Dat gemengde beeld blijkt uit The Art Market 2023, een onderzoek over het topsegment van de kunstmarkt. Daarvoor zijn onder andere internationale galeries en zeer vermogende verzamelaars ondervraagd uit de VS, Azië en Europa. De studie is gemaakt in opdracht van de Zwitserse bank UBS en de prestigieuze kunstbeurs Art Basel.
In 2022 werd wereldwijd voor 67,8 miljard dollar (62,1 miljard euro) aan kunst gekocht. Dat is 3 procent meer dan in 2021. In dat jaar revancheerde de internationale kunstmarkt zich al van de pandemie, met een groei van liefst 31 procent.
Het lag voor de hand dat 2022 daar niet aan kon tippen, maar niettemin waren galeriehouders en vooral de superrijke verzamelaars behoorlijk optimistisch gestemd. Er was geen angst meer voor lockdowns die eerder een streep hadden gezet door belangrijke kunstbeurzen. Bovendien werd reikhalzend uitgekeken naar spraakmakende veilingen, zoals de collectie van Microsoft-oprichter Paul Allen.
Het sentiment kantelde echter in de tweede helft van 2022. UBS en Art Basel schrijven dat toe aan de politieke en economische instabiliteit, waaronder de oorlog in Oekraïne, inflatie en de angst voor recessie. Vooral in het laatste kwartaal koelde de markt af – ondanks de recordveiling bij Christie’s in New York van de collectie van Paul Allen. Die bracht ruim 1,6 miljard dollar op. Doeken van Cézanne, Seurat, Van Gogh, Gauguin en Klimt gingen onder de hamer voor meer dan 100 miljoen dollar per stuk.
De belangrijkste veilinghuizen (Sotheby’s, Christie’s en Phillips) hadden ook in 2022 een recordjaar, maar de veilingsector als geheel moest vorig jaar toch een stapje terug doen, met een omzet die 1 procent lager lag. Die kentering valt op, want in 2021 waren het juist de veilinghuizen die het grootste herstel in de kunstmarkt lieten zien. Op kunst- en antiekveilingen werd dat jaar naar schatting voor 26,3 miljard dollar verkocht, een groei van 47 procent ten opzichte van 2020.
De gretigheid rond nft’s, eigendomscertificaten van digitale kunstwerken, lijkt verdampt. In 2021 werden nog voor ruim 2,6 miljard euro aan certificaten verkocht. UBS en Art Basel verwachtten eerder dat die groei zou voortzetten. Maar vorig jaar is de omzet van kunstzinnige nft’s bijna gehalveerd.
Dat het jaar minder succesvol was dan verwacht, komt grotendeels door de Chinese markt, een land met veel vermogende verzamelaars en privémusea. Daar werden door de strenge lockdowns nog wel beurzen en veilingen geannuleerd, onder andere in de belangrijke kunststad Shanghai. Er was fors minder animo voor Chinese schilderijen, keramiek en kalligrafie. De Chinese kunstmarkt daalde met 14 procent tot 11,2 miljard dollar (10,3 miljard euro). Dat is het laagste niveau sinds 2009.
In andere werelddelen ging het beter. De Amerikaanse kunstmarkt liet een ‘robuust herstel’ zien met 8 procent groei. De eveneens belangrijke Britse markt groeide met 5 procent, ondanks grote economische en politieke druk. Vooral het hoogste segment in de kunstmarkt bleef het onverminderd goed doen – op veilingen boden kopers vooral tegen elkaar op voor schilderijen vanaf 10 miljoen dollar.
Ook bij galeries presteerde het hoogste segment het beste. Wel spelen veel rijke kopers op safe: ze zetten hun zinnen vooral op beroemde kunstenaars en kunstwerken, omdat ze dan minder risico lopen en rekenen op verdere waardestijging: liever een Oude Meester dan een veelbelovende, maar riskante naam.
Deze trends temperen volgens UBS en Art Basel de hoop dat de kunstmarkt zou veranderen na corona. Het is toch weer het ‘bekende patroon’, aldus het rapport: het topsegment van de kunstwereld doet het bovengemiddeld goed, met dank aan de kooplust van de superrijke verzamelaars, waardoor de kloof groeit. Dat is anders dan tijdens de recessie in de kunstmarkt in 2009, toen de kunstmarkt van laag tot hoog werd getroffen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden