radio 1-programma Met het Oog op Morgen.
Ze staat in contact met haar ambassadeteam en de Nederlanders in Soedan. ‘Ze zijn soms moeilijk te verstaan, zo hard wordt er geschoten’, aldus Van Dueren.
Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlanders in Soedan opgeroepen in alle gevallen binnen te blijven en niet de straat op te gaan. Het reisadvies is aangepast en is nu rood voor het hele land.
De internationale gemeenschap reageert bezorgd op de geweldsuitbarsting. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, op bezoek in Vietnam, noemde de toestand in Soedan ‘fragiel’, maar ziet nog steeds kansen om de transitie naar een burgerregering te maken. ‘Ook al zijn er actoren die deze vooruitgang te lijken willen tegenhouden.’
‘We dringen er bij alle partijen op aan het geweld onmiddellijk te staken en verdere escalatie en mobilisatie te voorkomen’, schreef hij op Twitter, ‘en om gesprekken voort te zetten om de lopende problemen op te lossen.’
Het hoofd van de VN-missie in Soedan, Volker Perthes, riep op tot een ‘onmiddellijk’ einde van de gevechten, ‘om het land verder geweld te besparen’.
Secretaris-generaal van de Verenigde Naties António Guterres sprak zaterdag zowel met legerleider Burhan als met RSF-voorman Hemeti, aldus een VN-woordvoerder. Guterres riep beide partijen op tot een ‘onmiddellijk einde van het geweld en terugkeer van de dialoog’.
Het Soedanese leger zei zaterdagavond niet te willen onderhandelen met de RSF. ‘Er zal geen onderhandeling of dialoog plaatsvinden voordat de rebelse militie van Hemeti is ontbonden’, staat in een verklaring op Facebook.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden