De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de werkelijkheid beïnvloedt. Deze week: de ‘mugshot’ van Team Trump.
Het was een van de grote vragen van de afgelopen mediaweek, die werd gedomineerd door de arrestatie van Donald Trump op woensdag. Wordt er een ‘mugshot’ van de voormalige Amerikaanse president gemaakt? En zo ja, krijgen wij die politiefoto dan ook te zien?
Geen mugshot, zeiden de autoriteiten. Wel vingerafdrukken, maar ja, daar gaf de goegemeente niets om. Een berouwvolle, bange Trump, een portret zoals dat van de huilende zwarte jongeman uit Chicago, opgepakt voor diefstal, dat aan het begin van deze week grif werd gedeeld op sociale media en waarover mensen zich vreselijk vrolijk maakten – zoiets wilde men zien.
Sterker, daar had men recht op. Talloze beroemdheden gingen Trump immers voor: Bill Gates, Frank Sinatra, Lindsay Lohan, Nick Nolte, David Bowie, Cher, James Brown, Paris Hilton, 50 Cent. Het internet is geplaveid met celebrity mugshots om je aan te verlekkeren.
Trumps politieportret sloot niet aan in de rij. Er waren verschillende verklaringen voor. Trump zou niet vluchtgevaarlijk zijn en zijn beeltenis bovendien alom bekend – kulargumenten in het licht van eerdergenoemde beroemdheden, van wie ook heus best wat afbeeldingen te vinden waren en die toch de vernedering moesten ondergaan. Áls je dan een samenleving bent waarin het doodnormaal is dat foto’s van mensen op een dieptepunt in hun leven zomaar online worden gegooid – bekenden niet uitgezonderd, want iedereen is gelijk – ga dan niet ineens uitzonderingen maken.
De sluitendste verklaring voor het ontbreken van Trumps officiële politiefoto was natuurlijk de angst voor zijn grensverleggende blik op de werkelijkheid en zijn drang om uit elke situatie een beeldvormend slaatje te slaan. Dat die angst gegrond is, weten we inmiddels allemaal. Niet voor niets benadrukten de Amerika-correspondenten van deze krant nog maar eens hoezeer de oud-president nog altijd de media weet te bespelen. Zo waren er op zijn eigen verzoek geen camera’s aanwezig tijdens de rechtszitting, ongetwijfeld omdat hij daar te weinig controle zou hebben over zijn eigen mediacircus.
Vervolgens gebeurde er iets opmerkelijks. Op woensdagochtend dook de ‘mugshot’ van Trump alsnog op, in meervoud nog wel. Ik vond zes verschillende op Twitter: knappe AI-beelden waarop digitaal gegenereerde versies van de oud-president ontgoocheld, verward of juist stoer de ‘lens’ in keken. Ze deden denken aan de ‘foto’s’ die twee weken geleden de ronde deden en waarop Trumps gewelddadige arrestatie te zien was, evenals zijn ontsnapping uit de gevangenis en zijn bezoek aan McDonald’s, waar hij in zijn oranje gevangenispak een berg hamburgers bestelde. Allemaal nep natuurlijk, maar inmiddels kijken we blijkbaar liever naar beelden van gebeurtenissen die nooit hebben plaatsgevonden dan dat we accepteren dat iets gewoon niet is gebeurd.
Ook Team Trump deed een duit in het zakje; het viel te verwachten en toch was het een verbazingwekkende en hallucinante zet. In de MAGA-webwinkel is sinds kort een T-shirt te koop met daarop weer een andere ‘mugshot’ van Trump, in zijn verwrongen logica ongetwijfeld ‘de enige originele neppe’.
Kunstmatige intelligentie of gewoon lekker ouderwets gephotoshopt, het doet er niet toe – hier zien we Trump zoals hij zichzelf het liefst ziet: als slachtoffer van het systeem én als onwankelbare held van het volk. Op zijn bordje staat ‘President Donald J Trump’, hij is (omgerekend) 1,95 meter en niet de 1,88 meter die zijn rijbewijs uit 2012 zou vermelden (volgens The Guardian) en getuige het onderschrift is hij ‘NIET SCHULDIG’. En behalve dat hij fiks zal verdienen aan deze actie, wordt zijn beeld gratis verspreid door iedereen die zo’n T-shirt koopt.
Ik dacht aan de mugshot van de huilende zwarte man uit Chicago. Ook zijn portret werd gratis en voor niets verspreid. Maar in het land waarin iedereen gelijk is had hij op de een of andere manier toch aan het kortste eind getrokken, heel gek.
Source: Volkskrant