25 jaar geleden begon Milieu Centraal als een callcenter voor vragen over het milieu. "Het ging heel vaak over plagen in huis: de beruchte zilvervisjes", zegt Van de Pas. "Die werden zelfs in een envelop opgestuurd met de vraag: wat is dit en wat kan ik hiertegen doen?"
De telefooncentrale werd jaren geleden al vervangen door een website. Wie last heeft van zilvervisjes kan nog steeds terecht bij Milieu Centraal, maar de organisatie richt zich nu op veel meer vragen over duurzaamheid en klimaat. De website tipt hoe je je CO2-voetafdruk kunt verkleinen door energie te besparen, duurzamer te reizen of bewuster te winkelen.
Vaak is groener leven ook een kwestie van minder spullen kopen. Van de Pas verwijst naar de stapel wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat ons consumptiegedrag grote klimaateffecten heeft. Alle tips op de site van Milieu Centraal zijn op wetenschappelijk onderzoek gebaseerd en door experts geverifieerd, benadrukt de directeur. "Dat is wat ons uniek maakt. Het is apolitiek, puur op feiten gebaseerd."
Toch is consuminderen in de politiek juist een beladen onderwerp. Toenmalig minister Henk Staghouwer (Landbouw) kondigde vorig jaar een onderzoek naar een vleesbelasting aan. Zo'n heffing is bedoeld om mensen aan te sporen minder vlees te eten. Hij kreeg meteen de Tweede Kamer op zijn dak: een meerderheid zei dat zo'n taks niet mag worden ingevoerd. Van het onderzoek is nooit meer iets vernomen.
"Wat Kamerleden in debatten zeggen, is aan hen. Maar het is een feit dat het minder zou moeten", zegt Van de Pas erover. Ze wil zich niet uitspreken over specifieke belastingen of andere maatregelen, maar vindt dat politici duidelijk moeten zijn over waar we naartoe moeten. "Het begint met uitspreken dat het niet meer kan zoals we het eerder deden."
Volgens Milieu Centraal steunen veel Nederlanders streng klimaatbeleid. In een nieuwe peiling van de organisatie zegt een ruime meerderheid voorstander te zijn van een hogere vliegbelasting op lange vluchten. Nu is de tickettaks voor alle afstanden gelijk en is vliegtuigbrandstof uitgezonderd van belastingen.
Een vleesbelasting is minder populair. Maar als de maatregel met een lagere belasting op groente en fruit wordt gecombineerd, kan die alsnog op steun van 53 procent van de ondervraagden rekenen.
"Er is best een mandaat en draagvlak bij de meerderheid van de mensen om een duidelijke boodschap af te geven", zegt Van de Pas. "Én om maatregelen te nemen."
Voor Milieu Centraal was het ook een aanleiding om zelf duidelijker te zijn over de grote stappen die consumenten kunnen zetten voor het klimaat. De organisatie laat zien dat je met een zeer klimaatbewuste levensstijl 60 procent minder kan uitstoten dan de gemiddelde Nederlander. Je moet dan stoppen met vliegen, veganistisch eten, zo veel mogelijk met het ov reizen, minder spullen kopen en je huis energieneutraal maken.
"We leven op grote voet: onze uitstoot is 35 procent hoger dan het EU-gemiddelde", zegt de directeur. Toch is zo'n 'donkergroene' levensstijl voor veel Nederlanders een brug te ver.
In haar kantoor legt ze het ideaalbeeld aan één kant van haar bureau. Aan de andere kant het Nederlandse gemiddelde met meer autogebruik, af en toe een vliegvakantie en een minder milieubewust dieet. "Dit is nu", zegt ze, wijzend naar het gemiddelde. "En dit is waar je naartoe kunt. Maar wat hiertussen zit - dat is de ongemakkelijke waarheid - dat is consuminderen."
Veel Nederlanders lijken zich er nog weinig van aan te trekken. De vleesconsumptie is in de afgelopen decennia stabiel gebleven en na de lockdowns stromen de luchthavens weer vol. De meeste Nederlanders zitten dan ook niet te wachten op een deeleconomie, bleek woensdag uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving.
Toch vertrouwt Van de Pas erop dat de consument zal verduurzamen. "Ik denk dat dit echt wel gaat gebeuren, het móét zelfs gebeuren. Maar het gebeurt dus pas als goede communicatie en de juiste maatregelen hand in hand gaan. Het begint met zeggen waar het op staat."
Log in of registreer gratis op NU.nl en krijg toegang tot extra artikelen
Source: Nu.nl economisch