Was ze wel goed genoeg? Talkshowhost Beau moest het toch even ter tafel brengen, toen voormalig Studio Sport-presentatrice Aïcha Marghadi woensdagavond aanschoof om te vertellen hoe ze was gepest en buitengesloten. Op haar uitzendingen was niets aan te merken geweest, zei Marghadi. Als ze al ondermaats had gepresteerd, zat de oorzaak dieper: die Studio Sport-iconen kunnen óók heus niet alle Olympische curling-kampioenen op afroep opdreunen, die worden hun vlug ingefluisterd door redacteuren – ‘en als zij je niet welwillend zijn, dan ben je verloren’, zei Marghadi. Ongepast vond ze het, dat kopstukken Tom Egbers en Jack van Gelder met talkshowinterviews de aandacht afleidden van het diepere apenrotsprobleem bij NOS Studio Sport. Ze wilde het hebben over het ‘grote, giftige klimaat dat in stand wordt gehouden’.
Je ziet deze reactie vaker, waar grensoverschrijdend gedrag wordt aangekaart: is zij niet gewoon, nou ja, een gefrustreerde, wraakbeluste loser? Het zaadje wordt vaak geplant door de beschuldigde: zo wist Ruut Weissman, de theaterregisseur die in 2015 beticht werd van machtsmisbruik van studenten, zeker dat de vrouwen die hun verhaal deden ‘niet degenen waren met succes’. Als mensen klagen, begin je over de ‘verdringingsmarkt’ (Mai Spijkers over zijn uitgeverij), de ‘hardemensenwereld’ (Jack van Gelder over Studio Sport), of de ‘Champions League’ (Matthijs van Nieuwkerk over Dwdd) waar huftergedrag kennelijk noodzakelijk is voor topprestaties.
Niet-goed-genoeg is een beproefd recept om beschuldigingen mee weg te wuiven, en inmiddels is het ook een publieke reflex: ‘Zelf niet goed genoeg. Next’, klonk onder een post van de talkshow met het fragment, en: ‘Ik moet eerlijk zeggen, dat ik deze dame nooit geweldig heb gevonden.’ Heb je ’t niet gered? Geen Champions League. Keuken Kampioen Divisie.
Uiteraard klopt de redenering bij lange na niet: als je wangedrag meldt bij een werkgever is hij verplicht dat te onderzoeken, en als je niet lekker presteert is hij verplicht je een verbetertraject aan te bieden. Maar waarom is dat niet-goed-genoeg nou zo’n verleidelijk argument? Waarom is het makkelijker om van een aanklacht over een structureel probleem een individueel manco te maken?
Wat meespeelt in dit soort gesprekken, is wat filosoof Kate Manne de ‘naive conception’ noemt, de naïeve opvatting van misogynie als daad tussen twee mensen, in plaats van een structureel probleem. Die definitie helpt niet.
Vraag een specifieke man of hij soms een tikje misogyn is, en hij zal een lofzang afsteken op zijn moeders gehaktballen en zijn innige band met zijn zussen, mogelijk zal hij zich zelfs tot feminist uitroepen. Vraag je iemand als Jack van Gelder of hij iets tegen had op een Nederlands-Marokkaanse vrouw als Marghadi, dan zullen er altijd andere redenen worden aangevoerd voor haar falen. Ze kende niet genoeg sportfeitjes, ze sprak namen niet goed uit, de cake die ze uitdeelde was smerig, ja misschien, het is maar een ideetje, was ze gewoon niet goed genoeg? De reden zal nooit misogynie zijn, en ook nooit racisme trouwens, want daar heeft Jack van Gelder ‘helemaal niets mee’. Die omtrekkende bewegingen zijn begrijpelijk: één man alleen kan niet iemands carrière om zeep helpen. Wat dat betreft is misogynie als zo’n etterig eierschilletje in je geklutste ei: je kunt het niet vastgrijpen.
Die neiging om het persoonlijk te maken, maakt het gevaarlijk om het gezicht te worden van een probleem. Marghadi’s carrière was toch al verwoest, zei ze met een soort berusting, ze was al ‘die lastige vrouw’. Ze wilde het opnemen voor al die anoniemelingen die niet meespelen in de Champions League, ze wilde naar het grotere, giftige klimaat. Het tragische voor vrouwen als Marghadi is dat de poging tot dat gesprek haar definitief kan degraderen tot de Keuken Kampioen Divisie.
Source: Volkskrant