Hoe vreselijk moet een seriepersonage wel niet zijn, als zelfs de bedenker en vertolker een hekel aan hem heeft? Bill Hader moet er zelf ook om lachen, als het in een Zoom-interview met een groep journalisten gaat over het titelpersonage uit zijn magistrale HBO-serie Barry. ‘Ik snap eerlijk gezegd niet hoe mensen hem nog sympathiek kunnen vinden. Hij is zo’n domme, irritante weirdo!’
En toch is die domme, irritante weirdo de spil van een van de beste dramaseries van de laatste jaren. Barry begon in 2018 met een even geestig als kolderiek uitgangspunt: de depressieve huurmoordenaar Barry Berkman (Hader) belandt tijdens een klus in Los Angeles per toeval in een acteerklas van de vergeten acteur Gene Cousineau (Henry Winkler) en vindt spontaan een nieuwe roeping. Dat hij weinig tot geen acteertalent heeft, maakt hem niets uit: dit gaat het zwarte gat in zijn ziel eindelijk opvullen.
Maar in Barry’s branche is afscheid nemen geen optie. Opdrachtgever Fuches (Stephen Root) wil niets weten van zijn carrièreswitch, omdat hij Barry nodig heeft voor zijn ‘oorlog’ met de immer goedgeluimde Tsjetsjeense gangster NoHo Hank (Anthony Carrigan). Maar Barry is vastbesloten, zeker als hij een relatie krijgt met aspirant-actrice Sally (Sarah Goldberg). Toch blijkt in de serie keer op keer dat echte verandering voor Barry onmogelijk is, waardoor hij uiteindelijk iedereen meesleept in zijn hel.
De atypische antiheld sloeg aan bij publiek én critici: Barry werd een hit en sleepte met de eerste drie seizoenen al 44 Emmy-nominaties in de wacht (waarvan er negen werden verzilverd, inclusief twee voor Hader). Als we de vijf hoofdrolspelers begin april – los van elkaar – spreken via Zoom, staan we aan de vooravond van het vierde en laatste seizoen.
Hader voelde ‘aan alles’ dat het tijd werd om af te ronden, en wil stoppen op het hoogtepunt. Dat hoogtepunt heeft Barry vier seizoenen lang vastgehouden, waarbij de serie continu bleef verrassen. Wat begon als een zwart-komische Hollywood-satire, kon elk moment veranderen in slapstick, horror of een diepgravende studie naar de vraag of mensen ooit echt kunnen veranderen. Barry geldt daarmee als het voorlopige hoogtepunt van Haders carrière, aangezien hij de serie heeft bedacht en hem schrijft, produceert én regisseert.
Bij een groot publiek wordt Hader in eerste instantie vooral bekend door zijn werk in comedyshow Saturday Night Live. Toch kan hij zelf nooit écht genieten van de roem. Hader worstelt al zijn hele leven met angstaanvallen, en heeft met name in de begindagen van SNL geregeld last van paniekaanvallen, in het bijzonder wanneer hij live moet optreden.
De drang om het podium op te klimmen, had Hader sowieso nooit echt. Al van kinds af aan is hij een obsessieve cinefiel, die tot diep in de nacht de obscuurste films kijkt. Regisseur worden is zijn grote droom, maar in zijn eerste jaren in Hollywood krijgt hij nauwelijks een voet aan de grond. Gedesillusioneerd legt hij zich toe op stand-upcomedy, waarna hij per toeval wordt gescout voor SNL. Een pretje vindt hij het niet, maar door vooral veel te imiteren krijgt hij zijn paniekaanvallen uiteindelijk enigszins onder controle.
In zekere zin is Barry óók een soort therapie voor Hader, omdat hij in zijn fictieve alter ego al zijn angsten en neuroses kwijt kan. Toch kan hij nog steeds moeilijk naar zichzelf kijken. Hij is vooral trots op zijn werk als regisseur, waarin hij de afgelopen seizoenen ‘een astronomische leercurve’ doormaakte. ‘Ik heb van nature de neiging om álles te overpeinzen, maar op een set leer je dat het beter is om het zo simpel en pragmatisch mogelijk te houden. Dat heb ik geleerd door eerst heel veel dingen fout te doen. Inmiddels is duidelijkheid het sleutelwoord, maar ik wil er op de set wel voor waken dat alles vooraf vaststaat.’
Zijn collega-acteurs zijn blij met Haders pragmatisme. Sarah Goldberg, die Barry’s vriendin Sally speelt: ‘Hij is standvastig, maar geeft ons tegelijkertijd alle vrijheid om input te leveren. Het is fijn om gehoord te worden, want Sally had in andere series makkelijk het ‘cliché-vriendinnetje’ kunnen worden. Deze serie gaat over complexe, immorele personages, en ik vond dat Sally daarin niet moest onderdoen voor de mannelijke personages. Gelukkig kon het Bill niet donker, vreemd en uitdagend genoeg, haha.’ Anthony Carrigan (gangster NoHo Hank) vult aan: ‘Bill is heel specifiek in wat hij wil: alles is strak en doelmatig. Maar tegelijkertijd staat hij er altijd voor open om samen te onderzoeken wat de best mogelijke, meest realistische versie van je personage is. Hij wil op de set nooit de alwetende regisseur uithangen.’
Een acteur die enorm profiteerde van Barry’s succes is Henry Winkler. Hij werd in de jaren zeventig en tachtig wereldberoemd als ‘the Fonz’ in comedyserie Happy Days. Met Barry beleefde Winkler een onverwachte carrière-renaissance. Zijn Emmy – die hij won voor het eerste seizoen – staat niet voor niets prominent in beeld tijdens het interview.
Ook Winkler is erg lovend over Haders regie. ‘Saturday Night Live was voor hem slechts een zijpad: hij is een geboren regisseur. Bill kreeg het op de set steeds opnieuw weer voor elkaar mij tot acteerprestaties te brengen waarvan ik niet wist dat ik ze in me had. Als ik deze rol tien jaar geleden had moeten spelen, was het waarschijnlijk een zompige havermoutpap geworden. Bill heeft me laten zien dat ik een veel betere acteur kon zijn dan ik mezelf wijsmaakte.’
Barry is doordrenkt met een zwart-komische tragiek die doet denken aan de films van de gebroeders Joel en Ethan Coen (Fargo, No Country for Old Men). Acteur Stephen Root speelde mee in vijf films van de Coens, en steelt in Barry de show als de opportunistische opdrachtgever Fuches. ‘Wat de Coens en Bill Hader vooral gemeen hebben, is hun kraakheldere visie. De Coens werken altijd met extreem gedetailleerde storyboards, waarbij ze elk shot tot in het absurde voorbereiden. Maar die militaire precisie gooien ze op de set moeiteloos overboord als ze voelen dat het anders moet, bijvoorbeeld door de acteurs te laten improviseren. Bill hanteert datzelfde ritueel: het is een soort oerinstinct.’
Net zoals veel hoofdpersonages in de films van de Coens zou je ook Barry met wat fantasie de ultieme antiheld kunnen noemen: een moreel verwerpelijk personage van wie je toch gaat houden. Hader: ‘Barry heeft niet het criminele meesterbrein van Walter White (uit Breaking Bad, red.), maar ook niet de koelbloedigheid van John Wick (uit de gelijknamige serie, red.). Hij voelt wel degelijk iets, maar weet nooit helemaal wát precies. Maar al dat moorden doet wel degelijk iets met zijn ziel. Tegelijkertijd is Barry daarmee ook een soort ziekte voor de mensen in zijn omgeving, die worden besmet met zijn onvermogen om een beter mens te worden.’
Volgens Hader moeten we Barry vooral zien als een serie over ‘de façade’ die mensen in het dagelijks leven creëren over wie ze ‘in werkelijkheid’ zijn. ‘Voor alle personages is het uiteindelijk de vraag of ze kunnen veranderen, of dat ze altijd het verkeerde blijven doen. In de pilot zegt Gene tegen Barry dat hij ‘zijn ware zelf’ moet laten zien. Ik moet daar altijd om lachen, omdat ik niet weet of we dat als mensen überhaupt kunnen. Jij en ik kunnen misschien open zijn en veranderen, maar Barry? Daarvoor is hij waarschijnlijk niet intelligent genoeg.’
Het vierde seizoen van Barry is vanaf 17 april wekelijks te zien op HBO Max.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden