Doel van het ingelaste crisisberaad is om verder te praten over de gevolgen van de verkiezingsnederlaag van de vier coalitiepartijen bij de Provinciale Statenverkiezingen. Volgens premier Rutte hebben kiezers twee weken geleden een ‘helder signaal’ gegeven dat ze ontevreden zijn met het huidige kabinetsbeleid.
Rutte beloofde gisteravond na een eerste urenlang crisisberaad al dat het kabinet ‘verbeteringen’ op een paar grote dossiers wil aankondigen om de onvrede te beteugelen. Het kabinet zal hierover aanstaande vrijdag een brief aan de Tweede Kamer sturen.
De premier wilde gisteravond nog geen details prijsgeven over mogelijke nieuwe maatregelen, maar zei wel dat het kabinet de zorgen van burgers over gasboringen in Groningen, de toeslagenaffaire en het stikstofbeleid wil adresseren.
Bij het nieuwe spoedberaad donderdagavond zal de top van het kabinet in dezelfde samenstelling bijeenkomen als eerder deze week. Rutte ontvangt zijn drie vicepremiers Kaag (D66), Hoekstra (CDA) en Schouten (CU). Alle vier de kabinetsleden nemen hun financieel specialist mee. Dat zijn Harbers (VVD), Van Rij (CDA) ,Vijlbrief (D66) en Van Ooijen (CU).
De kabinetsbrief van aanstaande vrijdag zal niet vol staan met nieuwe maatregelen, verwacht een ingewijde. Het is waarschijnlijker dat het kabinet een proces zal beschrijven hoe het met oplossingen wil komen om de onvrede in het land te verminderen.
Bij de regeringspartijen VVD, CDA en ChristenUnie is al langer te horen dat zij vinden dat de provinciale besturen een grote rol moeten krijgen in het verzinnen van oplossingen voor het breed gevoelde ongenoegen bij burgers.
De coalitie-gesprekken over de nieuw te varen koers zullen mogelijk nog ‘wekenlang duren’, vertellen diverse ingewijden op het Binnenhof. CDA-leider Wopke Hoekstra sprak dat woensdagochtend ook hardop uit: ‘Aan de ene kant is het zeer urgent, tegelijkertijd gaan die dingen gewoon tijd kosten’. Hoekstra erkende dat zijn woorden klinken als ‘een paradox’.
De Tweede Kamer zal aankomende dinsdag verder debatteren met het kabinet over de verkiezingsuitslag en de wijze waarop het kabinet het vertrouwen van kiezers denkt terug te gaan winnen. Makkelijk zal die discussie niet worden.
De coalitiepartijen zullen het waarschijnlijk wel eens kunnen worden over een betere verdeling van het geld over het land om de regionale ongelijkheid te bestrijden. Maar grote onenigheid is er in de coalitie nog steeds over het stikstofbeleid, waarover CDA en D66 inmiddels fundamenteel van mening verschillen.
Opvallend was dat Rutte dinsdagavond leek te kiezen voor de lijn van D66, namelijk dat er ‘zo snel mogelijk’ moet worden begonnen met ‘het in gang zetten van het terugdringen van stikstof, waardoor er weer ruimte komt voor de boer, de natuur en ook voor wegenaanleg.’
De VVD staat onder grote druk om de bouw weer op gang te krijgen. Eerder zeiden het CDA en de ChristenUnie juist dat het jaartal 2030 voor hen niet heilig is om de stikstofdoelen te bereiken.
Het stikstofdossier zorgt al langer voor gespannen onderlinge verhoudingen in de coalitie. Dit leidde afgelopen dagen tot aanvaringen tussen politici van onder andere CDA en D66. Zo twijfelde CDA-Kamerlid Jaco Geurts vorige week tijdens een Kamerdebat openlijk aan de ‘verstandelijke vermogens’ van D66-Kamerlid Tjeerd de Groot.
Rutte moet als minister-president proberen de onderlinge sfeer goed te houden. Geen van de regeringspartijen is momenteel gebaat bij een kabinetscrisis en vervroegde verkiezingen.
Om u deze content te kunnen laten zien, hebben wij uw toestemming nodig om cookies te plaatsen. Open uw cookie-instellingen om te kiezen welke cookies u wilt accepteren. Voor een optimale gebruikservaring van onze site selecteert u "Accepteer alles". U kunt ook alleen de sociale content aanzetten: vink hiervoor "Cookies accepteren van sociale media" aan.
U bent niet ingelogd
Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden