Voor het eerst sinds haar eigen spreektermijn mengt BBB-leider Van der Plas zich in het debat. Ze vindt dat de VVD de verkiezingswinst van haar partij bagatelliseert. ‘Wij werden genegeerd tijdens de campagne. Na de uitslag hoor ik dat 80 procent van de kiezers niet op de BBB heeft gestemd, dat vind ik zó’n schoffering van de kiezer. Ze hebben ook niet op de coalitiepartijen gestemd!’ Ze wil van Hermans weten waarom dat zo is gegaan.
Hermans heeft echter geen zin om de campagne te evalueren. ‘Wij zijn daarover geen verantwoording schuldig aan u.’ Ze zegt dat ze zich blijft focussen op het oplossen van problemen in het land en dat ze daarover verantwoording aflegt in de Kamer en in het land.
De vergadering is tot 15.00 uur geschorst. Na de pauze komen Paternotte (D66), Heerma (CDA) en Bikker (ChristenUnie) nog aan het woord en moet blijken of vooral die eerste twee het onderling nog eens zijn over het stikstofbeleid.
Wian Slendebroek
De ene na de andere oppositiepartij wil weten hoe het stikstofbeleid er na afgelopen vrijdag bij ligt in de ogen van de VVD. GroenLinks-leider Klaver trekt zelf zijn conclusie uit de bijdrage van VVD-fractieleider Hermans: ‘De VVD wil vasthouden aan het regeerakkoord, het CDA staat dus alleen.’
Maar dat neemt de onzekerheid van de provincies niet weg, betoogt hij. ‘Want die zijn verplicht op 1 juli een plan in te leveren. Als ze dat niet doen, is de minister bevoegd in te grijpen.’ Klaver wil daarom weten wat nu Hermans’ boodschap aan de provinciehuizen is.
Hermans laat zich niet uit de tent lokken en blijft bij het antwoord dat zij al eerder gaf: ‘Het stikstofbeleid uit het regeerakkoord staat.’ Althans totdat het CDA later dit voorjaar zegt dat het wil heronderhandelen. Voorts hoopt Hermans dat er nu snel schot in komt. Dat is haar oproep aan het kabinet. ‘Wij moeten de provincies nu helpen met het morgen beginnen met maatregelen die evident de stikstofdepositie omlaag krijgen.’
De vraag hoe het dan verder moet de komende maanden, verwijst zij door naar het CDA: ‘Dat moet u echt aan de heer Heerma vragen.’
Heerma komt later op deze woensdagmiddag aan het woord.
Raoul du Pré
De ene na de andere oppositiepartij probeert VVD-fractieleider Hermans te ontlokken hoe zij nu denkt dat het stikstofprobleem op korte termijn wordt opgelost. Maar het is tevergeefs, Hermans herhaalt slechts wat vrijdagavond in de top van het kabinet is afgesproken: het beleid blijft voorlopig zoals het is, maar als de provincies het anders willen, wordt er binnenkort opnieuw naar gekeken.
Wel hoopt Hermans dat de provincies nu niet op hun handen gaan zitten, wachtend op de ontwikkelingen in Den Haag. Als geld het probleem is bij het snel uitkopen van boeren, moet dat worden opgelost. ‘Ik wil dat de provincies snel aan de slag kunnen. Nu al. De sleutel is geld. Dat moet versneld beschikbaar komen. Er is veel geld, maar nog niet beschikbaar voor de provincies. Dat is een probleem.’
De VVD roept het kabinet op daar naar te kijken. Ook wil Hermans weten waar de ‘goudomrande uitkoopregeling’ blijft die minister Van der Wal heeft beloofd, maar die naar verluidt op bezwaren stuit in Brussel.
Wian Slendebroek
Uitgedaagd door BBB-leider Van der Plas weigert VVD-fractieleider Hermans uit te spreken dat de VVD, net als het CDA, het regeerakkoord wil openbreken. ‘Staat u achter die heronderhandeling of niet?’, vraagt Van der Plas. ‘Mensen in het land willen duidelijkheid. Haalt u het jaartal 2030 als deadline uit het regeerakkoord?’
Hermans blijft bij wat haar partijleider Rutte daarover afgelopen vrijdag zei: het kabinet blijft voorlopig streven naar halvering van de stikstofdepositie in 2030. En in 2025 en 2028 wordt geëvalueerd of dat nog realistisch is. Precies zoals het kabinet maanden geleden heeft afgesproken dus.
Dat wil echter niet zeggen dat het zo blijft, zegt Hermans met een verwijzing naar het CDA. Die partij wil binnenkort, na de provinciale formaties, praten over het openbreken van het regeerakkoord. ‘Als er een moment komt dat een partij ergens opnieuw over wil praten, gaan wij dat gesprek aan’, zegt Hermans.
Zij zal elke nieuwe afspraak dan wel toetsen aan de uitgangspunten van de VVD, belooft zij. Een nieuwe afspraak komt er dus alleen als de VVD gelooft dat die bijdraagt aan de doelen van de VVD: ‘Huizen bouwen, wegen aanleggen, PAS-beschermers legaliseren en de natuur beschermen.’
Raoul du Pré
Daar is VVD-fractieleider Sophie Hermans, die uitlegt dat ze veel wil met het land: asielbeleid voeren, stikstofbeleid, klimaatbeleid…
Dat lokt een snelle interruptie uit van Geert Wilders: ‘Ik wil ook een heleboel. Maar ik zit in de oppositie. U niet. Waar blijft alles wat u wilt? Waar blijven uw wensen? U bent de fractieleider van de grootste regeringspartij!’
Hermans vindt dat er ook veel goed gaat, benadrukt ze. ‘Er wordt flink geïnvesteerd in Defensie. Justitie pakt de drugscriminaliteit aan. De ergste koopkrachteffecten van de energiecrisis zijn opgevangen... Maar niet alles gaat goed. Ik wil dat het aantal asielzoekers omlaag gaat.’
Wilders denkt dat ze dan volstrekt kansloos is. ‘Denkt u dat mevrouw Kaag daarmee instemt? Uw kans is nul! U speelt een bijrol. Dus hou op met die kinderachtige politiek van ik wil, ik wil.’
Raoul du Pré
Eénpitter Nilüfer Gündogan sluit het blok van de oppositiepartijen af, hierna komen de coalitiepartijen aan het woord. Volgens Gündogan lijkt de politiek momenteel op een circus vol met clowns en jongleurs, terwijl de polarisatie in het land almaar toeneemt. Ze roept op om inspiratie te halen uit het verleden, waarin Nederland in de 19de eeuw kanalen en spoorwegen aanlegde vanuit een politieke wil.
Kamervoorzitter Bergkamp schorst de vergadering voor vijf minuten. Hierna komt VVD-fractievoorzitter Sophie Hermans aan het woord.
Wian Slendebroek
Na Wybren Van Haga en Liane den Haan, die in grote lijnen de kritiek van de voorgaande sprekers delen, is het woord aan FvD-Kamerlid Gideon van Meijeren.
Hij feliciteert ‘de leden van het politieke kartel’ met de verkiezingsuitslag. ‘Zij kunnen gewoon doorgaan met de afbraak van Nederland. Schijnbaar is dat wat Nederland wil.’
Van Meijeren vraagt zich af of de uitslag wel een weerspiegeling is van de wil van de Nederlandse bevolking. ‘Als dat niet zo is, zijn alle discussies die hier gevoerd worden namelijk zinloos. We moeten eerst kijken of het systeem wel functioneert.’
Hij zegt reden te hebben om daaraan te twijfelen. ‘Bijna de helft van de kiesgerechtigden heeft überhaupt niet gestemd. Veel mensen denken dat het toch geen zin heeft. Andere mensen hebben op de kartelpartijen gestemd in de veronderstelling dat dat in hun belang is.’ Hij denkt dat dit komt doordat zij via de media niet goed worden geïnformeerd.
De overwinning van de BBB stelt FvD allerminst gerust. Van Meijeren: ‘De BBB steunt op hoofdlijnen de beleidsrichting van het kabinet. Alle maatschappelijke onvrede is met succes gekanaliseerd in de richting van een oppositiepartij die gedoogd wordt. Omdat die wel lijkt op een bedreiging van de macht, maar dat in feite niet is. De vlaggen worden weer omgekeerd. U kunt weer rustig gaan slapen, is de boodschap. Maar dat is een misverstand: Nederland verkeert nog steeds in grote nood.’
Raoul du Pré
‘Mensen willen een totaal andere koers en zijn moe van het krachteloze beleid’, zo verklaart JA21-voorman Joost Eerdmans de verkiezingsuitslag van 15 maart.
Hij biedt het kabinet aan het roer om te gooien naar rechts, bijvoorbeeld samen met JA21 en andere rechtse partijen. En dus niet met PvdA en GroenLinks. ‘De coalitie moet op zoek naar nieuwe reddingsboeien om te blijven dobberen. Als het nu kiest voor de linkse wolk, rijdt Nederland linksaf de sloot in.’
Hij wil één ding helder hebben vandaag: ‘Hoe denkt het kabinet Nederland van het slot af te krijgen?’
Raoul du Pré
PvdD-leider Esther Ouwehand bevestigt met haar bijdrage dat de oppositie er in elk geval in is geslaagd om het over één ding eens te worden: ‘Dit kabinet is alleen maar bezig met z’n eigen politieke overleven.’
Volgens haar is de kwestie van dit debat helemaal niet of het natuurbeleid nu wel of niet op pauze wordt gezet, maar of er eindelijk beleid wordt gevoerd. ‘Het natuurbeleid stáát al 25 jaar op pauze!’
De leider van de Partij voor de Dieren wijst het kabinet nog maar eens op de juridische feiten: ‘Er geldt een verslechteringsverbod voor de natuur en daar houden we ons al vele jaren niet aan.’
Ze wil vandaag van het kabinet horen wat er afgelopen vrijdag nou eigenlijk is besloten over de nabije toekomst van het stikstofbeleid. ‘We gaan versnellen zegt Rutte. O ja? Hoeveel piekbelasters willen er dan meedoen met de vrijwillige uitkoop?’
De minister-president antwoordt woensdagmiddag.
Raoul du Pré
SP-leider Lilian Marijnissen herinnert minister-president Mark Rutte aan zijn opmerking van twee jaar geleden. Rutte had r Source: Volkskrant