Pikant is dat in de geheime analyse ook werd bekeken wat er zou kunnen gebeuren indien Oekraïne met een drone zou toeslaan in het Russische politieke machtscentrum: het Kremlin. Dit scenario is al lang geen sciencefiction meer. Kyiv voerde vorig jaar een spectaculaire aanval uit op een belangrijke Russische luchtmachtbasis, zo’n tweehonderd kilometer van Moskou.
De analyse werd uitgevoerd door de militaire inlichtingendienst Defense Intelligence Agency (DIA), zo blijkt uit een gelekt stuk dat in handen is van The New York Times. Het is een van de naar schatting honderd militaire documenten van het Amerikaanse leger die online zijn gezet en sinds vorige week naar buiten komen.
De VS erkennen dat de stukken echt zijn. Ze hebben de jacht geopend op de bron van het lek. ‘Wij zullen elke steen omdraaien tot wij de bron hebben gevonden’, waarschuwde minister van Defensie Lloyd Austin dinsdag.
Over de auteur
Stieven Ramdharie is ruim 20 jaar buitenlandredacteur van de Volkskrant met defensie als belangrijkste specialisme.
De DIA, een van de grootste Amerikaanse spionagediensten, komt in het vertrouwelijke stuk tot de conclusie dat de oorlog in Oekraïne lang zal duren. Dat was de stand van zaken op 24 februari van dit jaar, precies een jaar na de Russische inval.
De analisten keken ook naar vier ‘wild cards’: hoe de bloedige oorlog plotseling een andere wending zou kunnen nemen. Deze scenario’s worden vaker gemaakt door de DIA en de CIA, de buitenlandse inlichtingendienst, zodat de regering en de militaire top goed voorbereid zijn. De inhoud van dit soort ‘nachtmerriescenario’s’ komt lang niet altijd naar buiten.
Satellite image of the damaged Russian Tu-95MS bomber at the Engels Air Base. pic.twitter.com/ZEed1UBl5F
Naast het bestuderen van de mogelijke gevolgen van een onverwachte dood van Zelensky en Poetin en de gevolgen van een aanval in het hart van Moskou, keek de DIA ook naar het scenario van een grote bijltjesdag in de Russische militaire top. Poetin heeft in veertien maanden al diverse keren zijn oorlogscommandant vervangen uit onvrede over de slechte resultaten. Dit overkwam ook andere belangrijke generaals.
Bij elk scenario zet de DIA op een rijtje wat de gevolgen kunnen zijn. Zo waarschuwt de spionagedienst voor een forse escalatie na een aanval op het Kremlin: de druk van de Russische bevolking en de politieke en militaire leiders op president Poetin om terug te slaan, zal in dat geval groot zijn.
Behalve een grootschalige militaire mobilisatie zou Poetin ook kunnen overwegen om zijn verkapte nucleaire dreigementen waar te maken door tactische kernwapens in te zetten, aldus de spionagedienst.
Anderzijds wijzen de DIA-deskundigen er op dat de angst en de onvrede onder Russen na een drone-aanval in het hart van Moskou kan toenemen, wat Poetin juist zou kunnen dwingen om te zoeken naar een vredesoplossing.
In de afgelopen maanden namen de signalen toe dat het Kremlin zich steeds meer zorgen maakt over een Oekraïense operatie in Moskou. Zo verschenen op sociale media diverse foto’s van versterking van de luchtverdediging in de hoofdstad.
Ukrainian-made armed drone UJ-22 Airborne with the operation range of 800km fell down in Moscow region, #Russia, earlier today. The drone had no explosives attached to it. Probably, it was testing the capability of the Russian air defense.#Ukraine #UkraineRussiaWar️ pic.twitter.com/gELObvkpAF
Ook beschuldigt Rusland de Oekraïners steeds vaker van drone-aanvallen op Russisch grondgebied. Eind februari maakten de Russen melding van diverse aanvallen met kleine drones in het zuiden en westen van het land, onder andere op een olieraffinaderij in de regio Krasnodar.
Verontrustend voor het Kremlin was dat een van de aanvallen plaatsvond bij Gubastova, op minder dan honderd kilometer van Moskou. Bij deze aanval op een Gazprom-locatie werd een UJ-22 Airborne gebruikt, een drone van Oekraïense makelij met een bereik van achthonderd kilometer. Volgens de fabrikant Ukrjet werd de drone ontworpen voor verkenningen en reddingsoperaties, maar ze kan makkelijk worden omgebouwd voor luchtaanvallen.
Kyiv heeft de drone-aanvallen nooit opgeëist, om Moskou niet te provoceren. De Oekraïense regeringsadviseur Anton Herasjtsjenko kwam na een drone-aanval niettemin met een verkapt dreigement richting Poetin. ‘Dit was op meer dan vijfhonderd kilometer van de Russische grens met Oekraïne’, twitterde Herasjtsjenko. ‘Poetin zou binnenkort erg bang kunnen zijn om zichzelf in het openbaar te laten zien, aangezien drones grote afstanden kunnen afleggen.’
Bij een andere aanval in het zuiden zou naar verluidt een Tu-141 Strizh zijn gebruikt, een grote militaire drone uit de Sovjet-tijd, met een bereik van zo’n duizend kilometer. Ook deze aanval moet de alarmbellen hebben doen afgaan in het Kremlin. Volgens de Russen zette Oekraïne deze drone eveneens in bij de spectaculaire aanval in december op twee belangrijke luchtmachtbases, op zo’n 450 tot 700 kilometer van de Oekraïense grens.
Het ging onder andere om een aanval op luchtmachtbasis Engels, een van de belangrijkste bases van de Russische nucleaire langeafstandsbommenwerpers. Bij de explosie op Engels raakten twee Tu-95-bommenwerpers beschadigd.
Die aanvallen betekenden een grote vernedering voor Rusland. Oekraïne bewees ermee dat het ongehinderd het luchtruim van een kernmacht kon binnendringen zonder te worden opgemerkt. Als Kyiv dit kon doen, zo was de gedachte onder militaire deskundigen, hoelang zou het dan duren voor een Strizh zou toeslaan in Moskou?
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden