Daarmee reageert Yesilgöz op het op 1 maart verschenen rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) naar de moorden op Reduan B. (maart 2018), Derk Wiersum (september 2019) en Peter R. de Vries (juli 2021). De slachtoffers werden alle drie bedreigd door hetzelfde criminele netwerk en stonden in, soms moeizaam, contact met het stelsel Bewaken en Beveiligen. Door ‘gescheiden werelden’ binnen het Openbaar Ministerie en de politie werden hun liquidaties niet voorkomen, concludeerde de OVV.
In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Yesilgöz: ‘Het is belangrijk dat er genoegdoening komt voor de nabestaanden, door de daders strafrechtelijk te vervolgen en via dit onderzoek duidelijkheid te scheppen over de periode in aanloop naar de drie moorden. Ik vind het ook belangrijk dat daarbij wordt erkend dat er fouten zijn gemaakt door de overheid in de beveiligingssituaties van Reduan, Derk Wiersum en Peter R. de Vries. Ik betreur ten diepste dat deze fouten zijn gemaakt. Als verantwoordelijk minister heb ik hiervoor aan de nabestaanden excuus aangeboden.’
Na het verschijnen van het rapport volstond Yesilgöz met een korte schriftelijke reactie, waarin zij vooral benadrukte dat het kabinet ‘al stevige verbeteringen’ had ingezet en zou doorgaan met hervormingen van het stelsel Bewaken en Beveiligen. Het kwam haar op kritiek te staan dat zij verder niet voor commentaar beschikbaar was op het snoeiharde OVV-rapport, ook al liet zij weten dat een uitgebreide kabinetsreactie nog zou volgen.
Die is er nu, en volgens Yesilgöz heeft de OVV ‘zeer gedegen onderzoek’ gedaan. ‘De inhoud valt zwaar.’ In een mondelinge toelichting na afloop van de ministerraad zei de minister dat het stelsel Bewaken en Beveiligen weliswaar al eerder is aangepast, onder meer na een advies van een commissie onder voorzitterschap van voormalig topambtenaar Gertjan Bos, maar dat die verbeteringen niet afdoende zijn gebleken. Het stelsel, dat is ingericht na de moord op politicus Pim Fortuyn, wordt daarom nu geheel vernieuwd.
De OVV constateerde dat een klein deel van in Nederland te beveiligen personen de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) als aanspreekpunt heeft. Dat zijn personen voor wie de overheid een bijzondere verantwoordelijkheid draagt, zoals leden van het Koninklijk Huis en mensen die gezichtsbepalend zijn in rechtspleging of politiek. Zij staan op een ‘limitatieve lijst’.
Voor alle overige personen is de beveiliging decentraal toebedeeld aan de tien politieregio’s, onder verantwoordelijkheid van de hoofdofficier van justitie van het betreffende arrondissement. Volgens de OVV leidt dit tot ‘gescheiden werelden’ en ‘versnippering van regie’, zeker nu de afgelopen jaren steeds meer mensen – onder wie advocaten en journalisten – beveiliging nodig hebben.
Op voorstel van Yesilgöz heeft het kabinet nu besloten dat er ‘eenduidig gezag’ komt en dat dit door de NCTV wordt uitgevoerd. In een nieuwe wet zullen die verantwoordelijkheid en de noodzakelijke informatiedeling worden geregeld. Een nog op te richten onafhankelijk adviesorgaan gaat toezicht houden op de ontwikkeling en het functioneren van het nieuwe stelsel. Wanneer dat van kracht zal zijn, kon Yesilgöz nog niet zeggen.
Een ander pijnpunt dat de OVV blootlegde, was dat de beveiliging van de familie van Nabil B. nog niet op orde was op het moment dat de kroongetuigenregeling naar buiten kwam. De OVV adviseerde dat beveiligingsmaatregelen ‘operationeel’ moeten zijn op het moment dat een kroongetuigendeal publiek wordt. Ook die aanbeveling neemt Yesilgöz over. Zij wil al langer de kroongetuigenregeling verbreden, maar zegt nu dat dat pas kan als de noodzakelijke vernieuwingen zijn gerealiseerd.
Twee weken na het verschijnen van het OVV-rapport kondigde hoofdofficier Rutger Jeuken van Midden-Nederland aan de verantwoordelijkheid voor het beschermen van de familie van de kroongetuige over te zullen dragen aan ‘een andere organisatie, buiten het OM’. Volgens Yesilgöz wist Jeuken toen nog niet dat dat de NCTV zou zijn en nam hij de beslissing uit eigen beweging.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden