Politieke consequenties mogen geen argument zijn in juridische beslissingen.
Met de aanklacht tegen de Amerikaanse oud-president Donald Trump is een nieuwe politieke doos van Pandora geopend, voortkomend uit Trumps presidentschap. Voor het eerst in de geschiedenis wordt een oud-president strafrechtelijk vervolgd. Opnieuw zal het Amerikaanse democratische systeem worden getest op een manier zonder precedent.
Want de reacties logen er niet om. Republikeinse leiders schaarden zich vrijdag direct met grote woorden achter hun voorman. Fractieleider Kevin McCarthy zei dat openbaar aanklager Alvin Bragg ‘ons heilige rechtssysteem als wapen gebruikt’ en sprak van ‘een onrecht dat het Amerikaanse volk niet zal tolereren’.
Dat raakt direct aan een van de zwakke sterke plekken van de Amerikaanse democratie: dat veel plekken in het juridisch systeem door verkiezingen worden gevuld. Bragg, een Democraat, krijgt nu beschuldigingen van partijdigheid naar zijn hoofd geslingerd. De doodsbedreigingen zijn een bijna logisch gevolg in een gepolariseerde samenleving.
Dan kun je je afvragen: is dit het waard?
Hoewel de precieze aanklacht waarschijnlijk pas dinsdag wordt bekendgemaakt, op de dag dat Trump zich moet melden bij de rechtbank in Manhattan, is wel duidelijk dat de kern wordt gevormd door het zwijggeld van 130 duizend dollar dat zijn fixer-advocaat Michael Cohen vlak voor de verkiezingen betaalde aan Stephanie Clifford, artiestennaam Stormy Daniels. Dat was een pornoster met wie Trump in 2006 het bed zou hebben gedeeld. Ook Playboy-naaktmodel Karen McDougal kreeg geld toen ze haar verhaal wilde doen over haar affaire met Trump. Dat verhaal werd nooit gepubliceerd.
Omdat Cohen naar eigen zeggen het geld overmaakte om de verkiezingen te beïnvloeden, geldt dat als campagnebijdrage. Die moeten in de Verenigde Staten worden opgegeven. Omdat dit niet is gebeurd, werd Cohen al in 2018 tot drie jaar cel veroordeeld. Cohen heeft altijd gezegd dat hij het geld overboekte in opdracht van Trump.
Dit is een relatief lichte verdenking. Als Trump het geld eerder had betaald, of uit eigen zak, was er niets aan de hand geweest. Vreemdgaan met pornosterren is geen vergrijp. Geld betalen om hen hun mond te laten houden ook niet. Alleen dat het vlak voor de verkiezingen gebeurde, en ook fiscaal niet netjes werd afgehandeld, maakt het zwijggeld – in het geval van Cohen zeker, in het geval van Trump mogelijk – crimineel.
Daarom moet de zaak gevoerd worden, niettegenstaande de eventuele consequenties.
Ten eerste: niemand staat boven de wet. Als Cohen hiervoor veroordeeld kon worden, moet zijn eventuele opdrachtgever ook voor de rechter verschijnen. Bij een huurmoord willen we ook niet dat alleen degene die de trekker overhaalde straf krijgt.
Ten tweede: politieke consequenties mogen geen argument zijn in juridische beslissingen. Dat zou betekenen dat politici min of meer gevrijwaard zouden worden van strafrechtelijke gevolgen van hun daden. Zie punt 1.
Ten derde: Trump zelf heeft altijd de kleine lettertjes van de wet opgezocht om zijn gelijk te halen. Hij heeft meer rechtszaken aangespannen dan alle andere grote New Yorkse vastgoedmagnaten bij elkaar – soms simpelweg als dreigement, soms als vertragingstactiek, soms om wraak te nemen. Het is niet onredelijk als zo iemand zelf vanwege een detail verzeild raakt in een zaak.
Ten vierde: is het wel een detail? Volgens Cohen vond Trump de betaling van het zwijggeld nodig om de verkiezingen te winnen. Geen kleinigheid.
Daarbij moet niet uit het oog worden verloren dat Bragg niet op eigen houtje tot vervolging is overgegaan. Een Grand Jury van zeker zestien burgers heeft die beslissing genomen, op grond van de beschikbare aanwijzingen. En of Trump schuldig is, is aan de rechter(s). Vooralsnog werkt het Amerikaanse systeem perfect.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Source: Volkskrant