Het debat wordt hervat met het woord voor D66-fractieleider Jan Paternotte. Hij feliciteert Van der Plas met haar bijzondere prestatie. Maar dat wil niet zeggen dat nu opeens alles anders moet in het land, benadrukt hij. ‘Ik zie duidelijke meerderheden voor meer actie in het klimaatbeleid, de omslag in het natuurbeleid en meer kansen op de onderwijs- en woningmarkt.’
Wel vindt hij dat het kabinet aan de bak moet. ‘Er is te lang te weinig gebeurd. Er is te veel stilstand geweest. Dit kabinet moet laten zien dat het vervolg kan geven aan de plannen op papier. Het coalitieakkoord staat en het kabinet moet door met het stikstofbeleid. Zet de turbo op de aanpak. Zorg dat de provincies aan de bak kunnen, zet het loket voor de piekbelasters open.’
Hij vraagt zich af wat coalitiepartner CDA nou eigenlijk wil met de aankondiging dat later, misschien, het coalitieakkoord moet worden opengebroken. Hij staat altijd open voor gesprekken, benadrukt Paternotte, maar hij ziet geen alternatief voor het huidige beleid. ‘Als een partij een gesprek wil over het coalitieakkoord, kun je dat niet weigeren. Maar ik zie op dit moment geen alternatief voor een duidelijke deadline in het stikstofbeleid.’
Die deadline ligt nu op 2030. Het CDA wil daar liefst vanaf. Paternotte: ‘Het gaat erom dat we de natuur willen beschermen en dat de economie van het slot kan. De deadline is geen doel, het is een middel dat je nodig hebt om te zorgen dat er voldoende tempo wordt gemaakt.’
Het CDA heeft dan ook wat uit te leggen, vindt hij. ‘Als je zegt dat je van die deadline af wilt, heb je een zware verantwoordelijkheid om aan te tonen dat je de doelen op een andere manier kunt bereiken. Voor ons is niet zichtbaar hoe het CDA dat wil doen.’
De oppositie ruikt onenigheid in de coalitie. Mag het CDA nou wel of niet het regeerakkoord openbreken, wil GL-leider Klaver weten. Paternotte: ‘Er is niets afgesproken. Ik ben nergens mee akkoord gegaan. Er is alleen een aankondiging gedaan dat het CDA op een later moment wil praten. Het coalitieakkoord staat, de ministers Van der Wal en Adema gaan gewoon door met hun beleid. Op alle punten.’
Klaver: ‘Maar gaat D66 nou wel of niet bewegen als het CDA daarom vraagt?’
Paternotte: ‘Het kan, maar dan heb je de zware verantwoordelijkheid om aan te geven hoe je de stikstofdoelen dan wél bereikt.’
PvdD-leider Ouwehand wil weten hoe D66 zelf graag wil versnellen. ‘Met de aanpak van de piekbelasters’, zegt Paternotte. En hij denkt dat er snel financiering moet komen voor alle plannen waarmee de provincies deze lente gaan komen. ‘Het moet dit jaar gebeuren’, zegt hij tegen het kabinet.
Volt-leider Dassen vreest toch echt dat het kabinet minder daadkrachtig oogt dan Paternotte suggereert, sinds het CDA over het regeerakkoord is begonnen. Paternotte ziet dat probleem wel, maar hij hoopt dat het kabinet later vandaag duidelijk zal maken dat de doelen gewoon recht overeind staan.
Raoul du Pré
Voor het eerst sinds haar eigen spreektermijn mengt BBB-leider Van der Plas zich in het debat. Ze vindt dat de VVD de verkiezingswinst van haar partij bagatelliseert. ‘Wij werden genegeerd tijdens de campagne. Na de uitslag hoor ik dat 80 procent van de kiezers niet op de BBB heeft gestemd, dat vind ik zó’n schoffering van de kiezer. Ze hebben ook niet op de coalitiepartijen gestemd!’ Ze wil van Hermans weten waarom dat zo is gegaan.
Hermans heeft echter geen zin om de campagne te evalueren. ‘Wij zijn daarover geen verantwoording schuldig aan u.’ Ze zegt dat ze zich blijft focussen op het oplossen van problemen in het land en dat ze daarover verantwoording aflegt in de Kamer en in het land.
De vergadering is tot 15.00 uur geschorst. Na de pauze komen Paternotte (D66), Heerma (CDA) en Bikker (ChristenUnie) nog aan het woord en moet blijken of vooral die eerste twee het onderling nog eens zijn over het stikstofbeleid.
Wian Slendebroek
De ene na de andere oppositiepartij wil weten hoe het stikstofbeleid er na afgelopen vrijdag bij ligt in de ogen van de VVD. GroenLinks-leider Klaver trekt zelf zijn conclusie uit de bijdrage van VVD-fractieleider Hermans: ‘De VVD wil vasthouden aan het regeerakkoord, het CDA staat dus alleen.’
Maar dat neemt de onzekerheid van de provincies niet weg, betoogt hij. ‘Want die zijn verplicht op 1 juli een plan in te leveren. Als ze dat niet doen, is de minister bevoegd in te grijpen.’ Klaver wil daarom weten wat nu Hermans’ boodschap aan de provinciehuizen is.
Hermans laat zich niet uit de tent lokken en blijft bij het antwoord dat zij al eerder gaf: ‘Het stikstofbeleid uit het regeerakkoord staat.’ Althans totdat het CDA later dit voorjaar zegt dat het wil heronderhandelen. Voorts hoopt Hermans dat er nu snel schot in komt. Dat is haar oproep aan het kabinet. ‘Wij moeten de provincies nu helpen met het morgen beginnen met maatregelen die evident de stikstofdepositie omlaag krijgen.’
De vraag hoe het dan verder moet de komende maanden, verwijst zij door naar het CDA: ‘Dat moet u echt aan de heer Heerma vragen.’
Heerma komt later op deze woensdagmiddag aan het woord.
Raoul du Pré
De ene na de andere oppositiepartij probeert VVD-fractieleider Hermans te ontlokken hoe zij nu denkt dat het stikstofprobleem op korte termijn wordt opgelost. Maar het is tevergeefs, Hermans herhaalt slechts wat vrijdagavond in de top van het kabinet is afgesproken: het beleid blijft voorlopig zoals het is, maar als de provincies het anders willen, wordt er binnenkort opnieuw naar gekeken.
Wel hoopt Hermans dat de provincies nu niet op hun handen gaan zitten, wachtend op de ontwikkelingen in Den Haag. Als geld het probleem is bij het snel uitkopen van boeren, moet dat worden opgelost. ‘Ik wil dat de provincies snel aan de slag kunnen. Nu al. De sleutel is geld. Dat moet versneld beschikbaar komen. Er is veel geld, maar nog niet beschikbaar voor de provincies. Dat is een probleem.’
De VVD roept het kabinet op daar naar te kijken. Ook wil Hermans weten waar de ‘goudomrande uitkoopregeling’ blijft die minister Van der Wal heeft beloofd, maar die naar verluidt op bezwaren stuit in Brussel.
Wian Slendebroek
Uitgedaagd door BBB-leider Van der Plas weigert VVD-fractieleider Hermans uit te spreken dat de VVD, net als het CDA, het regeerakkoord wil openbreken. ‘Staat u achter die heronderhandeling of niet?’, vraagt Van der Plas. ‘Mensen in het land willen duidelijkheid. Haalt u het jaartal 2030 als deadline uit het regeerakkoord?’
Hermans blijft bij wat haar partijleider Rutte daarover afgelopen vrijdag zei: het kabinet blijft voorlopig streven naar halvering van de stikstofdepositie in 2030. En in 2025 en 2028 wordt geëvalueerd of dat nog realistisch is. Precies zoals het kabinet maanden geleden heeft afgesproken dus.
Dat wil echter niet zeggen dat het zo blijft, zegt Hermans met een verwijzing naar het CDA. Die partij wil binnenkort, na de provinciale formaties, praten over het openbreken van het regeerakkoord. ‘Als er een moment komt dat een partij ergens opnieuw over wil praten, gaan wij dat gesprek aan’, zegt Hermans.
Zij zal elke nieuwe afspraak dan wel toetsen aan de uitgangspunten van de VVD, belooft zij. Een nieuwe afspraak komt er dus alleen als de VVD gelooft dat die bijdraagt aan de doelen van de VVD: ‘Huizen bouwen, wegen aanleggen, PAS-beschermers legaliseren en de natuur beschermen.’
Raoul du Pré
Daar is VVD-fractieleider Sophie Hermans, die uitlegt dat ze veel wil met het land: asielbeleid voeren, stikstofbeleid, klimaatbeleid…
Dat lokt een snelle interruptie uit van Geert Wilders: ‘Ik wil ook een heleboel. Maar ik zit in de oppositie. U niet. Waar blijft alles wat u wilt? Waar blijven uw wensen? U bent de fractieleider van de grootste regeringspartij!’
Hermans vindt dat er ook veel goed gaat, benadrukt ze. ‘Er wordt flink geïnvesteerd in Defensie. Justitie pakt de drugscriminaliteit aan. De ergste koopkrachteffecten van de energiecrisis zijn opgevangen... Maar niet alles gaat goed. Ik wil dat het aantal asielzoekers omlaag gaat.’
Wilders denkt dat ze dan volstrekt kansloos is. ‘Denkt u dat mevrouw Kaag daarmee instemt? Uw kans is nul! U speelt een bijrol. Dus hou op met die kinderachtige politiek van ik wil, ik wil.’
Raoul du Pré
Eénpitter Nilüfer Gündogan sluit het blok van de oppositiepartijen af, hierna komen de coalitiepartijen aan het woord. Volgens Gündogan lijkt de politiek momenteel op een circus vol met clowns en jongleurs, terwijl de polarisatie in het land almaar toeneemt. Ze roept op om inspiratie te halen uit het verleden, waarin Nederland in de 19de eeuw kanalen en spoorwegen aanlegde vanuit een politieke wil.
Kamervoorzitter Bergkamp schorst de vergadering voor vijf minuten. Hierna komt VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans aan het woord.
Wian Slendebroek
Na Wybren Van Haga en Liane den Haan, die in grote lijnen de kritiek van de voorgaande sprekers delen, is het woord aan FvD-Kamerlid Gideon van Meijeren.
Hij feliciteert ‘de leden van het politieke kartel’ met de verkiezingsuitslag. ‘Zij kunnen gewoon doorgaan met de afbraak van Nederland. Schijnbaar is dat wat Nederland Source: Volkskrant