Hagelbuien ranselen de winter weg, ze worden zomaar gelost uit zwarte, solitaire wolken die daarna verdwijnen in de stormachtige wind. Laagland tot aan de horizon, doorsneden met waterlopen – als het niet bestond, was het ongeloofwaardig. Het uitzicht reikt nu al tot de torens van de stad.
Eén boot gaat door het Van Harinxmakanaal en met wat geluk ben je aan boord, want nergens is dit land beter te bekijken dan vanaf de waterspiegel. De welvaart staat te pronken aan de oevers: glimmende dakpannen en glazen serres, een huis met beige alpaca’s in de tuin, een ander met een spierwit plastiek van een naakte vrouw die haar handen naar de hemel heft. Een korte trein snijdt geluidloos door altijd groene weiden waar het eerste kievitsei allang gevonden is, maar door niemand meegenomen want dat is beter voor de vogelstand.
Zes uur duurt het bootreisje van Harlingen naar Akkrum, met een haakse bocht door Friesland, onder vijftien bruggen door die kosteloos en zonder dralen opengaan via de toegekende marifoonkanalen, ‘we maken een opening, goede vaart maar weer’.
Onderweg is weinig anders te doen dan te kijken naar het traag voorbijschuivende, schoonboende land. Naar de oevers zelf, die raai na raai in onberispelijke staat verkeren, alsof ze elke nacht worden gecontroleerd. Duidelijke damwanden van cortenstaal, opgevuld met grijze kiezels, afgewisseld met ambachtelijk gesneden riet. Houten beschoeiingen die de grond moeiteloos op hun plek houden. Baggerdepots, aan het zicht onttrokken door een natuurwal; er staat een verklarend bordje bij voor wie zich zorgen maakt over het milieu.
‘Er is veel modder hier, maar ook veel water om het weer af te wassen’, zegt Maarten Rossaart in De waterman van Arthur van Schendel – een eerzame schipper op een turfschuit in een armoedige, meedogenloze tijd. Dat boek is van bijna een eeuw geleden en sindsdien is het land zo glimmend opgepoetst dat het nauwelijks meer opvalt. Het probleem van vlekkeloos terrein: elk vlekje is er zichtbaar.
Een fietser, kaarsrecht op een elektrische fiets.
Een jong stel wandelend met een wandelwagen – er zit een jong hondje in.
De nieuwe brug van Dronrijp, aangepast aan de wensen van de dorpsbewoners die bezwaar maakten tegen de steilte ervan – afgesproken is dat de huidige situatie met de burgers wordt geëvalueerd. Het brugdek heeft een rode onderkant zodat er een schilderij wordt opgericht zodra de brug opengaat: Mondriaan, Van der Leck, De Stijl.
De kleine terminal met gele, blauwe, rode containers: net zo.
De draaiende fietsbrug van Ritsumazijl, ‘biobased’ gebouwd van balsahout en vlas, laag zwevend over het water als een kiekendief, de brugwachter is ter plaatse en luistert naar kanaal 80.
Een aquaduct.
Om het dorp Wergea is een nieuwe vaart gegraven, met Europese en andere subsidies, een prachtige halve cirkel die de smalle doorgangen van het centrum ontlast. De koeienboer is tot tevredenheid uitgekocht, de waterbocht snijdt dwars door zijn land, de boer bezint zich nu op iets met toerisme. Omdat de stad almaar oprukt, krijgen dorpsbewoners hier ‘koopvoorrang’ in de plannen voor een nieuwbouwwijkje, en de woningbouw geeft ‘huurvoorrang’ aan dorpelingen, zo hopen ze het karakter te behouden en het verenigingsleven vitaal.
De Palmabrug zwaait moeiteloos open en daarachter doemen vakantiehuizen op, sommige drijvend, andere vrijstaand en rietgedekt, op de plekken waar ooit campings waren ontstonden nieuwe dorpen, alleen bewoond in het seizoen.
Grutto’s in gevecht met een zilverreiger.
Een buizerd met een veldmuis.
Maar dan is achter Grou de spoorbrug dicht, de verkeerslichten dreigend dubbelrood. Het is geen gunstige plek om vast te lopen. De brugwachter, bezorgd: ‘dat wordt… sorry meneer, er komt eerst een goederentrein en daarna tegengesteld de intercity uit Leeuwarden… dat zal… ik zal even bellen met de spoorwegen maar ik vrees voor u… het is vervelend maar… het zou weleens tien minuten kunnen duren.’
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden