Als het aan Donald Trump ligt, legt hij bij zijn voorgeleiding aan de rechter de perp-walk af: de wandeling die een geboeide verdachte onder politiebegeleiding moet maken langs een batterij fotografen en cameraploegen. Het is een Amerikaanse traditie, een rauwe herinnering aan het ruige pioniersverleden. Berucht is die keer dat een rechercheur de ‘dader’ (perpetrator) met harde hand bij de kin pakte om hem recht in de camera’s te laten kijken. Alsof de arrestant een hengst op de paardenmarkt was waarvan het gebit moest worden gecontroleerd. Zover zal het bij Trump niet komen. Waarschijnlijk is er helemaal geen perp walk.
Er is al drama genoeg rond het feit dat er voor het eerst in de Amerikaanse geschiedenis een oud-president wordt vervolgd op verdenking van een misdaad. Met de rechtszaak begeeft het land zich op onbekend terrein. Als president was Trump al een ongeleid projectiel, maar als verdachte kan hij nog gevaarlijker worden.
Arie Elshout is journalist. Hij schrijft om de week een wisselcolumn met Arnout Brouwers.
Wat houdt je ‘s nachts uit je slaap, vroeg ik tien jaar geleden een hoge Amerikaanse militair. Hij noemde een buitenlandse vijand. Inmiddels vrees ik dat het grootste gevaar voor Amerika niet van buitenaf komt maar van binnenuit, van Trump. De komende twee jaar wordt het heel spannend of kan worden voorkomen dat hij weer president wordt. Mocht het niet lukken hem te stoppen, dan zal ik wakker liggen van de mogelijke gevolgen.
Trump moet zich nu in New York verantwoorden voor het betalen van zwijggeld aan pornoactrice Stormy Daniels. Daarnaast wordt hij mogelijk aangeklaagd voor twee veel zwaardere vergrijpen: een poging de uitslag van de presidentsverkiezingen van 2020 in de staat Georgia te vervalsen en het aanzetten tot de bestorming van het Capitool op 6 januari 2021.
Het is goed dat in Amerika ook een (oud-)president niet boven de wet staat. Zeker de laatste twee zaken zijn te ernstig om geen vervolging in te stellen als justitie dat nodig mocht achten. Maar mijn angst is wel dat Trump de rechtszaken tegen hem zal aangrijpen om het land nog verder te verscheuren dan het al is.
Het is gezien zijn verleden en persoonlijkheid niet gek om te verwachten dat hij ver zal gaan om zijn aanhang te mobiliseren tegen wat hij ziet als een politieke vervolging door het links-liberale establishment. Waarschijnlijk ook daarom zou hij volgens The New York Times tegen vrienden hebben gezegd geen bezwaar te hebben tegen een perp walk. Hij kan dan poseren als martelaar van de populistische zaak. Het is het instinct van de volksmenner in hem.
Na de door hem verloren presidentsverkiezingen riep hij op die vermaledijde zesde januari zijn aanhangers voor het Capitool op als gekken te vechten (‘Fight like Hell!’), waarna de opgezweepte meute het Congres bestormde waar de procedure voor de bekrachtiging van de stembusuitslag gaande was. Het was een couppoging, ik kan het niet anders noemen. Rond veel van wat hij doet en zegt, hangt een zweem van geweld. Anderhalve week geleden waarschuwde hij voor mogelijke ‘dood en vernietiging’ als hij zou worden aangeklaagd in de zaak van de pornoster.
Is mijn angst overdreven? Is Trump vooral de herrie die hij maakt en niet meer dan dat? Laten we het hopen. Ook ter rechterzijde zijn er veel kiezers die terugdeinzen voor al te radicale politici (zie in Nederland de teloorgang van Thierry Baudet). Trump verloor in 2020 van Joe Biden en afgelopen november deden zijn kandidaten het slecht in de tussentijdse Congresverkiezingen. Even leek zijn tijd voorbij. Maar door te fulmineren tegen de gerechtelijke onderzoeken, is hij nu weer de populairste Republikeinse presidentskandidaat voor 2024. Agitatie werkt, moet hij denken. Zeker bij dat deel van zijn aanhang dat vatbaar is voor complottheorieën en de confrontatie niet schuwt.
De man blijft gevaarlijk. Hij is als een vampier die na eenmaal maagdenbloed te hebben geproefd niet meer van ophouden weet. Hoe het gaat aflopen weten we niet. Dat is de spanning. Deze politieke pyromaan en Poetin-vriend mag nooit weer president worden. Hij is een existentieel gevaar voor de Amerikaanse democratie, Europa, de Navo en Oekraïne. Oud-Navochef Anders Fogh Rasmussen waarschuwt voor een ‘geopolitieke catastrofe’.
Normaal gesproken moet Trump ergens onderweg vastlopen, probeer ik mezelf gerust te stellen. Maar ja, dat dachten we in 2016 ook.
Source: Volkskrant