De VPRO-documentaireserie Tweeling is een vluchtelingenverhaal. U denkt nu misschien: daar ken ik er al genoeg van, of: nee, niet weer een somber verhaal, en u heeft natuurlijk gelijk. Maar wacht. Dit verhaal over de uit Eritrea gevluchte Merhawit en haar tweelingzoons verdient alle aandacht die het kan krijgen. Niet alleen omdat het aantal migranten en vluchtelingen dat de oversteek naar Europa maakt, toeneemt, en hun schrijnende situatie meer aandacht verdient, maar vooral ook omdat het een indrukwekkende karakterstudie is.
Tweeling vertelt het uitzonderlijke en tegelijkertijd doodgewone, dagelijkse levensverhaal van Merhawit en de eeneiige tweeling Hiyap en Evenezer, meldt de aankondiging van de serie (nu te zien op NPO Start en woensdag 5 april op NPO 2).
Eerst het uitzonderlijke: Merhawits tweeling werd op een gammele vluchtelingenboot in de Middellandse zee geboren. De uitgedroogde en vroeggeboren baby’s wegen 1,3 en 1,6 kilogram als ze samen met hun moeder en de andere opvarenden worden gered door de Italiaanse kustwacht. Het is de apotheose van een levensgevaarlijke tocht die de zwangere Merhawit door onder meer Libië en de Sahara aflegde.
Regisseur Bregtje van der Haak (bekend van Tegenlicht-documentaires als Satellite Queens) is toevallig in Palermo voor een reportage als ze hoort over Merhawit en haar tweeling die overal in het nieuws zijn. Ze zoekt Merhawit op in het ziekenhuis en vraagt of ze contact kunnen houden. Het is de start van een langlopend filmproject waarin de kinderen worden gevolgd tot hun volwassenheid. Tweeling volgt de kinderen tot ze 7 jaar oud zijn.
Dan begint het doodgewone deel van het verhaal: het dagelijkse leven van de alleenstaande Merhawit die met haar kinderen inmiddels in een Duits dorp verblijft. Merhawits dagen bestaan uit een eindeloze reeks repetitieve zorghandelingen. Luiers verschonen, wassen, tandenpoetsen, koken, opruimen, schoonmaken. Van der Haak weet uit eigen ervaring wat een uitputtingsslag het alleenstaande moederschap kan zijn, vertelt ze. De verbondenheid die de filmmaker met Merhawit voelt, doorklinkt in alle ogenschijnlijk eenvoudige scènes. Het resultaat is een intiem portret van een kwetsbare en tegelijkertijd sterke vrouw en haar kinderen.
Wat ook doodgewoon is, of eigenlijk, wat we in Europa doodgewoon zijn gaan vinden: het vijandige en ondoorgrondelijke bureaucratische systeem dat is opgetuigd om zo min mogelijk mensen als Merhawit toegang te verschaffen tot onze sociale voorzieningen. Zoals de Duitse kleuterschool die de tweeling alleen wil toelaten met een geboortebewijs. Of Italië dat geen geboortebewijs wil afgeven, want bewijs maar eens dat de kinderen in Italiaanse en niet in Libische wateren zijn geboren. En zo zijn er nog tig voorbeelden. Merkel zei: wir schaffen das, zegt Merhawits advocaat, maar we schaffen helemaal niks.
Net als je in de laatste aflevering denkt dat Merhawit en haar jongens eindelijk meer rust en zelfs geluk hebben gevonden, komt er slecht nieuws. Van der Braak laat de kijker vol ongeloof achter, maar hopelijk niet voor lang.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden