Dat is het beeld dat betrokkenen schetsen. Premier Mark Rutte (VVD) en zijn drie vicepremiers Kaag (D66), Hoekstra (CDA) en Schouten (CU) kwamen dinsdagavond voor spoedoverleg in het Torentje bijeen, om met een plan te komen om de onvrede in het land te adresseren. Die onvrede gaat onder meer over het stikstofbeleid. Volgens Rutte komt het kabinet daarom vrijdag met een kabinetsbrief waarin wordt ingegaan op mogelijke ‘verbeteringen op enkele grote dossiers’ waaronder het stikstofbeleid.
Maar de regeringspartijen komen er niet uit welke nieuwe koers ze willen gaan varen. Donderdagavond staat voor de tweede maal een beraad gepland. Vooral tussen het CDA en D66 dreigt een patstelling te ontstaan. Het CDA blijft erbij dat het stikstofbeleid over een andere boeg moet worden gegooid, nadat alle coalitiepartijen twee weken geleden electoraal fors zijn afgestraft bij de provinciale verkiezingen. CDA-leider Hoekstra vindt bijvoorbeeld dat het kabinet niet langer halsstarrig moet vasthouden aan het jaartal 2030 om de stikstofdoelen te behalen. D66 echter ziet geen enkele reden om de ambities te wijzigen.
Zowel voor als achter de schermen lopen de spanningen over het stikstofdossier op. In de fractiegangen van het CDA was woensdagmiddag te horen dat D66 geen ‘centimeter wil toegeven’ en dat ‘de boel desnoods dan maar moet klappen’. Bij D66 klinken verwijten dat CDA-leider Hoekstra weliswaar voor de camera’s roept dat ‘2030 niet heilig is’, maar dat hij geen enkel formeel verzoek heeft ingediend om het coalitieakkoord op dat punt open te breken. Wat de Democraten betreft verandert er tot die tijd ‘niets’ aan het stikstofbeleid.
Publiekelijke aanvaringen zijn er ook. Zo twijfelde CDA-Kamerlid Jaco Geurts vorige week tijdens een Kamerdebat openlijk aan de ‘verstandelijke vermogens’ van D66-Kamerlid Tjeerd de Groot.
De VVD en de ChristenUnie zien met lede ogen aan hoe hun coalitiegenoten zich inmiddels totaal hebben ingegraven op het stikstofdossier en hun lot in zekere zin hebben verbonden aan een jaartal. Als 2030 wordt losgelaten als streefdatum voor de stikstofdoelen, zal dat voor D66 voelen als een nederlaag. Omgekeerd geldt hetzelfde voor het CDA.
VVD en CU hopen op een compromis. Bijvoorbeeld door de afspraak te maken dat de partijen eens wat minder gaan praten over het stikstofbeleid, maar gewoon eens gaan beginnen met de uitvoering. Maar ook over die uitvoering bestaat onenigheid.
Zo valt in VVD, CDA en ChristenUnie al langer te horen dat zij vinden dat de provinciebesturen een grote rol moeten krijgen in het verzinnen van oplossingen voor het breed gevoelde ongenoegen bij burgers. D66 is huiverig voor dat model, al is het maar omdat de eerste provincie (Overijssel) al heeft aangegeven dat die de stikstofdoelen in 2030 niet gaat halen.
De komende 24 uur zetten coalitiepartijen alles op alles om alsnog een uitweg uit de impasse te vinden. Maar de kabinetsbrief die premier Rutte dinsdag aankondigde, zal naar verwachting geen soelaas bieden. Hierin worden volgens betrokkenen nog geen knopen doorgehakt over de te volgen koers. Eerder zal in de brief het ‘proces’ worden geschetst dat naar oplossingen moet leiden.
De partijen erkennen dat dat nog niet erg concreet is en dat de zoektocht ook nog weken kan duren. De oppositie becommentarieert de gang van zaken intussen met hoon. ‘In een slecht huwelijk is het soms beter als je uit elkaar gaat’, aldus BBB-leider Van der Plas woensdag.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden