N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
De Russische veiligheidsdienst FSB heeft een Amerikaanse journalist van The Wall Street Journal opgepakt in Jekaterinenburg. Dat maakte de dienst donderdag bekend. De journalist, Evan Gershkovich, wordt verdacht van spionage voor de Amerikaanse overheid. Gershkovich ontkent de aantijging, meldt staatspersbureau TASS. Het is voor het eerst sinds het einde van de Koude Oorlog dat een buitenlandse journalist in Rusland zo’n zware verdenking tegen zich geuit ziet.
Gershkovich’ werkgever WSJ ontkent de beschuldiging ook „met klem”. De Amerikaanse krant benadrukt dat haar medewerker een „integere en toegewijde verslaggever” is en eist zijn onmiddellijke vrijlating. Als Ruslandcorrespondent heeft hij een accreditatie van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken om in Rusland te werken.
„In de sterkst mogelijke bewoordingen veroordelen wij de voortdurende pogingen van het Kremlin om journalisten [...] te intimideren, te onderdrukken en te straffen”, reageerde de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Antony Blinken, donderdagavond in een verklaring. Blinken stelt bezorgd te zijn over de arrestatie van een Amerikaans burger en in contact te zijn met de Russische regering over de zaak.
Gershkovich zou volgens de FSB „informatie hebben verzameld aangaande een staatsgeheim over de activiteiten van de ondernemingen van het Russische militair-industrieel complex”. Volgens de FSB zou hij die activiteiten niet in opdracht van de krant, maar voor de Amerikaanse regering hebben uitgevoerd.
De afgelopen tijd schreef Gershkovich, die door zijn Russische achtergrond zelf vloeiend Russisch spreekt, veel over de oorlog in Oekraïne en deed hij onder meer journalistiek onderzoek naar het Wagner-huurlingenleger. Indien hij wordt veroordeeld voor spionage, kan hij tot twintig jaar celstraf krijgen.
Amerikaanse journalist Evan Gershkovich. Foto The Wall Street Journal via Reuters
Volgens lokale Russische media werkte Gershkovich aan een verhaal over de houding en standpunten die Russische burgers aannemen tegenover de Wagner-groep. Toen hij woensdagavond hierover in gesprek was met een lokale bewoner zouden autoriteiten in burger een zak over zijn hoofd hebben getrokken, waarna hij werd meegenomen.
Gershkovich werd donderdagmiddag voorgeleid bij een rechtbank in Moskou. De rechtbank, zo stelde het in een verklaring, koos naar eigen zeggen voor een „preventieve maatregel” en houdt de journalist minstens twee maanden in voorarrest op beschuldiging van spionage. De verslaggever zit nu ten minste tot 29 mei vast. Mogelijk wordt deze periode verlengd.
Staatspersbureau TASS meldt dat de zaak is geclassificeerd als „zeer geheim”. In Rusland vinden spionageprocessen vaak achter gesloten deuren plaats en het komt zelden voor dat een rechtbank een beklaagde vrijspreekt. Dergelijke processen kunnen maanden in beslag nemen.
„Gershkovich is een zeer goede en moedige journalist, geen spion, in godsnaam. Dit is een frontale aanval op alle buitenlandse correspondenten die nog in Rusland werken. Dit betekent dat de FSB is losgeslagen”, schrijft de Russische onderzoeksjournalist Andrej Soldatov op Twitter. Hij is expert op het gebied van de Russische veiligheidsdiensten.
Zonder ondersteunende feiten te verschaffen zei een woordvoerder van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken, Maria Zacharova, donderdag dat de Amerikaanse journalist „op heterdaad” was betrapt. „Wat de medewerker van The Wall Street Journal in Jekaterinenburg deed, had niets met journalistiek te maken”, schreef ze op Telegram.
De vrije journalistiek in Rusland is praktisch afgeschaft sinds het Kremlin vorig jaar vergaande censuurwetgeving invoerde. Veel kritische Russische media zijn uitgeweken naar het buitenland. Toch konden buitenlandse journalisten tot nu toe doorgaans hun werk doen. Wel lopen ze vaak tegen problemen aan, zoals in 2021 toen Volkskrant-correspondent Tom Vennink in 2021 Rusland werd uitgezet vanwege ‘administratieve fouten’ die hij zou hebben gemaakt.
Russische gevangenen in de VS en Amerikaanse gevangenen in Rusland zijn in het verleden vaker een twistpunt geweest tussen de twee landen. Af en toe vindt er na lange onderhandelingen een gevangenenruil plaats. De Amerikaanse basketballer Brittney Griner, die in Rusland vastzat vanwege het bezit van cannabisolie, werd afgelopen december bijvoorbeeld geruild voor de Russische wapenhandelaar Viktor Bout. Bout werd in 2011 in New York veroordeeld voor smokkelen van wapens naar conflictgebieden.
U kunt ons via dit formulier informeren over taalfouten of feitelijke onjuistheden, dat stellen wij zeer op prijs. Berichten over andere zaken worden niet gelezen.
Source: NRC