De inmiddels 93-jarige vader van Sietze en Arnold Bakker is vermoedelijk de enige Nederlander die zijn aanschaf van een nieuwe auto vroeger vrij letterlijk liet afhangen van hoe zijn pet stond. Of beter gezegd: van hoe zijn hoed stond.
‘Mijn vader zwoer bij zijn Borsalino, zo’n gleufhoed zoals de Amerikaanse acteur Humphrey Bogart droeg’, vertelt Arnold jr. over Arnold sr., ex-eigenaar van het 147-jarige H. Witting & Zoon. De hoedenzaak is de oudste winkel van Groningen, en de oudste hoedenzaak van Nederland.
‘Hij kocht een auto alleen als hij zijn hoed kon ophouden achter het stuur. Tegenwoordig is dat geen probleem met al die terreinwagens, maar vroeger wel. Dus moest hij auto’s altijd eerst even passen. Vaak kwam hij dan thuis met een Peugeot, die hadden een iets hoger dak.’
Over de auteur
Jonathan Witteman is economieverslaggever van de Volkskrant en schrijft onder meer over sociale zekerheid, ongelijkheid en technologie.
Tegenwoordig staan Sietze (55) en Arnold (53) zelf aan het roer van H. Witting & Zoon. In hun etablissement in de Groningse binnenstad, herkenbaar aan een witte cilinderhoed als uithangbord, rinkelen de winkelbel en antieke kassa nog als in pakweg 1923. De winkel dateert zelfs uit 1876, de tijd dat geen enkel zichzelf respecterende man of vrouw de deur uit ging zonder een kachelpijp, een bolhoed of een fleurig, al dan niet met struisvogelveren afgezet kapje op het hoofd. Als eerbetoon aan vader en zoon Witting, oprichters van het ‘Magazijn van Heeren Hoeden en Petten’, draagt de winkel nog altijd hun naam, hoewel de zaak sinds 1960 in bezit is van de familie Bakker.
Je zou bijna denken dat de gebroeders Bakker craniologen zijn, zo gespitst zijn ze op de schedelomvang van hun medemens. ‘Die meneer had een groot hoofd’, oordeelt Arnold, nadat een klant met een ogenschijnlijk toch vrij normaal geproportioneerd schedeldak de winkel heeft verlaten met een door Sietze aanbevolen groene cowboyhoed. Hoedenmaten gaan van 51 tot en met 65, oftewel de hoofdomvang in centimeters. ‘Wij zien vaak in één oogopslag wat je hebben moet’, zegt Sietze. ‘O, heb ik ook een groot hoofd?’, vraagt de Volkskrant-fotograaf licht onzeker. ‘Nou valt mee’, taxeert Arnold, ‘maatje 58.’
De winkel van de Bakkers is een wirwar van Borsalino’s, Stetsons, Kangols en Maysers. Metershoog liggen ze opgetast, de fedora’s, panama’s en alpino’s. De baretten, ballonpetten en kachelpijpen. Om nog te zwijgen van alle cowboyhoeden, vissershoeden, regenhoeden, bolhoeden, bruidshoeden en uv-bestendige zonnehoeden.
Achter zoiets simpels als een hoed of een pet schuilt heel wat cultuurgeschiedenis, vertelt Arnold vanachter de toonbank. Neem de veelverkochte Peaky Blinders-pet, naar de Netflix-serie over de lotgevallen van de Shelby’s, een hoofddekselminnende misdaadfamilie in het Birmingham van na de Eerste Wereldoorlog.
‘Dat soort petten maken wij al decennia, lang voor Peaky Blinders er was’, zegt Bakker terwijl hij een grijze, in visgraatmotief geweven ballonpet tevoorschijn haalt, gemaakt van donegaltweed, herkenbaar aan de kleurrijke accenten in het wol.
‘Zo’n pet noem je ook wel een newsboy cap, naar de petten van krantenjongens in de jaren twintig. Als mensen tien jaar geleden in de winkel naar zo’n pet kwamen vragen, dan noemden ze het een Gilbert O’Sullivan-pet, zoals die zanger uit de jaren zeventig droeg.’
‘Of Ciske de Rat-pet, of Kruimeltje-pet’, vult zijn broer Sietze aan.
‘Als mensen nu voor zo’n pet komen, dan vragen ze soms: ‘Zit er ook een scheermesje in de rand genaaid, zoals bij Peaky Blinders?’, lacht Arnold. De klantvriendelijkheid gaat ver bij Witting, maar niet zo ver.
De gebroeders Bakker ontbranden in een cultuurhistorisch hoedencollege, waarin het van Ciske de Rat maar een kleine stap is naar hiphop. ‘LL Cool J, die rapper, weet je wat die droeg?’, vraagt Arnold. Hij wijst op de stapel vissershoedjes achter zich. De Amerikaanse hiphopster mocht vroeger graag de rode versie dragen. ‘Die hoedjes heten ook wel bucket heads. LL Cool J droeg altijd het merk Kangol, net als de acteur Samuel L. Jackson.’
‘Of kijk hier’, zegt Sietze, terwijl hij een pork pie hat pakt, zo genoemd om de gelijkenis met varkenspasteitjes. ‘Dit is Gene Hackman als Jimmy ‘Popeye’ Doyle in de film French Connection, uit 1971.’
‘Frank Sinatra droeg hem ook al in de jaren vijftig’, zegt Arnold, ‘en wat Sylvester Stallone in Rocky op had was eigenlijk ook een soort pork pie.’
De broers kunnen nog wel even doorgaan, over de fedora’s van Indiana Jones bijvoorbeeld, de hoofddeksels van nieuwe stijliconen als Memphis Depay en Pharrell Williams, of de oude vertrouwde hertenjagershoed van Sherlock Holmes. Of over de wandelstokken van de Britse zanger Robbie Williams – ‘Die worden ook wel pimp sticks genoemd, weet Sietze – want naast hoeden, petten en mutsen verkopen de broers ook wandelstokken, bretels, stropdassen, vlinderstrikjes, Groninger schipperstruien, pekari-leren handschoenen en ochtendjassen.
Behalve de geschiedenis ziet ook de toekomst van de hoed er zonnig uit, daar zijn de broers van overtuigd. Een hoed is behalve een modeartikel inmiddels ook bijna een gezondheidsmiddel, gezien de toename van huidkanker. ‘We hebben hier een ziekenhuis vlakbij’, zegt Arnold. ‘Van de afdeling dermatologie worden veel mensen onze kant opgestuurd. En die komen dan niet voor zo’n pet’ – pakt willekeurig een rood petje – ‘want daar gaat de zon dwars doorheen, maar bijvoorbeeld voor deze Stetson-pet. Die is gemaakt met uv-werende stof. Daar kun je vier, vijf uur mee in de zon lopen.’
‘En zo’, zegt Sietze, ‘proberen wij er altijd voor te zorgen dat mensen met een glimlach op hun gezicht weer vertrekken. En met een mooie pet of hoed op hun hoofd.’
Bedrijf: H. Witting & Zoon
Waar: Groningen
Sinds: 1876
Aantal werknemers: 2
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden