‘Die feeststemming heb ik niet kunnen vinden op straat in Helsinki. Daar is het denk ik iets te abstract voor. Toen het Turkse parlement vorige week als laatste Navo-lid instemde met de toetreding van Finland, zag ik vooral veel opluchting onder de Finnen. Door het gedoe met Turkije heeft het langer geduurd dan nodig. De oorlog in Oekraïne is nu ruim een jaar bezig en Finland wil al sinds de invasie lid worden.’
‘Nee, die waren er niet. Uit recente peilingen blijkt dat 85 procent van de Finnen graag lid wil worden van de Navo. Voor de invasie in Oekraïne wilde maar een kwart van de Finse bevolking lid worden. Finland is sinds de oorlog gewoon geswitcht. Natuurlijk zijn er mensen die tegen zijn, maar dat is een kleine, onopvallende minderheid.’
‘Op het oog niet zo veel. Er worden geen Navo-troepen permanent gestationeerd op Finse bodem, ook komen er geen extra tanks bij de grens te staan. Wat er wel gaat gebeuren is dat Finland mee wordt genomen in de strategische plannen van de Navo, die aan bod komen als een lidstaat wordt binnengevallen. Finland werkte eerder al wel samen met de Navo, maar nu zal het Finse grondgebied ook een rol spelen. Voor de Navo is het een grote aanwinst: Finland heeft een grens van 1.300 kilometer met Rusland.
‘Daarbij gaan de Finnen meedoen aan Navo-missies, zoals het bewaken van het luchtruim boven Polen en de Baltische staten. En er wordt veel getraind met troepen uit de andere Navo-landen. Maar voor Finland zelf is de belangrijkste verandering die collectieve verdediging. Als een lidstaat wordt aangevallen, kan het land beroep doen op hulp van de andere leden. Finland is er nu vrij zeker van dat ze nooit meer worden aangevallen door Rusland.’
‘Dat weet je nooit. Wel heeft het een afschrikkende werking. Als Rusland nu een lidstaat binnenvalt, ontstaat er gewoon een hele grote oorlog. Dan doen zelfs de Verenigde Staten mee. Het idee van de Navo is dat niemand het in zijn hoofd haalt om een lidstaat aan te vallen, omdat de consequenties te fors zijn. Tot dusver werkt het.’
‘Als je bij de Navo gaat, neem je een wet aan waarin staat dat je gaat samenwerken op het gebied van defensie. Het materieel moet aan strenge eisen voldoen, het kost geld en er komen verplichtingen bij. In dat opzicht levert Finland onafhankelijkheid in, want ze kunnen niet meer alles zelf beslissen. Maar het is niet zo dat een lidstaat geen eigen leger meer heeft. Finland hoefde het leger voor de toelating overigens niet uit te breiden, want het was al uitmuntend. Om een voorbeeld te geven: Nederland verkocht in 2015 haar laatste tanks, want die waren ‘niet meer nodig’. Die tanks gingen naar Finland.
‘Wel is het, zoals de vrouw in de reportage zegt, een grote mentale stap. In de Koude Oorlog werd Finland door Moskou gedwongen om neutraal te blijven. In ruil daarvoor behield Finland zijn zelfstandigheid en mochten de Finnen hun eigen leger opbouwen. De schaduwzijde was de vinger in de pap die Rusland had. Finse politici hadden ieder een Russische ‘vriend’ waarmee ze geregeld moesten afspreken. En de pers was gecensureerd. Toch is in die tijd een deel van de Finse trots ontstaan: ze waren zelfstandig, hadden een sterk leger en waren nooit meer binnengevallen.’
Lacht: ‘Dat is totaal onduidelijk. Zweden heeft vorige zomer afspraken met Turkije op papier gezet om toegelaten te worden. Nu hebben ze aan die eisen voldaan, maar komt de Turkse president Recep Tayyip Erdogan steeds met nieuwe voorwaarden waar ze dan weer aan moeten voldoen. Het is ongemakkelijk voor Zweden, want ze worden een beetje gechanteerd. Ze hopen dat het na de Turkse verkiezingen in mei alsnog goedkomt.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden