Eigenlijk moest chauffeur Dimitrios (50) hier vandaag zijn voor een andere strafzitting: die tegen hemzelf. ‘Rijden onder invloed’, zegt hij. ‘Wéér.’ Maar toen hoorde hij dat het rooster van de rechtbank was leeggeveegd, en waarom. ‘Toen wílde ik juist komen. Voor Trump.’ Met zijn ellebogen bewaakt Dimitrios zijn plek tussen de nieuwscamera’s. Hij was vandaag zo vroeg dat het persvak om hem heen werd opgebouwd. Nu heeft Dimitrios, zijn Amerikaanse vlag over de railing gedrapeerd en het beste zicht van iedereen.
Het plein voor de strafrechtbank op Manhattan is dinsdag veranderd in een slagveld waar de wereldpers met demonstranten worstelt om ruimte. Donald Trump kan elk moment als eerste Amerikaanse oud-president uit de geschiedenis verschijnen voor zijn arrestatie.
‘Ik ga hier niet weg’, roept Dimitrios tegen een zichtbaar geïrriteerde cameraman. ‘Niet voor ik hem heb gezien!’
Over de auteur
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Trump heeft dit moment zorgvuldig weten te regisseren. Twee weken geleden maakte hij zijn op handen zijnde vervolging zelf voortijdig wereldkundig. Sindsdien is de oud-president geen seconde uit de nieuwscyclus verdwenen. In politieke peilingen schoot de waardering voor hem omhoog.
De arrestatie moet het huzarenstuk worden. De media is gedurende de hele aanloop ingelicht over elke stap die Trump zette, van zijn reisschema uit Florida tot zijn spectaculaire aankomst maandag in New York. Een zwerm nieuwshelikopters volgde zijn autokaravaan tussen de wolkenkrabbers van Manhattan alsof het een politieachtervolging betrof.
Voor de rechtbank zijn het dinsdag niet de demonstranten die voornamelijk door de politie op afstand moeten worden gehouden: het is de pers.
Het plein voor de rechtbank stroomt dinsdagmiddag vol. Tussen Trumps aanhangers en tegenstanders, in gelijke mate uitgerukt, verschijnt een barricade. Zo blijft de confrontatie tussen beide kampen beperkt tot scheldkanonnades over en weer. ‘No Trump! No Racist USA!’ tegen ‘Fuck you, Joe Biden!’
Trumps flamboyantste politieke medestanders maken één voor één hun opwachting. Eerst Congreslid George Santos, die wereldwijde beruchtheid vergaarde toen uitkwam dat hij had gelogen op zijn cv. Dan zijn extreem-rechtse collega Marjorie Taylor Greene: zij is degene die Trumps aanhangers opzweepte om naar Manhattan te togen. ‘We zullen president Trump steunen en de tirannen bestrijden’, schreef ze op sociale media.
‘New York City is ons thuis’, waarschuwde burgemeester Eric Adams haar vooraf. ‘Geen speeltuin voor jouw misplaatste woede.’
Omringd door flitsende camera’s beklimt Taylor Greene een verhoging. Ze wil net door haar megafoon beginnen aan een betoog, als op commando tientallen fluitjes, toeters en koeienbellen losbarsten. Het lawaai overstemt elk woord. De massa begint te trekken en duwen. In een wolk agenten wordt Taylor Greene minuten na aankomst geëvacueerd en een witte terreinwagen ingeloodst. New York is niet haar stad.
Trump laat op zich wachten. De lentezon komt intussen op volle sterkte door. De massa, uitgeput en uitgeschreeuwd, valt vrijwel stil. Slechts het gezoem van helikopters blijft, en af en toe een vermoeide leus.
Men wacht op hooguit een glimp van de oud-president. Camera’s zijn dinsdag uit de rechtszaal geweerd, ondanks smeekbedes van de mondiale pers om daarop een uitzondering te maken. Maandag kwam naar buiten dat Trumps team de rechtbank zelf om zo’n cameraverbod heeft verzocht.
Trump zwelgt in media-aandacht, maar dat is niet het hele verhaal. Hij wil dat de wereld meekijkt, niet dat ze álles ziet. In de rechtbank verliest hij de beeldregie. Dan moet Trump als verdachte noodgedwongen de controle overdragen aan een ander, namelijk rechter Juan Manuel Marchan. En dan vormen al die registrerende camera’s ineens een risico.
Trumps politieke succes is gefundeerd op zijn gebrek aan vormelijkheid en lak aan de gevestigde orde. Maar de rechtbank is een andere biotoop dan media of politiek. Binnen zal Trump zich moeten gedragen op een manier die hij voor zijn achterban liever verbergt: procedureel ingesnoerd en, op dringend advies van zijn advocaten, gemuilkorfd.
Het is zover. Een kakofonie van gejuich, geschreeuw en gescheld ontbrandt. Via Truth Social kondigt de oud-president aan dat hij zijn penthouse in Trump Tower, even verderop, heeft verlaten. ‘Onderweg naar Lower Manhattan!’ schrijft hij. ‘WOW, ze gaan me ARRESTEREN. Ik kan niet geloven dat dit gebeurt in Amerika.’
Voor de deur van de rechtbank omhelst New Yorker Gregory Williams (57) zijn levensgrote kartonnen uitsnede van Hillary Clinton. ‘Dit is een mooie dag voor de wereld’, joelt hij. In zijn hand houdt Williams een bordje met de tekst ‘Lock him up’: een verbastering van Trumps eigen kreet uit de verkiezingscampagne van 2016, toen gericht tegen Clinton.
Williams grijnst van oor tot oor. ‘Ik denk niet dat Trump echt de gevangenis in gaat, maar deze dag is nu al een succes.’ Waarom? Williams wijst om zich heen, naar de honderden draaiende camera’s. ‘Hierom. De hele wereld kijkt mee. Iedereen ziet nu dat niemand boven de wet staat, zelfs niet een Amerikaanse president.’
Minuten later komt een stoet zwarte terreinwagens de hoek om gescheurd. De deur vliegt open, verdachte Donald J. Trump stapt uit. Met een ernstige blik wendt de oud-president zich tot de massa, zwaait één keer en verdwijnt door de zijdeur van het gerechtsgebouw. Hij is binnen. Zijn beeldregie zit erop.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden