OG, zoals de dader wordt genoemd in een onlinegroep van zo’n 25 gamers, begon vorig jaar met het plaatsen van de documenten. Onder de leden van de chatgroep waren ook buitenlanders, onder wie Russen en Oekraïners.
De man zou geen klokkenluider zijn, maar wordt omschreven als iemand die vindt dat de federale overheid in de VS te veel macht heeft en zaken verborgen houdt voor de bevolking. Hij zou geloven in verschillende complottheorieën. Het lijkt nu slechts een kwestie van tijd voor de FBI zijn identiteit achterhaalt en hem arresteert.
De Amerikaanse justitie opende vorige week, toen het lek bekend werd, een enorme klopjacht op de dader. Aanvankelijk dacht men dat mogelijk de Russen verantwoordelijk waren voor het grootste lek van geheime Amerikaanse stukken in tien jaar. Al snel werd echter duidelijk dat de dader toegang moest hebben gehad tot de dagelijkse stroom van geheime, militaire informatie, onder andere bestemd voor briefings van hoge militairen.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
De bevindingen van The Washington Post sluiten aan bij die van onderzoeksgroep Bellingcat. Zij brachten vorige week al naar buiten dat in de chatgroep van OG, ‘Thug Shaker Central’, als eerste de documenten waren geplaatst. ‘Dit is slechts het topje van de ijsberg’, zeiden drie leden van de chatgroep toen tegen Bellingcat over geheime stukken die op andere kanalen waren gevonden.
OG wordt gezien als leider van de chatgroep, die ontstond in 2020 op het gameplatform Discord als een soort digitaal toevluchtsoord voor jonge, gelovige wapenliefhebbers. ‘Ze waren geïnteresseerd in videogames, muziek, het orthodoxe christendom en ze waren groot fan van de populaire YouTuber ‘Oxide’, aldus Bellingcat.
Toen OG in 2022 ingewikkelde berichten begon te plaatsen over militaire operaties en de relatie van de VS met belangrijke bondgenoten, besteedden de groepsleden daar in eerste instantie weinig tot geen aandacht aan. Ze begrepen er niet veel van.
New: The U.S. government is treating the apparent disclosure of classified material surrounding the war in Ukraine as an insider’s leak, people familiar with the matter say, but hasn’t yet homed in on key suspects. By @ByronTau @sgurman @aviswanatha https://t.co/eYiPspLmHF
OG vond echter dat ze op de hoogte moesten worden gesteld van wat er speelt in de wereld. Hij beweerde te werken op een militaire basis waar hij dagelijks, in een beveiligde ruimte, veel geheime informatie in handen kreeg. Zijn locatie en functie wilde hij nooit prijsgeven, wel nam hij vertrouwelijke stukken mee naar huis, schreef ze deels over en plaatste de transcripten in de groep.
‘Hij wilde ons op de hoogte houden’, aldus een groepslid dat The Washington Post uitgebreid heeft gesproken. Hij zegt OG al vier jaar te kennen. ‘Hij wist heel goed wat hij deed’, aldus de tiener, wiens verhaal wordt bevestigd door een ander lid van de groep. ‘Dit was geen toevallig lek.’ Eind vorig jaar veranderde de man zijn aanpak. Hij was boos dat in de chat niet werd gereageerd op de vele berichten met gevoelige informatie die hij plaatste.
Plotseling zagen de tieners allerlei foto’s van kaarten van de strijd in Oekraïne, berichten over Noord-Koreaanse raketten en in februari zelfs een foto, genomen van heel dichtbij, van de Chinese spionageballon die over de VS vloog. De talloze geheime berichten van actuele gebeurtenissen op het nieuws trokken eindelijk de aandacht van de gamers.
Pentagon leaks.#PentagonLeaks #topsecret #Russia #Ukraine #USA pic.twitter.com/wsBl9fFfv2
Aan de hand van details als een bed was te zien dat de foto’s in zijn slaapkamer moesten zijn genomen. Elke week openbaarde OG een paar vertrouwelijke stukken en maandenlang ging dat zo door. De krant heeft rond de driehonderd foto’s ingezien, maar het overgrote deel is nog niet naar buiten gekomen. Volgens de bron was de man niet tegen de Amerikaanse regering, maar was hij ook niet partijdig in de Oekraïne-oorlog. ‘OG is geen Russische of een Oekraïense spion’, zegt hij.
De groepsleden hielden zich aan de afspraak om de stukken niet te verspreiden. Maar eind februari begon een ander groepslid diverse foto’s te plaatsen op een kanaal van Discord. De stukken gingen onder andere over de sterkte van het Oekraïense leger. Een week later waren diverse documenten te zien in een ander, veel groter kanaal met duizenden gebruikers. Het lek nam razendsnel toe in omvang.
Medio maart stopte OG plotseling met het delen van de foto’s in de chatgroep. Drie weken later, begin april, waren documenten over de Oekraïne-oorlog te zien op onder andere Russische kanalen op Telegram. OG wist wat hij had aangericht. Hij besefte dat het niet lang meer zou duren voor de Amerikaanse zoektocht naar de dader zou beginnen.
Exclusive: The man behind a massive leak of U.S. government secrets that has exposed spying on allies, revealed the grim prospects for Ukraine’s war with Russia and ignited diplomatic fires for the White House is a young, charismatic gun enthusiast who shared highly classified… pic.twitter.com/AkEBPEN0DS
Vorige week, kort voordat de New York Times als eerste het grootschalige lek openbaarde, meldde hij zich in de groepschat. ‘Hij was in paniek, dat was ongewoon voor hem’, aldus het groepslid. ‘Hij zei dat er iets was gebeurd en dat hij aan het bidden was. Hij zei: ‘Het ligt nu in Gods handen’.’ Toen werd ook minister van Defensie Lloyd Austin voor het eerst ingelicht dat een grote hoeveelheid geheime informatie op straat was beland.
Sindsdien heeft OG kunnen toezien hoe in Washington, van het Witte Huis tot het Pentagon, met verbijstering werd gereageerd op het grootschalige lek. Hij zag op het nieuws dat belangrijke Amerikaanse bondgenoten in verlegenheid werden gebracht door de onthullingen. Andere landen waren boos, zoals Navo-lidstaten, dat zoveel gevoelige informatie was gelekt. Rusland, zo kon OG lezen, deed zijn voordeel met de militaire informatie over de Oekraïense voorbereidingen voor het grote voorjaarsoffensief.
‘Wij zullen elke steen omdraaien tot wij de bron hebben gevonden’, zei Austin dinsdag. De tiener zegt te weten waar OG woont. Maar hij weigert zich bij de FBI te melden om ze te helpen bij het onderzoek. Hij hoopt zelfs dat OG uit handen weet te blijven van justitie of weet te vluchten naar het buitenland. ‘Hij was mijn beste vriend’, zegt hij over zijn weigering om de FBI bij te staan.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden