De Europese Unie heeft het Russische huurlingenleger Wagner en persbureau RIA FAN toegevoegd aan de sanctielijst. RIA FAN is gelieerd aan Wagnerbaas Jevgeni Prigozjin, tegen wie de EU al in april 2022 sancties heeft ingesteld.
De EU wijst erop dat Wagner de leiding had over de aanvallen op de Oekraïense steden Soledar en Bachmoet. Daarom houdt de EU Wagner ‘verantwoordelijk voor het steunen van materiële acties die de territoriale integriteit, soevereiniteit en onafhankelijkheid van Oekraïne ondermijnen en bedreigen’.
RIA FAN is volgens de EU ‘betrokken bij overheidspropaganda en desinformatie over de Russische aggressieoorlog tegen Oekraïne.’ Het persbureau omschrijft de oorlog tegen Oekraïne als ‘een missie om Oekraïense nazi’s te stoppen’.
Daan de Vries
Lees ook dit nieuwsbericht over Jevgeni Prigozjin: Baas Wagnergroep opent aanval op Russische defensietop
Rusland eist dat het Westen ‘obstakels’ wegneemt rond de export van Russische landbouwproducten. Als dat niet gebeurt, ziet Rusland er geen heil in verder te onderhandelen over de verlenging van de graandeal, die op 18 mei afloopt. De deal tussen Rusland en Oekraïne maakt het ondanks de oorlog mogelijk om graan te verhandelen over de Zwarte Zee.
Die handel is van groot belang voor de internationale voedselveiligheid. In juli 2022 kwam een graandeal tot stand tussen Rusland en Oekraïne, met bemiddeling van de Verenigde Naties en Turkije. Door de deal kon de Oekraïense graanhandel deels weer hervat worden. Sinds juli is de overeenkomst meermaals verlengd, op 19 maart voor het laatst. De onderhandelingen over die laatste verlenging verliepen moeizaam, maar uiteindelijk werd de deal met twee maanden verlengd.
De bedenkingen die Rusland toen had, gelden volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken nog steeds. Centraal daarbij staat de handel in Russische landbouwproducten als graan en kunstmest. Hoewel die producten niet direct onder de westerse sancties vallen, stelt Rusland dat de handel door sancties op transport, verzekering en het betalingsverkeer toch belemmerd wordt. Als er op dat gebied ‘geen vooruitgang wordt geboekt’, is er volgens Rusland ‘geen reden om door te praten over de verlenging van de graandeal.’
Daan de Vries
Rusland wil pas onderhandelen over een gevangenenruil met de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich nadat diens proces is afgerond. Dat heeft de Russische viceminister van Buitenlandse Zaken, Sergej Rjabkov, vandaag gezegd.
Gershkovich, Rusland-correspondent van The Wall Street Journal, werd vorige maand in Jekaterinenburg gearresteerd op verdenking van spionage. Op dat vergrijp staat in Rusland een maximale straf van twintig jaar. Zowel The Wall Street Journal als de Amerikaanse autoriteiten ontkennen de beschuldigingen tegen Gershkovich. De Amerikaanse regering heeft Rusland opgeroepen de journalist onmiddellijk vrij te laten.
Een gevangenenruil zou voor de VS een van de mogelijkheden kunnen zijn om Gershkovich vrij te krijgen. In december vorig jaar vond een gevangenenruil plaats tussen de Amerikaanse basketbalster Brittney Griner en de Russische wapenhandelaar Viktor Bout. Griner was in Rusland veroordeeld tot negen jaar vanwege het bezit van een kleine hoeveelheid cannabisolie. Ook in haar zaak weigerde Rusland te onderhandelen voordat de rechtszaak was afgerond.
Daan de Vries
Noorwegen heeft besloten vijftien Russen die werkzaam waren op de Russische ambassade in Oslo het land uit te zetten. Volgens de Noorse overheid was het ambassadewerk een dekmantel voor de Russen. In werkelijkheid zouden zij werkzaam zijn geweest voor de Russische inlichtingendiensten. Rusland heeft nog niet op de uitzetting gereageerd.
Het is niet de eerste keer dat een Europees land overgaat op de uitzetting van Russisch ambassadepersoneel. Nederland bijvoorbeeld stuurde in maart vorig jaar zeventien Russische diplomaten terug naar hun eigen land. Ook zij werden ervan verdacht heimelijk werkzaam te zijn als inlichtingenofficier. Eerder deden onder meer Polen en de Baltische landen hetzelfde.
Het Noorse ministerie van Defensie meldt dat het besluit van vandaag is genomen vanwege de ‘veranderde veiligheidssituatie in Europa’. De Noren beschouwen Rusland op inlichtingengebied als de grootste dreiging voor hun land. De Russen die nu uitgezet worden, werden al enige tijd gevolgd. Ze moeten binnenkort vertrekken.
Pepijn de Lange
De eigenaar van Wikipedia heeft in Rusland een boete gekregen van omgerekend ruim 22 duizend euro omdat de online-encyclopedie ‘valse informatie’ zou hebben verspreid over de Russische oorlog in Oekraïne. Dat meldt het Russische staatspersbureau Interfax.
Sinds het begin van de grootschalige invasie in Oekraïne heeft Rusland ook zijn oorlog met de waarheid geïntensiveerd. Zo is het nog altijd verboden om de strijd een ‘oorlog’ te noemen. Daarnaast werden meerdere journalisten veroordeeld voor het ‘in diskrediet brengen’ van het Russische leger. Ook buitenlandse journalisten lopen gevaar, bleek toen Russische autoriteiten eind vorige maand de Amerikaanse journalist Evan Gershkovich arresteerden.
Wikipedia is een van de weinige overgebleven, op feiten gebaseerde informatiebronnen in de Russische taal. De encyclopedie staat wel al langere tijd onder druk: de Wikimedia Foundation, de stichting achter de populaire encyclopedie, kreeg dit jaar al tweemaal een vergelijkbare boete opgelegd voor het verspreiden van informatie die de Russen onjuist of extremistisch noemen. Wikimedia benadrukte steeds dat de betreffende informatie goed onderbouwd en in overeenstemming met de normen van de encyclopedie is.
Pepijn de Lange
In de buurt van de kerncentrale in Zaporizja is een Russische mijn ontploft. Het nucleaire staatsenergiebedrijf Energoatom meldt dat Oekraïense werknemers in het complex de explosie konden horen. Volgens het bedrijf proberen de Russen in allerijl de sporen te wissen, zodat inspecteurs van het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) de ontploffing niet opmerken.
De kerncentrale aan de rivier de Dnipro, de grootste in heel Europa, is al sinds het begin van de grootschalige invasie een bron van grote zorgen. Het complex, dat in handen is van het Russische leger, wordt regelmatig onder vuur genomen. Vorige maand raakte de centrale voor de zesde keer tijdelijk afgesneden van externe stroomtoevoer. Om te voorkomen dat de kernen van de reactoren oververhit raakten, moest de centrale overschakelen op dieselgeneratoren.
IAEA-directeur Rafael Grossi heeft meermaals gewaarschuwd dat de beschietingen van de kerncentrale een nucleaire ramp kunnen veroorzaken. Volgens zijn werknemers die bij de centrale gestationeerd zijn, vinden dagelijks gevechten plaats. ‘We werpen elke keer een dobbelsteen’, zei Grossi begin maart. ‘Op een dag is ons geluk voorbij.’
Pepijn de Lange
De Russische overheid moet het Oekraïens staatsgasbedrijf Naftogaz een schadevergoeding van 5 miljard dollar (4,53 miljard euro) betalen omdat ze bij de annexatie van de Krim in 2014 onrechtmatig bedrijfsbezittingen heeft bemachtigd. Dat heeft het Permanent Hof van Arbitrage in Den Haag volgens het bedrijf bepaald. De uitspraak is nog niet gepubliceerd.
Het Permanent Hof van Arbitrage, het oudste internationale hof ter wereld, werd in 1899 opgericht om geschillen tussen staten te kunnen beslechten. Naftogaz begon de procedure in 2016, twee jaar nadat Rusland het Oekraïense schiereiland illegaal annexeerde. Naar eigen zeggen leed Naftogaz meer dan 10 miljard dollar schade, inclusief rente.
De baas van het staatsgasbedrijf, Oleksi Tsjernysjov, noemt de uitspraak ‘een belangrijke overwinning op het gebied van energie’. Als Rusland de schadevergoeding niet betaalt, kan Naftogaz buitenlandse bezittingen van Rusland of Russische staatsbedrijven overnemen.
Rusland heeft nog niet op de uitspraak gereageerd. Het land deed de afgelopen jaren verscheidene pogingen om de rechtsgang te blokkeren, bijvoorbeeld door te stellen dat het Haagse hof niet bevoegd was om de zaak te behandelen. Beroep is niet mogelijk.
Pepijn de Lange
Een gedeserteerde commandant van het Russische Wagner-huurlingenleger heeft de mannen die op video een Oekraïense krijgsgevangene onthoofden geïdentificeerd als zijn voormalige kameraden. Dat meldt de Russische mensenrechtenorganisatie Gulagu.net. De 26-jarige Andrej Medvedev, die in januari naar Noorwegen vluchtte, herkende de namen van de mannen die in de video te horen zijn en hun manier van spreken.
In de Source: Volkskrant