Het is een T-shirt van zacht, wit katoen. 36 dollar. Gefabriceerd in de VS. ‘I stand with Trump’ staat erop, met daaronder die nu al iconische datum: 30 maart 2023. Uren nadat bekend werd dat Donald J. Trump strafrechtelijk zou worden vervolgd, als eerste oud-president in de Amerikaanse geschiedenis, verscheen op zijn website al de eerste officiële merchandise.
Voor bijna elke andere politicus zou vervolging aankomen als een mokerslag, en zeker voor een huidige presidentskandidaat. Maar in de wereld van Donald Trump wordt dit nieuws anders ervaren: als een kans.
Trump maakte vorige week zelf wereldkundig dat zijn arrestatie nabij was. Zijn tanende populariteitscijfers schoten omhoog. Nu een zogeheten grand jury donderdag vóór zijn vervolging heeft gestemd en zijn advocaten inmiddels met justitie onderhandelen over de voorwaarden van Trumps overgave, stuurt zijn campagneteam het ene na het andere donatieverzoek rond.
Thomas Rueb is correspondent in de Verenigde Staten voor de Volkskrant. Hij woont in New York. Hij is auteur van het boek Laura H.
Trump wordt ervan verdacht uit zwijggeld te hebben betaald aan de pornoster Stormy Daniels – echte naam Stephanie Clifford – met wie hij seks zou hebben gehad. Zij dreigde met de affaire naar buiten te treden. Daarom deed hij in 2016, als presidentskandidaat, mogelijk een greep in de campagnekas.
Naar verwachting zal Trump komende dinsdag worden voorgeleid. Clifford, inmiddels pornoster af, meldde op Twitter dat ze aan de champagne zat.
De Verenigde Staten zijn deze week in onbekend vaarwater beland. Deze zaak vormt een juridische en politieke stresstest voor de Amerikaanse democratie. Er is Trump alles aan gelegen om de vervolging, onder leiding van de New Yorkse hoofdaanklager Alvin Bragg, in zijn voordeel te gebruiken en af te doen als politiek gemotiveerd.
‘Een heksenjacht’ van ‘Radicaal Links’, meldde hij zijn achterban, ‘de vijand van de hardwerkende mannen en vrouwen dit land’. Daaronder verschenen de donatieknoppen, variërend van 24 tot 3.300 dollar – of een ‘ander bedrag’.
De publieke reacties lopen ogenschijnlijk parallel aan de breuklijn tussen Republikeinen en Democraten. Republikeinse Congresleden betuigen hun niet-aflatende steun aan Trump. ‘Alvin Bragg heeft ons land onherstelbaar beschadigd’, reageerde Kevin McCarthy, voorzitter van het Huis van Afgevaardigden. ‘Hij gebruikt ons heilige rechtssysteem als wapen tegen president Trump.’
Maar achter de schermen ligt de zaak ingewikkelder. Trump heeft binnen zijn partij heel wat vijanden, niet in de laatste plaats zijn rivalen in de race naar het Witte Huis. In hoeverre zij garen spinnen bij Trumps vervolging hangt af van hoe vernietigend de aanklacht tegen Trump uitpakt en of hij wordt veroordeeld. Tot die tijd moeten zij koorddansen om Trumps achterban niet tegen zich in het harnas te jagen.
Mike Pence, de vicepresident onder Trump die nu zelf overweegt zich kandidaat te stellen, is openlijk gebrouilleerd met Trump – maar niet met diens aanhang. Pence noemde de vervolging op CNN ‘een schande’. Maar, benadrukte hij, vooral omdat het nu net déze zaak betreft, over iets relatief onbeduidends als de campagnefinanciering.
De Republikeinse kandidaat Nikki Haley deelde een oude video waarin ze zei dat de zaak ‘meer draait om wraak dan om gerechtigheid’, maar hield zich verder stil.
De interessantste positie is die van Ron DeSantis, Trumps gevaarlijkste rivaal en tevens de gouverneur van diens thuisstaat Florida. ‘Ik weet niet wat er allemaal bij het afkopen van een pornoster komt kijken’, sneerde DeSantis vorige week. Toch noemt de gouverneur vervolging nu ‘on-Amerikaans’ en ‘politiek’. Florida zal volgens hem ‘niet meewerken aan een uitleveringsverzoek’ – een tandeloos dreigement, nu Trump dat zelf wel lijkt te doen.
Uit een recente peiling van Fox News blijkt dat Trumps populariteit door de vervolging met sprongen stijgt. Hij is nu de favoriete kandidaat van 54 procent van de Republikeinen; in februari was dat nog 43 procent. Volgens de Universiteit van Quinnipiac ziet 93 procent van hen de vervolging als politiek ingestoken, net als 62 procent van alle Amerikanen. Ook Democraten zijn daarvan doordrongen: zij wegen hun woorden zorgvuldig.
President Joe Biden zwijgt. Andere partijprominenten, doorgaans niet vies van verbaal vuurwerk, bezigen opvallend neutrale taal. ‘Voor Trump gelden dezelfde wetten als voor elke andere Amerikaan’, zei Chuck Schumer, de Democratische leider van de Senaat. ‘Ik moedig zowel Trumps critici als zijn aanhangers aan om het proces vreedzaam en wettig te laten verlopen.’
Wat meespeelt bij de Democraten is ongemak dat het net deze zaak is die heeft geleid tot dit historische – en door hen langverhoopte – moment. Er lopen meer strafrechtelijke onderzoeken naar Trump: naar het achterhouden van geheime documenten, naar leugens over de omvang van zijn bezittingen. De sterkste zaak speelt volgens veel juristen in Georgia, waar Trump wordt verdacht van een poging de verkiezingsuitslag te beïnvloeden. Maar het liefst zien Democraten hem veroordeeld voor zijn rol bij de Capitoolbestorming van 6 januari 2021 – nog altijd een mogelijkheid.
Dat juist deze oude kwestie rond Stormy Daniels als eerste tot vervolging leidt, kwam voor velen als een verrassing. Ook voor Donald Trump. De oud-president kondigde zelf zijn arrestatie voortijdig aan, maar zijn juridisch team ging er eigenlijk van uit dat die beslissing nog weken of maanden op zich zou laten wachten, meldt The Washington Post vrijdag. Sommige advocaten hadden zelfs al vakantiedagen aangevraagd.
Trump hernam zich snel. Zijn website werd omgetoverd tot donatiecentrum, het gloednieuwe T-shirt met de datum verscheen in de webshop. De oud-president liet zich dinerend zien met zijn echtgenote Melania en zijn schoonouders, kalm, business as usual. Donald Trump weet dondersgoed: alles is campagne.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden