De botsing
Om 2.41 uur ’s nachts vertrekt een goederentrein van het Duitse bedrijf DB Cargo vanaf de Kijfhoek, Nederlands grootste rangeerterrein bij Zwijndrecht, de eerste halte vanaf de Rotterdamse haven. ‘Het voertuig bestond uit 26 wagens’, zegt een woordvoerder van het bedrijf, ‘waarvan alleen de laatste 9 gevuld waren met een lading kalk.’ De beoogde eindbestemming: Beverwijk.
De route loopt via Voorschoten, waar spoorwegbeheerder ProRail onderhoud verricht. Om het spoorwegnet tussen de grotere steden in Nederland in perfecte staat te houden, is bouwbedrijf BAM als onderaannemer gevraagd vlak bij station Voorschoten aan het spoor te werken. Twee van de vier sporen zijn dinsdagnacht zodoende buiten gebruik.
‘De goederentrein reed over een van de middelste sporen met een zware, elektrische locomotief’, aldus de woordvoerder van DB Cargo. Vlak voor het perron van Voorschoten botst de trein op een groengele ‘krol’, jargon voor ‘kraan op lorries’, van BAM.
De onderaannemer had opdracht te werken op de twee sporen die aan de kant van Voorschoten liggen. De goederentrein reed op het spoor daarnaast, dat die nacht wel in gebruik was. De trein ramde het voertuig ter hoogte van een railinzet, een plaats waar voertuigen het spoor kunnen oversteken. Zijdelings naast het spoor ligt een schouwpad van ProRail, waarvandaan de spoorwegbeheerder in de buurt van het spoor kan komen.
‘Mijn collega heeft de trein na de botsing stilgezet’, zegt de woordvoerder van DB Cargo. De locomotief van de goederentrein is zwaar beschadigd.
Vanaf Utrecht Centraal is ondertussen om kwart over twee de nachttrein vertrokken. De dubbeldekker stopt op Amsterdam Centraal, Schiphol en Leiden, waar onder meer een Engelse toerist en een paar net uitgefeeste studenten instapten. Om 03.23 uur vertrok de trein vanaf Leiden op weg naar Den Haag, Delft en Rotterdam. De trein rijdt, in tegengestelde richting, over het spoor waarnaast de goederentrein inmiddels stilstaat.
Eenmaal bij Voorschoten rijdt de passagierstrein op de brokstukken van de krol van BAM in. De trein ontspoort en het voorste treindeel komt in een aangrenzend weiland terecht. Ongeveer vijftig van de ruim vierhonderd zitplaatsen van rit 1409 zijn op dat moment bezet.
De hulpverlening
Om 3.28 uur bereikten de eerste berichten over de treinbotsingen de hulpinstanties. Dan krijgt de 112-alarmcentrale het eerste telefoontje binnen van een omstander in Voorschoten. Het is onbekend of deze melding de eerste of de tweede botsing betrof. ‘Enkele minuten later belden de eerste passagiers vanuit de trein’, zegt de voorzitter van de veiligheidsregio Hollands Midden tijdens een persconferentie later die ochtend
Vijf minuten later zijn de eerste politieagenten van het Haagse politiekorps ter plekke, meldt een politiewoordvoerder van de Landelijke Eenheid, die het onderzoek naar de toedracht van het onderzoek leidt. Of het ongeluk met de passagierstrein toen al had plaatsgevonden, kan hij niet bevestigen.
Bijna gelijktijdig heeft het bericht over het ongeluk ook de verkeersleidingspost van ProRail bereikt. Vanuit Den Haag leiden acht à tien treindienstleiders het treinverkeer in dat deel van het land in goede banen. Ze onderhouden ook contact met machinisten en werklieden die op het spoor moeten zijn. Het is de bedoeling dat kraanmachinisten zich bij hen melden voor ze het spoor betreden. Of dat in dit geval is nagelaten, moet uit onderzoek blijken.
Om 3.35 uur staat de melding van een botsing met een goederentrein in het ProRail-systeem. Zes minuten later heeft de spoorwegbeheerder ook de botsing met de passagierstrein op schrift gezet.
Naar de toedracht van het ongeluk is het tot nu toe gissen. Hoe het BAM-voertuig op het verkeerde spoor terechtkwam, is voor alle betrokken partijen onduidelijk. Hetzelfde geldt voor de hoeveelheid tijd die tussen de eerste en de tweede botsing zat. ‘Iedereen zit vol vragen’, zei NS-directeur Wouter Koolmees.
De reizigers worden vrijwel meteen na het ongeluk opgevangen bij drie omwonenden. De hulpverlening ‘verliep vlekkeloos’, zegt Hans Zuidijk, voorzitter van veiligheidsregio Hollands Midden, dinsdagmiddag. ‘Binnen een uur waren alle gewonden uit de trein’, zegt een ProRail-woordvoerder. ‘Een uur later waren ze naar vijf ziekenhuizen in de buurt gebracht.’ Het calamiteitencentrum in Utrecht is korte tijd speciaal ingericht om lichtgewonden op te vangen.
De schade aan het spoor is flink: de bovenleiding is kapot, het spoor is verbogen. Pas als de onderzoeken zijn afgerond, kunnen de herstelwerkzaamheden beginnen. De NS verwacht dat het treinverkeer tussen Den Haag en Leiden pas na Pasen weer op gang komt.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden