Lange rijen voor poppodia, theaterzalen en kerken. Het hoort erbij op succesvolle muziekfestivals als Rewire, deze Pasen voor de twaalfde keer in Den Haag georganiseerd. Dat het vrijdag en zaterdag voor het Paard een uur voor aanvang van de concerten van Fever Ray en Godspeed You! Black Emperor even leek alsof iedereen hier naar binnen wilde, is logisch. Het waren de grote namen tussen de honderden artiesten, kunstenaars, bands en andere multidisciplinaire artistieke geesten. Maar de sliert aan geduldig wachtende festivalbezoekers zondagmiddag voor de Nieuwe Kerk was toch opmerkelijk. Want op het altaar zou geen muziek worden gemaakt of een performance worden gegeven. Patti Smith liet zich ‘slechts’ interviewen over haar nieuwe audiovisuele project dat ze die avond met het Soundwalk Collective zou presenteren in Amare.
Daar zat ze, samen met de artistiek vader van het collectief, Stephan Crasneanscki. Tien jaar werken ze al samen, Rewire heeft zondag de wereldpremière van Correspondences, de apotheose van hun samenwerking. Smith dichtte op field recordings die Crasneanscki maakte op (cultuur) historisch belangwekkende plekken als Tsjernobyl of het strand van Ostia waar regisseur Pier Paolo Pasolini zijn dood vond. Die gebeurtenis werd in de voorstelling handig door Smith gekoppeld aan een lange monoloog over Medea, een mythische figuur uit de Griekse Oudheid, maar ook naamgever van een film van Pasolini.
Smith vertelde in de Nieuwe Kerk dat de samenwerking met Sound Collective haar leven had veranderd. Poëzie draagt ze al voor sinds 1971, ze verwerkte die daarna tot rock-’n-roll, maar beelden en geluiden van het Sound Collective hadden haar een nieuwe artistieke impuls gegeven.
Daarmee raakte ze ook de kern van Rewire. Het festival bewijst dat de spannendste nieuwe muziek afstand heeft gedaan van een identiteit als rock, jazz of avant-garde. De genderfluïditeit die vier dagen lang in Den Haag zichtbaar was, werkte ook door in het programma. Veel artiesten speelden met het gegeven van authenticiteit of identiteit.
Wie vrijdag in de uitpuilende Grote Zaal van het Paard het Zweedse Fever Ray aan het werk zag, werd meegesleept door pakkende elektropop. Maar speelde de band wel echt? Wie zong er eigenlijk van de drie danseressen? Frontvrouw Karin Dreijer wilde eigenlijk duidelijk maken dat het er allemaal niet toe doet, iedereen danste mee en had het toch naar de zin? De rollen van zanger, bandleider en begeleider zijn vervaagd. Alleen het totaalbeeld telt. Daarmee vertelde Fever Ray eigenlijk niks nieuws, de meest hippe popartiesten werken tijdens liveconcerten met opgenomen muziek.
Spannender was het spel tussen drums en elektronica van Julian Sartorius en Matthew Herbert. De laatste bewerkte ter plekke met de computer het slagwerk van Sartorius. Ook nu de vraag: wat hoorde je eigenlijk, drums of elektronica, en deed het ertoe? Beeldschoon was een dag later het optreden in de Grote Kerk van de Japanse stemkunstenaar Hatis Noit. Ze stond er alleen in fraaie rode jurk, maar het leek soms alsof je een Gregoriaans koor hoorde of anders die Bulgaarse stemmen die in de jaren tachtig de popwereld betoverden. Weergaloos hoe de stem van Hatis Noit moeiteloos de kerk vulde.
Het Canadese Godspeed You! Black Emperor, doet Nederland veelvuldig aan en sloegen we dit keer over; de trance waarin zij hun publiek brengen, kennen we van eerdere concerten. We kozen voor een ander soort bezwering: die van de gitaar van de Berlijnse Julia Reidy. Een goede keus, want ook in het Korzo Theater wist je na een paar minuten al niet meer waarnaar je luisterde. Een gelaagde collage van ter plekke vervormde gitaarnoten bracht je in een droomlandschap waar hooguit gitaristen als Fred Frith, Bill Frisell of Jeff Parker de toegang kennen. Maar Reidy durfde net iets verder te gaan met hun onderzoek.
Zo kon het publiek in iedere zaal, podium of kerk drie dagen lang nieuwe prikkels ondergaan. Soms klonk en oogde het wat achterhaald, zoals de elektronische klanksculpturen van Tim Hecker, zondag in een volgepakt Danstheater.
Maar in diezelfde zaal bewees Patti Smith zondag even later hoe de combinatie van audiovisuele kunst, samplecollages, poëzie en muziek kunnen ontroeren. De woorden in haar lange, eloquent voorgedragen, woordelijk te verstane teksten over Tsjernobyl, Medea, Jason en Pasolini resoneerden nog lang na haar laatste woorden ‘happy easter’ na.
Stadswandeling
Een mooi idee van het Soundwalk Collective om stadsgeluiden, meeuwengekrijs en het geluid van spelende kinderen op te nemen en die als soundtrack mee te geven voor de stadswandelingen die werden georganiseerd. Met een ‘silent disco’ koptelefoon kon je wandelend door de stad, onder leiding van een gids. Jammer dat het signaal vaak wegviel en je weinig anders hoorde dan langsrazend verkeer.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden