Dat concludeert de OVV in een kritisch rapport dat donderdag is verschenen. De raad deed onderzoek naar het toezicht op staalfabriek Tata Steel in IJmuiden, chemiebedrijf Chemours in Dordrecht en asfaltfabriek APN in Nijmegen. Zowel die bedrijven als de betrokken overheden doen onvoldoende om de gezondheid van omwonenden te beschermen, concludeert de OVV.
De omgevingsdiensten die toezicht houden op de bedrijven kijken vooral naar hun uitstoot. Ook toetsen ze of bedrijven de 'best beschikbare technieken' gebruiken, die de minste milieuschade opleveren.
Maar ze kijken veel minder naar hoeveel van de uitgestoten stoffen daadwerkelijk in de omgeving terechtkomen, schrijft de Onderzoeksraad. Dat leidt tot zorgen en wantrouwen bij omwonenden. Vaak wordt er pas na veel protest en media-aandacht onderzoek gedaan naar de gezondheidseffecten.
Dat was ook het geval bij Tata Steel. Uit RIVM-onderzoek bleek uiteindelijk dat in de omgeving van de staalfabriek zware metalen en kankerverwekkende paks neerdalen. Met name voor buitenspelende kinderen vormt dat een risico, concludeerde het RIVM. Toezichthouders moeten zich veel vaker "proactief inzetten" om zulke risico's te onderzoeken, vindt de OVV.
Ook moeten ze actief vergunningen aanscherpen als de gezondheid in het geding komt. De mogelijkheden om dat te doen worden "niet ten volle benut", schrijft de raad.
"Het vertrouwen van omwonenden zal niet snel hersteld worden", zegt Stavros Zouridis, plaatsvervangend voorzitter van de OVV. "Maar het begint met ze afdoende beschermen tegen de gezondheidsrisico's."
Soms schuiven verschillende overheden de verantwoordelijkheid op elkaar af. Zo wijzen de provincie Noord-Holland en de Rijksoverheid naar elkaar als het gaat om strengere uitstootnormen voor Tata Steel. Volgens de OVV zouden beide overheden nu al meer kunnen doen om scherpere eisen te stellen.
Bij lokale overheden en omgevingsdiensten is vaak onvoldoende kennis en personeel in huis om complexe vergunningsaanvragen te beoordelen en toezicht te houden op bedrijven. "Momenteel kan de overheid niet in alle gevallen een geloofwaardig tegenwicht bieden aan bedrijven met omvangrijke en gecompliceerde processen zoals Tata Steel en Chemours", signaleert de OVV.
"Het kennistekort van deze overheden past binnen een bredere trend van decentralisatie en jarenlange bezuinigingen", aldus de raad. Het resultaat is dat de overheid "zichzelf afhankelijk heeft gemaakt" van de industriële bedrijven "die over veel meer mankracht, middelen en kennis beschikken".
Toch is ook bij bedrijven de kennis niet altijd in orde. Zo bleek in Nijmegen dat asfaltfabriek APN de eigen uitstoot van paks en benzeen niet goed kende. Toen de uitstootnormen werden aangescherpt, gingen zowel het bedrijf als de gemeente en omgevingsdienst niet na of dat gevolgen had voor de fabriek.
Source: Nu.nl economisch