Demir haalt in de Volkskrant zwaar uit naar het Europese klimaatbeleid. Brussel, zo schrijft ze, is regelziek en heeft zijn prioriteiten niet op een rijtje. Kop van jut is Europees Commissaris Frans Timmermans, verantwoordelijk voor klimaat en de Green Deal, die zich zou gedragen als Epimetheus uit de Griekse mythologie: ‘Hij die eerst doet en dan denkt.’
Kathleen Van Brempt is lid van het Europees Parlement voor de Vlaamse sociaal-democratische partij Vooruit.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het is niet de eerste keer dat Demir zich op die manier afzet tegen het Europese klimaatbeleid. Met haar ‘haalbaar en betaalbaar’-discours probeerde ze zich de afgelopen jaren al vaker te profileren als realistische bestuurder tegenover de volgens haar van klimaat doordrongen ‘eurofielen’ in de Europese Commissie en het Europees Parlement. Niet alleen is dat een valse tegenstelling, het is ook pertinent onjuist.
De realiteit is dat deze Vlaamse coalitie een heilloos pad is ingeslagen in dat Europese klimaatbeleid. Want wat Demir niet vertelt, is dat ook ons land aan tafel zit bij de onderhandelingen over de Green Deal en de doelstellingen die we willen halen tegen 2030. België kon zich in de afgelopen maanden in totaal zeven keer niet uitspreken over delen van dat Europese klimaatbeleid. Elke keer omdat de Vlaamse regering een Belgische positie radicaal blokkeerde.
Bij de Vlaamse regering liggen ze daar schijnbaar niet wakker van, maar aan de Europese onderhandelingstafel werkt zo’n houding ronduit verlammend. Wie geen positie inneemt, heeft ook geen invloed op de uitkomst.
Bovendien weigert Demir ook om zelf aan tafel te gaan zitten. Sinds 2019 kon Demir negen keer aanschuiven bij de Europese ministerraad waar deze dossiers uitgebreid werden besproken. Zeven keer kwam ze niet opdagen. Dan is het te gemakkelijk om achteraf met het vingertje naar Europa te wijzen.
Het klimaatdiscours van de Vlaams-nationalistische partij N-VA benoemt de Europese Green Deal steevast als een last op haar Vlaamse schouders, maar doet zo de noodzaak van de Europese klimaatdoelstellingen tekort. Wanneer het op klimaatbeleid aankomt, loopt de Europese Unie al geruime tijd voorop. Maar voor deze zittingsperiode bestond dat klimaatbeleid uit een lappendeken aan individuele maatregelen, waarvan het onmogelijk was om de reële impact op onze uitstoot écht te berekenen.
Precies dat is het grootste voordeel van de Europese Green Deal, de Europese klimaatwetten en het Fit For 55-pakket dat momenteel wordt ingevoerd. Het bevat heldere doelstellingen op de middellange en lange termijn (2030 en 2050), plus een coherent kader aan beleidsmaatregelen die nodig zijn om die doelstellingen ook te halen.
Het Europese klimaatbeleid heeft het voordeel van de duidelijkheid. Investeerders en bedrijven weten op de lange termijn waar ze aan toe zijn. Bovendien geldt dat beleid voor iedereen. Ook voor sectoren die tot op heden hun verantwoordelijkheid wisten te ontlopen, zoals de transportsector en de landbouw. Dat is juist in het voordeel van de Vlaamse en Nederlandse industrie, die de afgelopen jaren al enorme inspanningen hebben geleverd.
Daarbovenop nemen we ook de nodige maatregelen om de concurrentiekracht van Europese bedrijven op het internationale niveau te beschermen, onder meer door een ‘koolstofgrenstaks’ in te voeren voor producten die buiten de Europese Unie werden geproduceerd, met lagere milieu- en klimaatnormen. De afgelopen jaren heb ik meermaals gehoord hoe bedrijven, havens en investeerders dat Europese klimaatkader verwelkomen, omdat het hen helpt om de duurzame transitie vorm te geven. Maar vaak blijft dat geluid onderbelicht.
De innovatieve industrie in de lage landen behoort vandaag de dag al tot de top van Europa. De Green Deal biedt een enorme kans voor bedrijven die investeren in duurzaamheid en circulariteit. Ik twijfel geen seconde aan de slagkracht van onze economieën om die duurzame transitie te verwezenlijken. De vraag blijft echter waarom een regio als Vlaanderen hardnekkig op de rem blijft staan.
De reden daarvoor is simpel: de Europese klimaatdoelstellingen plaatst niet enkel economische sectoren, maar ook de overheid voor haar eigen verantwoordelijkheid. En net daar knelt het Vlaamse schoentje. De Europese klimaatdoelstellingen zijn haalbaar, maar vragen wel dat ook nationale regeringen hun verantwoordelijkheid nemen. In plaats van te wijzen naar de Europese klimaatdoelstellingen zou deze Vlaamse regering er beter aan doen om haar eigen beleid onder de loep te nemen.
Bijvoorbeeld op het vlak van woningrenovaties. Vlaanderen kampt met één van de meest verouderde woningparken van de hele Europese Unie. Een inhaalbeweging is nodig, maar de Vlaamse regering kiest daar steevast voor de weg van de minste weerstand. Het beleid focust enkel op het aanmoedigen van renovaties voor wie kan en wil renoveren. Lees: voor wie vandaag al de financiële slagkracht heeft om die renovatie te bekostigen.
Het is slechts één van de vele voorbeelden waar het Vlaamse beleid faalt. Het negeert ook de verborgen sociale kosten van die ongelijke toegang tot klimaatmaatregelen. Wie rijdt vandaag in de meest vervuilende auto's? Wie woont in de slechtst geïsoleerde woningen? Wie draait vandaag het meest op voor de gestegen energiekosten? Wie woont vandaag al in de wijken met de meest vervuilde lucht?
De Europese Green Deal geeft ons juist de mogelijkheid om dat aan te pakken. Het gaat over meer dan het tegenhouden van klimaatverandering. Het is een verhaal van sociale emancipatie en een gezondere leefomgeving. Niet de Europese ambitie, maar het gebrek aan actie van sommige nationale regeringen, zoals die in Vlaanderen, vormt de grootste hindernis. Maar daar lijkt Demir een stuk minder in geïnteresseerd.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden