Ze zijn dinsdagavond aan de bar van gay-ontmoetingscafé Pand54 in het centrum van Eindhoven nog steeds geschokt over de gebeurtenissen van zaterdag. Toen trok een groep voetbalsupporters op weg naar het PSV-stadion ‘kankerhomo’s’ scanderend de regenboogvlag van het thuishonk van het COC Eindhoven. Een vrijwilliger die probeerde te voorkomen dat de vlag in brand werd gestoken, kreeg een harde stomp tegen het hoofd.
Het ergste was, zegt aan de bar vrijwilligerscoördinator Samantha Janssen (29), dat er die middag net de maandelijkse jongerenbijeenkomst Jong&Out voor kinderen tot en met 18 jaar was georganiseerd. ‘Zo’n acht tieners stonden buiten te wachten om met anderen de stad in te gaan, toen die meute eraan kwam’, vertelt ze. ‘De kinderen, in de leeftijd van 14 tot 18, zijn een zijstraatje in gevlucht en hebben zich daar schuilgehouden.’
De tieners – sommigen nog maar net uit de kast – waren enorm geschrokken. Ze kwamen later even bijpraten in Pand54 en kregen hulp aangeboden. Maar toen ze vertrokken, bedekten ze wel alles wat hun identiteit zou kunnen prijsgeven: een capuchon of muts over het roze haar, een jas over het regenboogshirt, een regenboogtas in de jaszak. ‘Dat brak ons hart’, aldus Janssen. ‘Ze zijn terug de kast in gejaagd. Ze durfden niet meer als queer naar buiten te lopen.’
Het COC Eindhoven heeft aangifte gedaan bij de politie en melding van het incident gemaakt bij anti-discriminatiebureau Radar. Ook is Slachtofferhulp ingeschakeld. ‘Juist ons verenigingsgebouw hoort een veilige plek te zijn, waar lhbti+-jongeren zichzelf kunnen zijn en andere jongeren kunnen ontmoeten’, zegt voorzitter Benjamin Ector (30).
‘Het delen van ervaringen, het weten dat je er niet alleen voor staat, het veilig en volledig jezelf kunnen zijn, is voor deze kwetsbare kinderen extra belangrijk. Die veilige plek is hun nu met één ridicule actie door een agressieve groep volwassenen zomaar afgenomen.’
Het anti-homogeweld in Eindhoven staat niet op zichzelf. Ook bij een gaycafé in Groningen vond afgelopen weekend een incident plaats waarbij medewerkers buiten werden mishandeld. En vorige week dinsdag waren bij de bekerwedstrijd Spakenburg-PSV minutenlang spreekkoren tegen de jonge sterspeler van PSV te horen: ‘Xavi Simons is homo.’ Eerder werd Simons ook al in de uitwedstrijd bij Utrecht met anti-homospreekkoren geconfronteerd.
Het COC vindt het de hoogste tijd dat voetbalwedstrijden worden stilgelegd als er anti-homoleuzen klinken vanaf de tribune, zoals dat ook gebeurt bij antisemitische en racistische spreekkoren of oerwoudgeluiden. ‘Want woorden van haat leiden tot daden van haat’, meent Ector. ‘Wat binnen de stadionmuren gebeurt, gaat buiten door. Als je anti-homospreekkoren toestaat, normaliseer je ook homohaat en anti-homogeweld buiten het stadion.’
De KNVB zegt in een reactie dat sinds twee maanden wordt gewerkt aan een protocol om anti-homospreekkoren tegen te gaan. Beleid wordt echter pas eind dit jaar verwacht. ‘We zijn in gesprek met clubs, supportersverenigingen en gemeenten’, zegt een woordvoerder van de voetbalbond. ‘We willen homofobe spreekkoren laten afnemen. Dat is een stap die we gezamenlijk moeten zetten.’
In Pand54 begrijpen ze absoluut niet waarom het allemaal zo lang moet duren. ‘Kwetsende spreekkoren mogen niet, maar als het om homo’s gaat, mag het dus wel’, schampert Bianca van Kaathoven (38), voormalig voorzitter van COC Eindhoven. ‘Waarom accepteren we nog steeds dat homo’s gediscrimineerd worden?’
Ze wijst op Duitsland, waar roze supportersverenigingen al veel meer ingevoerd en gebruikelijk zijn dan in het Nederlandse voetbal. ‘Ik was laatst bij een wedstrijd van FC Köln, daar hingen wel vijftien regenboogvlaggen in het stadion’, aldus Van Kaathoven. Volgens Ector is het ook in Engelse voetbalstadions veel beter gesteld met de houding ten opzichte van lhbti+’ers: ‘Ik heb een Engelse huisgenoot die zich verbaast dat anti-homospreekkoren bij ons nog steeds zijn toegestaan.’
PSV gaf vorig jaar een opvallend signaal af over het verschil in reacties op kwetsende spreekkoren, toen de voetbalclub aanvankelijk weigerde een boete te betalen voor antisemitische spreekkoren van de eigen supporters bij Ajax-PSV. Want in diezelfde bekerwedstrijd scandeerden Ajax-supporters homofobe leuzen vanaf de tribune, en daar werd niets tegen ondernomen.
‘Toen het homohuwelijk werd ingevoerd, dachten we: nu gaat het allemaal vanzelf en worden we niet meer gediscrimineerd’, zegt Van Kaathoven aan de bar van het gay-ontmoetingscafé. ‘Niets is minder waar; het gaat niet vanzelf. Maar we laten ons niet in de hoek drukken.’
In juni wordt voor het eerst de Pride Walk in Eindhoven georganiseerd. ‘Bij ontstentenis van grachten moeten we gaan lopen’, grapt Ector. Maar serieuzer is zijn volgende opmerking: ‘Als een van de organisatoren krijg ik vaak te horen: ‘Dat is toch allemaal niet meer nodig?’ Helaas is het nog wel nodig. Zelfs lhbti+-kinderen zijn niet altijd veilig.’
Medeorganisator Queer 040 heeft het COC al een nieuwe, specifiek Eindhovense regenboogvlag geschonken. Die zal zaterdagmiddag tijdens een grote manifestatie symbolisch worden teruggehangen aan Pand54. Daarbij worden vele honderden sympathisanten verwacht.
COC Nederland en twintig regionale COC-verenigingen hebben woensdag een oproep gedaan om zaterdag eveneens een regenboogvlag of andere lhbti+-gemeenschapsvlag uit te hangen. De oproep is gericht aan gemeenten, provincies, voetbalclubs en ieder ander die zijn solidariteit met de regenbooggemeenschap wil tonen.
‘Samen laten we zien dat liefde sterker is dan haat’, aldus de initiatiefnemers. ‘We steken lhbti+-jongeren een hart onder de riem en tonen dat Nederland geweld tegen de regenbooggemeenschap niet pikt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden