Woensdagochtend vroeg kwam het tot hevige botsingen op het terrein van de Al-Aqsa-moskee in Jeruzalem, een van de heiligste plaatsen van de islam. Honderden Palestijnse jongeren hadden zich volgens de politie ’s nachts met vuurwerk, stenen en stokken in de moskee opgesloten, en zij werden daar met rubberkogels en flitsgranaten uitgedreven. Acht mensen, onder wie een politieman, zijn gewond geraakt en ongeveer vierhonderd Palestijnen zijn gearresteerd.
Hierna werden er vanuit de Gazastrook een aantal raketten op Israël afgeschoten, die door het luchtafweersysteem onschadelijk werden gemaakt of in het open veld belandden. Vervolgens voerde Israël een aantal luchtaanvallen uit op Gaza.
Het scenario is niet nieuw: het is ramadan, de maand waarin de religieuze gemoederen onder Palestijnen hoog oplopen, en het Israëlische leger staat op scherp, zeker omdat het geweld al maanden van dieptepunt naar dieptepunt dendert.
Dat zal waarschijnlijk niet direct gebeuren. Hamas, de terreurorganisatie die Gaza regeert, riskeert liever niet weer een oorlog met Israël. Want dat leidt alleen maar tot vele doden onder de burgerbevolking, die genoeg heeft van gewelddadige escalaties, en verwoesting van de infrastructuur.
Ook Israël zit nu niet verlegen om een militaire confrontatie. Woensdagavond begint Pesach, het Joodse feest waarbij de uittocht uit Egypte wordt herdacht. Dit duurt zeven tot acht dagen, en de Israëlische regering ziet liever niet dat burgers die in de buurt van de Gazastrook wonen de feestdagen grotendeels in de schuilkelder moeten doorbrengen.
Het incident van woensdagochtend doet sterk denken aan de gebeurtenissen tijdens de ramadan twee jaar geleden. In mei 2021 liepen de spanningen in Jeruzalem torenhoog op, waarna Hamas raketten afvuurde op Jeruzalem.
Dit liep uit op een bloedige oorlog met Gaza, waarbij meer dan 260 Palestijnse en 19 Israëlische burgers om het leven kwamen. Er braken bovendien ongekende rellen uit in de gemengde steden van Israël, plaatsen waar joodse en Arabische burgers samenleven.
De vrees voor escalatie is groot. De ramadan valt dit jaar samen met Pesach, en Palestijnen waren al bezorgd dat om die reden meer Joodse gelovigen naar de Al-Aqsa zouden komen. Op sociale media werd al opgeroepen het heiligdom te verdedigen. Deze moskee staat namelijk boven op de Tempelberg, en dat is voor Joden de heiligste plek op aarde: ooit stond hier de belangrijkste Joodse tempel.
Nadat Israël dit gebied in 1967 in handen had gekregen, is afgesproken dat iedereen deze plek mag bezoeken, maar dat alleen moslims er mogen bidden. Extremistische Joden proberen dat echter ook te doen, en dat ligt in de hele islamitische wereld gevoelig. Sommige Joodse activisten hebben zelfs opgeroepen om tijdens Pesach een geit op de Tempelberg te offeren. De Israëlische politie heeft herhaaldelijk gezegd dat ze dit niet toestaat – er zijn al meerdere mensen gearresteerd die met een geit op weg waren – maar leden van de nieuwe, uiterst rechtse regering hebben zich in het verleden wel achter dergelijke oproepen geschaard.
Dit jaar alleen al zijn er 16 Israëliërs bij aanslagen vermoord, en 94 Palestijnen gedood door het Israëlische leger, onder wie 17 kinderen. Afgelopen zaterdag werd een Arabisch-Israëlische burger onder onduidelijke omstandigheden doodgeschoten bij de ingang van het moskeeterrein. Volgens de politie probeerde hij het geweer van een agent af te pakken, terwijl de man volgens zijn familie een vrouw wilde beschermen die door de politie onheus werd bejegend.
Ondertussen spreekt premier Netanyahu niet meer met de minister van Defensie, die hij wilde ontslaan omdat de minister zich uitsprak tegen de omstreden juridische hervormingen die de regering wilde doorvoeren. Het ontslag is opgeschort na hevige protesten van de bevolking. Daarnaast zijn er deze week opnamen uitgelekt waarin de hoogste politiechef van Israël zegt dat ‘moorden in de natuur van Arabieren zit’.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden