Het is een bijzonder plaatje dat de afgelopen week viraal ging op sociale media: dat van paus Franciscus in een gigantische witte puffer. Het is een modestatement van jewelste en met de paus als drager is de winterjas helemaal af. Logisch dus dat het plaatje eindeloos veel reacties, duimpjes en hartjes opleverde.
OKAAYYY pic.twitter.com/MliHsksX7L
De afbeelding (die voor het eerst opdook op Reddit) zal om een heel andere reden de geschiedenis ingaan. Wie goed kijkt, ziet misschien waarom. Wat heeft de paus in zijn rechterhand? Een blikje? Een pauselijke kaars? En die hand is sowieso een raar stompje. Het is duidelijk: aan deze foto zit een luchtje. Ze is gemaakt met het AI-programma Midjourney. Dit is zogenoemde generatieve software waarmee iedereen op basis van een paar simpele termen een afbeelding kan laten ontwikkelen. In vroeger tijden moest je nog handig zijn met Photoshop om vergelijkbare resultaten te boeken, maar dat is niet meer nodig. Het intikken van ‘Paus, gigantische witte puffer, fotorealistisch’ is voldoende, plus een minuutje wachttijd.
Midjourney bestaat nog niet eens zo heel lang, maar lang genoeg om redelijk realistisch aandoende plaatjes voort te brengen. Een week eerder nog overspoelden afbeeldingen van oud-president Trump in verschillende arrestatieposes de sociale media. Weinigen trapten hierin; op de een of andere manier waren de beelden net niet realistisch genoeg. Maar de Amerikaanse journalist Ryan Broderick noemt de paus in gewatteerde jas ‘de eerste AI-gegenereerde hoax’ uit de geschiedenis.
Making pictures of Trump getting arrested while waiting for Trump's arrest. pic.twitter.com/4D2QQfUpLZ
Trapte u er ook in? U bent niet de enige. Journalist Joel Golby van The Guardian dacht dat hij immuun was voor onlinegrappen. Hij noemt de paus in witte jas ‘een keerpunt’: het moment dat een generatie die is opgegroeid met internet en alle grappen en grollen die erbij horen, voor het eerst ook op het verkeerde been is gezet. Golby heeft met terugwerkende kracht sympathie voor al die oudere mensen die zich altijd zo makkelijk lieten neppen door een onhandige Photoshop. ‘Jarenlang heb ik gegrinnikt en gelachen’, schrijft hij, ‘en nu heeft Coat Pope hetzelfde bij mij gedaan.’
De foto staat natuurlijk voor iets veel groters: de terechte angst van veel AI-critici dat we worden overspoeld door een golf van desinformatie die zijn weerga niet kent. Techprominenten, onder wie Elon Musk, riepen deze week op tot een tijdelijke pauze op de ontwikkeling van krachtige AI-modellen. Het fabriceren van teksten, foto’s of video’s is nog nooit zo laagdrempelig en eenvoudig geweest. En de resultaten zijn steeds overtuigender. Zo is de laatste versie van Midjourney (v5) alweer stukken beter dan zijn voorganger.
Een afbeelding van een paus in een witte jas is nog onschuldig, de deze week opgedoken nepplaatjes van genoemde Musk die hand in hand loopt met de progressieve Democratische politica Alexandria Ocasio-Cortez is dat al minder. Het grootste gevaar van AI is niet dat ze op alle vlakken slimmer wordt dan de mens, of dat ze de wereld overneemt. Nee, het gevaar ligt in onze omgang met deze razendsnel evoluerende technologie.
BREAKING: Hours after being seen with Mary Barra, Elon Musk was spotted with AOC pic.twitter.com/3jZfP7jZlD
Source: Volkskrant