Het kan bijna niemand zijn ontgaan: de buschauffeurs waren nogal ontevreden. Ze mopperden over het loon dat te laag was, zeker gezien historisch hoge inflatie van 10 procent. Maar net zo belangrijk: de werkdruk. Door de onregelmatige diensten beginnen medewerkers soms heel vroeg en dan weer heel laat. Zulke diensten zijn ‘killers’, zei een buschauffeur eerder tegen deze krant. ‘Je bioritme is totaal verstoord.’
Bovendien vinden medewerkers dat ze te weinig pauze hebben. ‘De werkdruk is te hoog, de meeste buschauffeurs jakkeren de gehele dag achter hun schema aan.’ Ze raken gestrest door die tijdsdruk. ‘Je móét op dat tijdstip daar zijn. Het is steeds minder haalbaar. De rek is eruit.’
Over de auteur
Ashwant Nandram is economieredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft doorgaans over de luchtvaart en het spoor. In 2020 won hij de journalistiekprijs de Tegel.
Sinds afgelopen zomer stonden de vakbonden in het streekvervoer in de actiemodus. Ze eisten ruim 14 procent meer loon en minder werkdruk, iets dat volgens de werkgevers onbetaalbaar was. En dus legden werknemers het werk neer. In 2022 werd er op 8 dagen gestaakt. Dit jaar werd de druk verder opgevoerd en volgden nog eens 14 stakingsdagen.
Dat zulke acties de plannen van honderdduizenden reizigers in de war schopten, was volgens de bonden een noodzakelijk kwaad. Nu kunnen reizigers weer opgelucht ademhalen, want vakbonden en werkgevers hebben elkaar donderdagnacht om 02.00 uur de hand geschud: ze zijn het eens over een nieuwe cao.
Wat het loon betreft gaan ze er op papier flink op vooruit. Ze krijgen 15 procent meer loon, verspreid over de komende 27 maanden. Ook ontvangen ze eenmalig duizend euro. Dat geldt voor 13 duizend medewerkers in het streekvervoer. Dat zijn bijna alle buschauffeurs, een aantal trambestuurders en en een deel van het treinpersoneel in de regio.
Verder maakten werkgevers en vakbonden afspraken over het verminderen van de werkdruk. In de zogenoemde winterdienstregeling, die geldt van december tot juni, krijgen medewerkers iedere dienst vijf minuten extra pauze. Zo hebben ze meer tijd om de benen te strekken, een boterham te eten of het toilet te bezoeken.
Chauffeurs rijden nu ook geregeld ‘gebroken diensten’. Daarbij zitten ze bijvoorbeeld ’s ochtends een paar uur op de bus, zijn vervolgens niet ingeroosterd en moeten daarna weer aan het werk. Dit aantal diensten gaat met 25 procent omlaag, van maximaal 104 naar 78 diensten per jaar. Ook is er nog eens 7 miljoen euro opzij gezet om andere werkdrukverlagende maatregelen te nemen, die nog moeten worden bedacht.
Die 15 procent klinkt weliswaar als heel veel, maar is in de praktijk minder florissant. De looptijd van de nieuwe cao – en dus de loonsverhoging – is voor 27 maanden, dus meer dan twee jaar. Bovendien komt de inflatie volgens het Centraal Planbureau dit jaar uit op 3 procent, en in 2024 op 3,1 procent. Een loonsverhoging van 15 procent is dan ‘in reële termen amper een vooruitgang’, zegt arbeidseconoom Ronald Dekker (TNO). ‘Je krijgt wel meer geld op je rekening, maar bijvoorbeeld de boodschappen en benzine zijn ook een smak duurder. Zo’n stijging is dan net genoeg om de inflatie te corrigeren.’
Van vakbond en werkgevers echter geen onvertogen woord over het akkoord. FNV’er Marijn van der Gaag prijst de vijf minuten extra pauze, die hij ‘ongekend’ noemt, ‘hoewel we het liefst tien minuten hadden gehad’. Werkgeversvoorman Fred Kagie is vooral te spreken over de looptijd van de cao, die geldt tot 2025. ‘Doordat we de loonsverhoging over een langere periode uitsmeren, wordt het betaalbaar.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden