In oktober 2022 was Hubert Bruls er wel klaar mee. De voorzitter van het Veiligheidsberaad vroeg zich af waarom de beloofde Spreidingswet, die alle gemeenten dwingt hun bijdrage te leveren aan de opvang van asielzoekers, er nog steeds niet was. ‘Als de wet er niet komt, dan beginnen we weer van voor af aan.’
En zo geschiedde. Het toch al zorgelijke vooruitzicht van opnieuw 50 duizend asielzoekers in 2023 – eenzelfde aantal dat in 2022 tot zulke grote organisatorische problemen leidde – is inmiddels bijgesteld naar een prognose van zeker 67 duizend verwachte asielzoekers. En de Spreidingswet is nergens te bekennen. De Tweede Kamer is nog niet eens aan de behandeling begonnen. Het is wachten op de eerste berichten over mensen die weer buiten slapen.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Dat verantwoordelijk staatssecretaris Van der Burg geen haast maakt, is wel te verklaren. Timing is doorslaggevend in de politiek en op dit moment moet hij oppassen dat zijn voorstel niet met veel geraas onderuit gaat in het parlement. De wet is een paardemiddel dat de collegiale verhoudingen tussen het kabinet en het lokaal bestuur op scherp zet. Een deel van de gemeenten is hartstochtelijk tegen en zal blijven protesteren. Intussen is in alle provincies de BBB de grootste partij geworden, en ook die partij is luidkeels tegen.
Dat mist in Den Haag z’n uitwerking niet op de regeringspartijen VVD en CDA, die veel kiezers zagen overstappen naar de BBB. En zelfs als de coalitie alle kikkers in de kruiwagen houdt, is het de vraag hoe het afloopt in de Eerste Kamer, waar het kabinet wankel staat en de oppositie van links tot rechts grote bezwaren heeft.
Van der Burg kan zich opmaken voor roerige maanden. Maar bovenal moet hij zich realiseren dat hij er niet is met een Spreidingswet alleen. Een land met zo’n enorm tekort aan woonruimte, waar gevochten wordt om elke meter grond, waar elke bouwvergunning wordt aangevochten en waar vorig jaar de opvang van 50 duizend mensen al uitmondde in inhumane taferelen, moet zich gaan afvragen hoeveel mensen het eigenlijk wil opvangen. De druk vanuit de Kamer groeit.
Natuurlijk kan dit alleen op Europees niveau worden geregeld en natuurlijk is Van der Burg daarom grotendeels afhankelijk van zijn eigen partijleider. En hij niet alleen. Als Mark Rutte zijn kabinet nog een tijd overeind wil houden, zal hij snel moeten laten zien dat hij nu echt werk maakt van zijn belofte om in Brussel nieuwe afspraken te maken. Met machteloze verwijzingen naar VN-verdragen en Europese regels komt het kabinet niet lang meer weg.
Het minste wat Nederland zelf kan doen, is concrete plannen indienen over een wél sluitend asielstelsel. Een stelsel dus waarin Europa het bijvoorbeeld eens is over wat veilige en onveilige landen zijn, over de voorwaarden waaronder mensen worden toegelaten, over centrale Europese aanmeldcentra, over spreiding van mensen over de lidstaten en over het terugsturen van mensen die niet aan de voorwaarden voor asiel voldoen. Een stelsel, kortom, dat de lidstaten in het noorden en het zuiden ten minste enige zeggenschap teruggeeft over het toelatingsbeleid aan hun grenzen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden